Της Κατερίνας Μυλωνά
Οι επιμελήτριες της έκδοσης “Συνάντηση 2 πολιτισμών”, Αθανασία Δρακούλη, Σοφία Μαμιδάκη και Κατερίνα Ζωγραφιστού - Βλαχάκη, μιλούν στην “Π”
Οι σχέσεις Κρήτης και Ιταλίας ανιχνεύονται στο βιβλίο «Συνάντηση 2 Πολιτισμών», Συλλογή Μελετημάτων Κρητικού και Ιταλικού Θεματολογίου» που παρουσιάστηκε την προηγούμενη Τετάρτη στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.
Οι επιμελήτριες της έκδοσης, Αθανασία Γ. Δρακούλη, Σοφία Α. Μαμιδάκη και Κατερίνα Ζωγραφιστού-Βλαχάκη, μιλούν για το βιβλίο και τους ανθρώπους που τις στήριξαν προκειμένου να γίνει αυτή η συλλογή πραγματικότητα.
Από τον τίτλο είναι φανερό ότι αναφέρεστε στη σχέση της Κρήτης και της Ιταλίας. Τι επιδιώκετε να αναδείξετε μέσα από τη σύνδεση αυτή;
«Οι δύο λαοί συνυπήρξαν και αλληλεπίδρασαν, σε πολύ μεγάλες ιστορικές περιόδους, από την εποχή της αποίκησης της Κάτω Ιταλίας, των ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων και της Βενετοκρατίας, κατά τις οποίες μεγάλα τμήματα του νησιωτικού ελλαδικού χώρου –μεταξύ των οποίων και η Κρήτη- παρέμεινε στην κτήση της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας.
Στη Μεγαλόνησο, όπου η δύναμη των πολιτισμών ξεπέρασε την επιβολή της βενετικής κατάκτησης, συντελέστηκε μια ιδιαίτερα γόνιμη συνάντηση, οδηγώντας στη θαυμαστή περίοδο της Κρητικής Αναγέννησης που μας κληροδότησε ανεκτίμητης αξίας έργα του λόγου και της τέχνης. Παράλληλα, η συνύπαρξη αυτή άφησε σαφές γλωσσικό αποτύπωμα καθώς πλήθος λέξεων της ιταλικής γλώσσας και της βενετσιάνικης διαλέκτου διατηρείται μέχρι σήμερα ζωντανό στην κρητική διάλεκτο.
Μέσα από το ευρύ αυτό πεδίο μελέτης της σύζευξης των πολιτισμών επιλέξαμε να επισημάνουμε, στη συλλογική αυτή προσπάθεια, τη σπουδαιότητα της επιβίωσης «αδύναμων» γλωσσικών ποικιλιών, όπως της κρητικής και των διαλέκτων των ελληνόφωνων κοινοτήτων της Κάτω Ιταλίας (Γκρίκο και Γκρεκάνο), αλλά και να αναδείξουμε τη σπουδαιότητα της διδασκαλίας της ιταλικής γλώσσας στην Ελληνική Δημόσια Εκπαίδευση -για λόγους μορφωτικούς και πολιτιστικούς πέρα από τους ωφελιμιστικούς- τονίζοντας το άστοχο του αποκλεισμού της από τα σχολικά προγράμματα».
Πώς γεννήθηκε η ιδέα να γράψετε ένα τέτοιο έργο;
«Μέσα από τη μελέτη και την κατανόηση της γλώσσας μπορεί κάποιος να ανακαλύψει, να προσεγγίσει και να κατανοήσει πλήθος άλλων δεδομένων και σχέσεων που επιδρούν και συμβάλλουν στην εξέλιξη και τη διαμόρφωση της ζωής μας. Θεωρούμε ουσιαστικό λοιπόν με απλά και κατανοητά δείγματα να ανακαλέσουμε στην μνήμη μας το παρελθόν μας για να μπορούμε να σχεδιάσουμε το μέλλον μας. Αν για παράδειγμα αντιλαμβανόμασταν ή γνωρίζαμε τη λειτουργία μέσα από την οποία η κρητική διάλεκτος αφομοίωσε και ενσωμάτωσε στο δομικό γλωσσικό της σύστημα το πλήθος των ιταλικών και βενετσιάνικων λέξεων, επαγωγικά θα θαυμάζαμε και την οικουμενικότητα της γλώσσας μας και του πολιτισμού μας».
