Τι θα δούμε στην παράσταση "Ο Στράτης Θαλασσινός και ένα μικρό ναυάγιο";

Θα παρουσιαστούν σκηνικά η ενότητα "Ο κύριος Στράτης Θαλασσινός περιγράφει έναν άνθρωπο", τα ποιήματα "ο Στράτης Θαλασσινός ανάμεσα στους αγάπανθους", "ο Στράτης Θαλασσινός στη Νεκρή Θάλασσα" και η "Κίχλη" που αποτελείται από τα ποιήματα "Το σπίτι κοντά στη θάλασσα", "ο Ηδονικός Ελπήνωρ" και "το ναυάγιο της Κίχλης". Θα ήθελα πάντως να διευκρινίσω πως σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για εικονογράφηση της ποίησης αλλά για σκηνική αξιοποίηση του ποιητικού λόγου.

Πώς αποφασίσατε να κάνετε τη συγκεκριμένη παράσταση;

Η δουλειά της ομάδας μας ήταν ανέκαθεν επικεντρωμένη στο λόγο. Πιστεύουμε στην πρωτεύουσα σημασία του λόγου επί σκηνής και, δουλεύοντας, διαπιστώσαμε αρκετές φορές ότι όταν ο λόγος λειτουργεί σωστά όλα τα άλλα βρίσκουν τη θέση τους. Τον Ιούνιο του 2010 είχαμε παρουσιάσει στη σκηνή ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη. Η επιτυχία του εγχειρήματος μας ώθησε να συνεχίσουμε την έρευνα μας προς την κατεύθυνση αυτή, της σκηνικής δηλαδή παρουσίασης της ποίησης. Θεωρούμε ότι τα συγκεκριμένα ποιήματα του Σεφέρη είναι απολύτως συμβατά με τη σκηνή. Εκτός αυτού, η Κίχλη είναι ένα κείμενο με το οποίο είχαμε καταπιαστεί από τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της ομάδας και στο οποίο επανερχόμαστε κατά καιρούς. Είναι εξαιρετικά ευτυχής η συγκυρία που μας επιτρέπει την πρώτη δημόσια παρουσίαση του στο Ηράκλειο.

Ο Σεφέρης χρησιμοποιεί ήδη από το 1926 - όταν πρωτοξεκινήσει να γράφει τις ʽʼΈξι νύχτες στην ακρόποληʼʼ, το προσωπείο του Στράτη. Αργότερα στο ποιητικό του έργο αποκτά το επώνυμο Θαλασσινός. Είναι ένας λογοτεχνικός χαρακτήρας;

Στην περίπτωση του μυθιστορήματος, ο Στράτης βεβαίως είναι. Ο Στράτης Θαλασσινός όμως γεννήθηκε (όπως έγραψε ο Σεφέρης στον Κατσίμπαλη) κάτω από το μεγάλο σκούρο δέντρο, απέναντι από το παράθυρο του καθιστικού του στο Λονδίνο, στις 17 Οκτωβρίου του 1931. Πρόκειται για ένα προσωπείο του ποιητή, πιθανότατα εμπνευσμένο από τον Σεβάχ Θαλασσινό, δηλαδή τον ανατολίτη Οδυσσέα της Χαλιμάς. Δεν είναι το μόνο προσωπείο του ποιητή, αλλά είναι πολύ ανθεκτικό. Μαθιός Πασκάλης και Άλγης Βάγιας είναι δύο άλλες εκδοχές.

Για ποιο λόγο ο ποιητής δημιούργησε το alter ego του;

Νομίζω για να εκφράσει ή να παρατηρήσει (και ίσως να διασκεδάσει με) άλλες εκδοχές του εαυτού του. Ένα στοιχείο που πιθανόν να τον ενθάρρυνε να επιμείνει σε αυτή την εναλλακτική παραλλαγή του εαυτού του, ενδέχεται να είναι η φιλία του με ένα πραγματικό θαλασσοπόρο και ποιητή, που ξεκινά την ίδια εποχή. Πρόκειται για τον Δημήτρη Αντωνίου, έναν νεαρό αξιωματικό του ναυτικού που "κουβαλά μαζί του περισσότερα βιβλία παρά ρούχα". Τον δικό του θαλασσοπόρο εαυτό παλεύει να εκφράσει στο πρόσωπο του Στράτη Θαλασσινού, σημειώνει ο Ρόντρικ Μπήτον.

Η παράδοση αλλά και τα ολέθρια αποτελέσματα της απομάκρυνσης από τις ρίζες εμπνέουν τον Σεφέρη. Πιστεύετε ότι αυτή η κρίση -και αξιών- που ζούμε έχει να κάνει με αυτή την απομάκρυνση από τις ρίζες;

Ξέρετε ο W.H. Auden, ο Αγγλοαμερικανός ποιητής, δεν ήταν θρήσκος ωστόσο εκκλησιαζόταν και κοινωνούσε κάθε Κυριακή γιατί έβρισκε πως το τελετουργικό της εκκλησίας συνέδεε τη μακρά σειρά των αγέννητων με τους νεκρούς και νικούσε την προσωρινότητα, που τόσο προτιμούν σήμερα οι άνθρωποι. Δεν είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος να μιλήσω για την κρίση. Μόνο τούτο θα ήθελα να πω: Πιστεύω πως η γλώσσα μας είναι η σκέψη μας και το πώς μιλούμε τη γλώσσα μας έχει απόλυτη σχέση με το ρυθμό της ανάσας μας και το πώς αναπνέουμε αντικατοπτρίζει το πώς τοποθετούμεθα μέσα στον κόσμο. Η ελληνική γλώσσα έχει μια θαυμάσια μουσικότητα. Όμως ο δημόσιος λόγος σήμερα στη χώρα μας δεν ακούγεται ελληνικός. Η γλώσσα όπως μιλιέται σήμερα από δημόσιους φορείς δεν έχει καμία σχέση με το ρυθμό της ελληνικής και τη μουσικότητα της. Θα ξέρετε την ιστορία του αφέντη που ήξερε 1000 λέξεις και του δούλου που ήξερε 100. Εύχομαι να μη χάσουμε το ρυθμό της ανάσας μας, άρα τη γλώσσα μας, άρα τη σκέψη μας.

Σκηνοθετείτε και ερμηνεύετε. Ένας μονόλογος εκ των πραγμάτων εμφανίζει πολλές δυσκολίες για έναν ηθοποιό. Η σκηνοθεσία σας διευκολύνει ή φέρνει περισσότερο βάρος στους ώμους μας;

Η αλήθεια είναι πως συχνά κατά την περίοδο των δοκιμών αντιπάθησα σφόδρα τον εαυτό μου ως σκηνοθέτη θεωρώντας τον πολύ απαιτητικό από τον εαυτό μου ως ηθοποιό. Αστειεύομαι, αλλά όχι εντελώς. Το θέατρο, αντίθετα με ό,τι πιστεύεται, είναι δουλειά μοναχική και βαρετή, υπό την έννοια ότι απαιτεί πολλές ώρες μοναχικής άσκησης, μονότονης επανάληψης κ.τ.λ.. Όπως ασκείται ένας χορευτής ή ένας μουσικός. Φυσικά αυτό αφορά το κομμάτι της προετοιμασίας ενός εκάστου ώστε η πρόβα να φτάσει κάποια στιγμή να γίνει δημιουργική. Ήταν ένας μοναχικός δρόμος με αρκετή ανασφάλεια, αλλά το μονοπάτι που ακολουθούσα, τα ποιήματα του Σεφέρη, ήταν τόσο γοητευτικό, που δεν μπορούσα παρά να φτάσω ως το τέλος. Πάντως σας βεβαιώ πως δεν μου χαρίστηκα!

Ετοιμάζετε κάτι άλλο στο Ηράκλειο, τον τόπο καταγωγής σας;

Ετοιμάζω δύο μονόπρακτα του Τσέχωφ και θα ήθελα πολύ να κάνουν πρεμιέρα στο Ηράκλειο.