Όλα ξεκίνησαν τον περσινό Νοέμβριο, όταν ο Δημήτρης Εϊπίδης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αποφάσισε μονόπλευρα, αιφνιδιαστικά και αμετάκλητα να απαγορεύσει στην ΠΕΚΚ να απονείμει το δικό της βραβείο στη σκηνή του «Ολύμπιον» κατά την τελετή απονομής των βραβείων του φεστιβάλ. Για την ιστορία, η ΠΕΚΚ ιδρύθηκε το 1976 με ιδρυτικό μέλος και πρώτο της πρόεδρο τον Παύλο Ζάννα, τον άνθρωπο που ήταν υπεύθυνος για τη δημιουργία του φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1960 (τότε, Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου). Η Ένωση πρωτοστάτησε στη διεθνοποίηση του φεστιβάλ το 1992 και πρότεινε τον Μισέλ Δημόπουλο ως καλλιτεχνικό διευθυντή, ενώ απονέμει το βραβείο της από την ίδρυσή της, το οποίο παραδοσιακά περιλαμβάνεται στην τελετή λήξης του φεστιβάλ στο «Ολύμπιον». Επιπλέον, η ΠΕΚΚ ανήκει στη Διεθνή Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI), η οποία στέλνει επιτροπές σε πολλά από τα φεστιβάλ όλου του κόσμου, και στις οποίες το ένα μέλος κατά κανόνα προέρχεται από την εθνική ένωση κριτικών της χώρας όπου πραγματοποιείται το αντίστοιχο φεστιβάλ.

Πέρυσι λοιπόν, με το πρόσχημα ότι ο συνήθως αιχμηρός λόγος του προέδρου της ΠΕΚΚ, Αντρέα Τύρου, κατά την απονομή του βραβείου της οδηγούσε την τελετή σε υπερβολικά μεγάλη διάρκεια, ο κ. Εϊπίδης αποφάσισε χωρίς καμιά προειδοποίηση προς την Ένωση ή συζήτηση μαζί της, να την αποκλείσει από τη βραδιά. Ακολούθησε διαμαρτυρία των μελών της μέσω του τύπου, η οποία κορυφώθηκε με την προφορική δήλωση του Νίκου Αλέτρα- Αρτινού, εκπρόσωπο της ΠΕΚΚ στην επιτροπή της FIPRESCI του 53ου φεστιβάλ, όταν εκείνος ανέβηκε στη σκηνή για να απονείμει το βραβείο της επιτροπής για την καλύτερη ελληνική ταινία.

Μετά τη λήξη του φεστιβάλ, η ΠΕΚΚ επιχείρησε να προσεγγίσει τη διοίκηση με υπομνήματα προς το διοικητικό συμβούλιο που έχει πρόεδρο τον Γιάννη Μπουτάρη και αντιπρόεδρο τον Γιάννη Σμαραγδή, αλλά χωρίς να λάβει απάντηση. Ο κ. Εϊπίδης από τη μεριά του απάντησε με μια επιστολή που μεταξύ άλλων έλεγε αναφερόμενη στην ομιλία του κ. Τύρου το 2011: “Όλα αυτά τα ʽεσωτερικής κατανάλωσηςʼ σχόλια, τα οποία με εσωστρέφεια προβάλλουν τις θέσεις του σωματείου σας, και μάλιστα σε μια ιδιαιτέρως μακροσκελή ομιλία, προκάλεσαν έντονη δυσφορία στους διεθνείς καλεσμένους -συντελεστές των ταινιών, διεθνείς διανομείς και εκπροσώπους διεθνών ΜΜΕ- οι οποίοι αποτελούσαν το μισό κοινό της αίθουσας και ουδόλως ενδιαφέρονταν για το περιεχόμενο τους… Όπως εσείς προασπίζεστε τα ΜΜΕ στα οποία εργάζεστε, παρακαλώ να σεβαστείτε τη δική μου υποχρέωση να προασπίζομαι το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και την εικόνα του-η Τελετή Λήξης είναι καθοριστική αυτής της εικόνας...Δεν θα επιτρέψω η Τελετή Λήξης του Φεστιβάλ να γίνεται πεδίο προβολής προσωπικών εμπαθειών”.

Φτάνουμε στον περασμένο Μάρτιο, στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, όπου, αφού ο κ. Εϊπίδης αρνήθηκε αδικαιολόγητα να δεχτεί την επιλογή της ΠΕΚΚ να στείλει τον Νέστορα Πουλάκο ως εκπρόσωπό της στην επιτροπή της FIPRESCI, στέλνομαι εγώ να εκπροσωπήσω την Ένωση στην επιτροπή. Λίγο πριν την έναρξη του φεστιβάλ γνωστοποιείται ότι η διοργάνωση εξαίρεσε από τους φιλοξενούμενους δημοσιογράφους τον Νίκο Αλέτρα-Αρτινό, ο οποίος συμπτωματικά ήταν αυτός που είχε διαμαρτυρηθεί επί σκηνής τον Νοέμβριο. Εκτός από τον κ. Αρτινό, το φεστιβάλ αρνήθηκε χωρίς προφανή λόγο φιλοξενία στον πρόεδρο της ΠΕΚΚ Αντρέα Τύρο και γραμματέα Νέστορα Πουλάκο. Στη δημόσια διαμαρτυρία της ΠΕΚΚ για την περίπτωση Αρτίνου, το φεστιβάλ απάντησε μεταξύ άλλων ότι: “Η διαπίστευση της διοργάνωσης και το δημοσιογραφικό υλικό που είναι απαραίτητα για κάθε εκπρόσωπο των ΜΜΕ, είναι διαθέσιμα όποτε ζητηθούν, όπως συμβαίνει σε όλα τα διεθνή φεστιβάλ του κόσμου. Το ότι το φεστιβάλ έχει τη δυνατότητα να προσφέρει φιλοξενία σε ορισμένους εκπροσώπους του Τύπου στη δύσκολη οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, αυτό είναι ένα ευτύχημα που καλύπτεται αποκλειστικά από ευρωπαϊκά κονδύλια τα οποία καταφέραμε να εξασφαλίσουμε. Φυσικά και δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν όλοι οι δημοσιογράφοι. Ουδέποτε λοιπόν το φεστιβάλ, απέκλεισε τον Νίκο Αλέτρα απʼ το να εξασκήσει το δημοσιογραφικό του λειτούργημα. Σε καμία περίπτωση, η φιλοξενία ή μη, δε συνεπάγεται και την εξάσκηση του επαγγέλματος του δημοσιογράφου.”

Την ίδια στιγμή, φοβούμενο μια δική μου δήλωση διαμαρτυρίας ανάλογη μʼ εκείνη του κ. Αρτινού, το φεστιβάλ προσπάθησε με παρασκηνιακές μεθοδεύσεις να με αποτρέψει νʼ ανέβω στη σκηνή για να παραδώσω το βραβείο στο καλύτερο ελληνικό ντοκιμαντέρ όπως επιβάλλει η παρουσία του έλληνα κριτικού στη συγκεκριμένη επιτροπή. Μετά από τη συνετή απόφαση του προέδρου της επιτροπής, Πίτερ Γουιντόνικ, να με αφήσει να δώσω εγώ το ελληνικό βραβείο όπως έπρεπε, ανέβηκα στη σκηνή και αμέσως πριν ανακοινώσω τον νικητή, διάβασα τη σύντομη παράγραφο διαμαρτυρίας μου για τον αποκλεισμό του συναδέλφου Αρτινού με ψυχραιμία, νηφαλιότητα κι αιχμηρότητα, αλλά χωρίς να υψώσω τη φωνή ή να προσβάλω κανέναν.

Αμέσως μετά τη λήξη της τελετής, η προσωπική βοηθός του κ. Εϊπίδη, κ. Ελένη Ράμμου, με κάλεσε στο λόμπι του ξενοδοχείου Electra Palace όπου με περίμενε η ίδια μαζί με τον κ. Εϊπίδη και δύο μέλη της ομάδας τους. Αυτό που περίμεναν προφανώς ήταν να απολογηθώ για την ʽαταξίαʼ μου, κάτι που τους ξεκαθάρισα ευθύς εξαρχής ότι δεν επρόκειτο να συμβεί. Το τι ειπώθηκε ανάμεσά μας έχει μόνο ανεκδοτολογική σημασία, γιʼ αυτό θα περιοριστώ σε κάτι που συνδέεται με την τωρινή τροπή των πραγμάτων. Όταν τους είπα ότι δεν καταλαβαίνω γιατί αναστατώνονται τόσο κι ότι το πλέον εύκολο γιʼ αυτούς είναι να μη με ξανακαλέσουν, όπως δηλαδή είχαν κάνει με τον κ. Αρτινό, ο κ. Εϊπίδης συμφώνησε λέγοντας “φυσικά” ενώ η κ. Ράμμου, προσπαθώντας να τηρήσει μια πιο διπλωματική στάση από εκείνη του προϊσταμένου της, είπε ότι κάτι τέτοιο δεν επρόκειτο να συμβεί. Κι όμως…