Για το πότε άρχισε αυτή η μεγάλη περιπέτεια υγείας του Ζαχαρία Μπαντουβά και της οικογένειάς του, ποια ήταν η πρώτη διάγνωση, πώς εξελίχθηκε η νόσος, για τις θεραπείες, τα χειρουργεία και τον αγώνα που έδωσαν, ο Κώστας Μπαντουβάς μάς είπε:
“Στα τέλη του 2009 μετά από μια επαγγελματική επίσκεψη στην Πολωνία, τα Χριστούγεννα καθόμασταν γύρω από το τραπέζι και τρώγαμε, όταν μου είπε “πατέρα, ξέρεις έχω αίμα γεμίζω τη λεκάνη. Τότε θορυβήθηκα εγώ, πήρα τηλέφωνο τον εξαίρετο γιατρό τον κ. Πασπάτη. Τον εξέτασε και διέγνωσε καρκίνο καραμπινάτο του παχέως εντέρου και μάλιστα σε προχωρημένο στάδιο. Μετά από 10 ημέρες χειρουργήθηκε, μια εβδομάδα αργότερα έπαθε περιτονίτιδα και χειρουργήθηκε για δεύτερη φορά στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο. Στη συνέχεια έμεινε 3 ημέρες στην εντατική. Συνολικά έμεινε για 1,5 μήνα στο νοσοκομείο, όπου έχασε 15 κιλά, αλλά στη συνέχεια τα ξαναπήρε.
Ολο αυτό το διάστημα ανεβαίναμε στην Αθήνα για να κάνει ακτινοβολίες ενώ άρχισε μια ελαφρά χημειοθεραπεία.
Το 2010 και το 2011, θα έλεγα ότι πέρασε καλά...”.
Η μετάσταση
Δυστυχώς στα τελη του 2011, διαπιστώθηκε ότι ο καρκίνος είχε κάνει μετάσταση στον πνεύμονα.
Ενας νέος σκληρός αγώνας που περιελάμβανε εξετάσεις και χειρουργεία είχε αρχίσει. Ο κ. Μπαντουβάς, μας είπε:
“Αρχισε χημειοθεραπείες και φύγαμε κατευθείαν στη Γερμανία στη Χαϊδεμβέργη όπου χειρουργήθηκε. Μείναμε εκεί 2 εβδομάδες και επιστρέψαμε πίσω όπου συνέχισε τις χημειοθεραπείες. Μετά από 2-3 μήνες, δίπλα ακριβώς από εκεί που είχε χειρουργηθεί παρουσιάστηκε ένας μικρός όζος.
Ζητήσαμε βοήθεια από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της Αμερικής, χωρίς αποτέλεσμα
Συνεχίσαμε τις χημειοθεραπείες και γράψαμε σε μεγάλα νοσοκομεία της Αμερικής, στο Mayo Clinic και το Memorial Hospital επισυνάπτοντας όλες τις εξετάσεις μήπως μπορούσαν να μας βοηθήσουν.
Μας απάντησαν “δεν χρειάζεται να έλθετε. Ο,τι θεραπεία σας κάνουν στην Κρήτη θα σας κάναμε και εδώ”. Το ίδιο μας απάντησαν από την Ογκολογική Κλινική τοης Χαϊδεμβέργης την οποία επισκεφθήκαμε. Παρά τις χημειοθεραπείες ο καρκίνος προχωρούσε. Δίπλα μας συνεχώς με μεγάλη ανθρωπιά και ευαισθησία ήταν ο καθηγητής Βασίλης Γεωργούλιας, με την εξαιρετική επιστημονική του κατάρτιση. Μας φέρθηκε τόσο ανθρώπινα, που δεν θα το ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου. Εκανε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατόν να κάνει, για να μας βοηθήσει”.
Τελευταία μας ελπίδα οι πειραματικές θεραπείες
Συνεχίζοντας την περιγραφή του Γολγοθά που έζησε η οικογένεια, ο κ. Μπαντουβάς λέει:
“Τέλη του 2013, ο καθηγητής δεν είχε πια τι να κάνει. Σε συνεννόηση με το γιο μου, του ζητήσαμε αν υπάρχει κάποιο φάρμακο έστω και σε πειραματικό στάδιο να το πάρει. Εφερε μια χημειοθεραπεία από τη Γερμανία. Δυστυχώς δεν βοήθησε ούτε αυτή....
Τον Φεβρουάριο του 2014 πήγε ο ίδιος ο γιος μου στην Βασιλεία της Ελβετίας όπου μέσω ίντερνετ είχε βρει κάτι εναλλακτικές θεραπείες, που σε τίποτε δεν βοήθησαν. Στη συνέχεια, πήγε στο Φραιμπουργκ της Γερμανίας και σε μια κλινική κοντά στη Φρανκφούρτη. Εκεί έκανε κάποιες άλλες θεραπείες τον Ιούνιο του 2014 και κάτσαμε εκεί έως τις 21 Ιουλίου κι εγώ πάντα μαζί του. Δεν είχα φύγει ποτέ από δίπλα του όλο αυτό τον καιρό. Σε όλα μαζί, μπορούσα να τον αφήσω μόνο του;
Αλλά κάθε μέρα χειροτέρευε, αδυνάτιζε, δεν μπορούσε να φάει, παρά τις προσπάθειες που έκανε, παρά το μεγάλο αγώνα. Γιατί αγαπούσε τη ζωή”.
Πίστεψε ότι θα νικήσει τον καρκίνο μας έδινε μαθήματα δύναμης
Οταν έμαθε για πρώτη φορά για την ασθένειά του ο Ζαχαρίας Μπαντουβάς δεν πίστεψε ούτε στιγμή ότι θα τον νικήσει ο καρκίνος. Ο πατέρας του διηγείται:
“Οταν το πρωτόμαθε, παίρνει ένα εξάδελφό του και του λέει: “Ακου να δεις, δεν γεννήθηκε ακόμη ο καρκίνος που θα με βάλει εμένα κάτω. “Κι όμως το ʽβαλε το παιδί μου. Η δύναμη αυτού του ανθρώπου, η λεβεντιά του, η αξιοπρέπειά του, η αισιοδοξία του, ήταν το κάτι άλλο. Εδινε μαθήματα σε όλους μας.
Στους συναδέλφους του, στα ξαδέλφια του, σʼ εμένα, στη μητέρα του, στα παιδιά του.
Εμπαινε μέσα στο γραφείο και έλεγαν όλοι “μα καρκίνο έχει αυτός ο άνθρωπος;”
Με το χαμόγελο στο στόμα, τον ρωτούσαν 3 μέρες πριν πεθάνει “Ζαχαρία, τι κάνεις;”
“Δόξα τω Θεώ, καλά είμαι”. Να μην τον ακούσω μια φορά να μεμψιμοιρήσει, να παραπονεθεί, να λιγοψυχήσει; Υπέφερε φοβερά το παιδί μου. Από το καλοκαίρι του 2014 του είχαν δώσει αυτό το έμπλαστρο με μορφίνη που κόλλαγε στην πλάτη όταν πονούσε φοβερά. Το φορούσε στην πλάτη του και με παρηγορούσε όταν τον ρωτούσα “πονάς παιδί μου”; “Οχι μπαμπά” μου απαντούσε “μην στεναχωριέσαι”. Κι αυτός υπέφερε φοβερά...”
Αποχαιρετούσε τη θάλασσα, αποχαιρετούσε τη φύση
Η υγεία του 40χρονου χειροτέρευε μέρα με τη μέρα. Με δική του απόφαση το τελευταίο διάστημα δεν έμενε στο σπίτι του, αλλά στο ξενοδοχείο της οικογένειας.
“Εβγαινε και έβλεπε τα λουλούδια, αποχαιρετούσε τη θάλασσα και τη φύση”. Με το ζόρι μπορούσε να περπατάει, εκεί γύρω γύρω από το ξενοδοχείο μέχρι την παραλία” μας λέει με συγκίνηση ο πατέρας του...
Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει
Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει... “Στις 27 Οκτωβρίου, σηκώθηκε ένα πρωί με τρομερό βήχα. Μέναμε στο ξενοδοχείο, δεν ήθελε να μένει στο Ηράκλειο. Ξυπνάει λοιπόν με τρομερό βήχα. Τρελάθηκα. “Τι έχεις παιδί μου;”.
Μου λέει “έπαθα μάλλον δηλητηρίαση γιατί τη νύχτα πονούσα τόσο πολύ που ό,τι έμπλαστρα μορφίνης είχα τα έβαλα όλα στην πλάτη μου...”.
Κατευθείαν τον πήρα με το αμάξι και τον πήγα στο Ασκληπιείο, στις 27 Οκτωβρίου και έφυγε μετά πεθαμένος από εκεί στις 13 Νοεμβρίου”.
“Σκέφθηκα: Μακάρι να μπορούσα να του κάνω ευθανασία”
Η υγεία του 40χρονου επιδεινωνόταν μέρα με τη μέρα: “Κάθε μέρα βούλιαζε όλο και περισσότερο. Νύχτα μέρα κάναμε βάρδιες στο νοσοκομείο όλη η οικογένεια και 2 φορές σκέφθηκα και είπα: “Θεέ μου, γιατί δεν μπορώ να κάνω ευθανασία στο παιδί μου;”.
Ειλικρινά θα το έκανα αν μπορούσα. Δεν άντεχα να τον βλέπω να υποφέρει. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο υπέφερε. Αμαρτία μεγάλη, αυτό που λέω... Εκείνος δεν νομίζω ότι θα το ήθελε κάτι τέτοιο. Η γνώμη μου είναι ότι εκείνος δεν πίστεψε ποτέ ότι θα πέθαινε. Ηθελε να ζήσει. Αυτός ήταν κλινικό φαινόμενο.
Τέτοιος καρκίνος να ζήσει 4 χρόνια και 10 μήνες. Στα 2 χρόνια έπρεπε να είχε “φύγει”. Αλλά ήθελε να ζήσει, την αγαπούσε, την απολάμβανε τη ζωή”.
Ολοι τον αγαπούσαν,
γι αυτό ήταν τόσος κόσμος στην κηδεία του
Ο Κώστας Μπαντουβάς που ακόμη δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι ο γιος του έχει φύγει από τη ζωή, μας μιλάει για τον χαρακτήρα του με μεγάλη υπερηφάνεια και συγκίνηση.
“Ηταν ένα τέλειο παιδί, ένας τζέντλεμαν. Οσοι τον έκαναν παρέα είχαν τα καλύτερα λόγια να πουν γι αυτόν. Γι αυτό ήταν τόσος κόσμος στην κηδεία του.
Στα παιδιά του, θέλω να πιστεύω ότι δίδαξε αυτό που είχε διδαχθεί και εκείνος από εμάς. Να αγαπά τον κόσμο, τους ανθρώπους να κάνει παρέα με τους πάντες. Από τον πιο ταπεινό μέχρι και τον πιο σπουδαίο. Αυτό είχα διδάξει στο γιο μου και την κόρη μου και ελπίζω ότι αυτό έχει διδάξει και αυτός στα παιδιά του”.
Αφύσικο και βάρβαρο να θάβει ο γονιός
το παιδί του
Ο Κώστας Μπαντουβάς προσπαθεί με λυγμούς να περιγράψει τι σημαίνει για ένα γονιό να αποχαιρετήσει το παιδί του, ένα κομμάτι του εαυτού του.
“Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα στον κόσμο. Είναι αφύσικο αυτό που έγινε. Είναι άδικο, το παιδί πρέπει να θάβει το γονέα και όχι ο γονέας το παιδί. Δεν υπάρχει πιο μεγάλη αδικία, χάνεις ένα κομμάτι από τον εαυτό σου. Να χάνεις το σπλάχνο σου, δεν περιγράφεται αυτό το πράγμα. Είναι αδιανόητο. Είναι βάρβαρο αυτό να γίνεται. Εγώ περίμενα ποτέ ότι θα σηκώσω το παιδί μου να το πάω στον τάφο; Αυτός έπρεπε να σηκώσει εμένα, να με πάει... Ομως γλύτωσε..., γιατί αυτό που ζούσε δεν ήταν ζωή”.
Η ασθένειά του γιου του, έφερε τον Κώστα Μπαντουβά πολύ κοντά στον ανθρώπινο πόνο και σε άλλες οικογένειες που αντιμετωπίζουν στο σπίτι τους την ίδια αρρώστεια με δικούς τους ανθρώπους.
“Ολα αυτά τα 4-5 χρόνια αυτή ήταν η παρηγοριά μου”, λέει. “Εβλεπα αυτά τα παιδάκια των 3-4-5 ετών, μαντιλοδεμένα, γιατί είχαν πέσει τα μαλλάκια τους, παρηγοριόμουν και έλεγα “Κακομοίρη Μπαντουβά Κώστα δεν είσαι μοναχός. Υπάρχουν χιλιάδες σε όλο τον κόσμο που υποφέρουν”.
• Είναι γνωστό ότι η μητέρα του Ζαχαρία Μπαντουβά Ροσβίτα στον επικήδειο λόγο που εκφώνησε για να αποχαιρετήσει το παιδί της, ανακοίνωσε την απόφαση της οικογένειας να ιδρύσει το κέντρο “Ζαχαρία Κωνσταντίνου Μπαντουβά” σε συνεργασία με την πρεσβεία της Αυστρίας στην οποία ήταν πρόξενος.
Το κέντρο αυτό θα προσφέρει υπηρεσίες και στήριξη σε ανθρώπους και τις οικογένειές τους που έχουν χτυπηθεί από καρκίνο και βρίσκονται στα τελευταία στάδια της νόσου.
Θα είναι ένα κέντρο ανακούφισης πόνου.
