Του Κώστα Μπογδανίδη

Υποσχέσεις για επενδύσεις και γουάν με το... τσουβάλι έφερε από την Κινα ο πρωθυπουργός που χαρακτήρισε “απολύτως επιτυχημένο” το ταξίδι του στην αχανή χώρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος, αλλά τουλάχιστον για την Κρήτη τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Οι Κινέζοι όντως ενδιαφέρονται για το αεροδρόμιο Καστελλίου (ενώ μάλλον αδιαφορούν –προς το παρόν –για το λιμάνι στο νότο της Κρήτης) και η κυβέρνηση θα επιθυμούσε διακαώς μια άμεση λύση σε αυτό το θέμα που “καρκινοβατεί” εδώ και χρόνια. Αλλά πώς θα γίνει; Εάν προχωρήσει στο διαγωνισμό όπως έχει προαναγγελθεί πολλές φορές δεν είναι σίγουρο ότι οι Κινέζοι θα (θέλουν να) πάρουν τη δουλειά, ενώ η απευθείας παραχώρηση με διακρατική συμφωνία εγκυμονεί άλλους κινδύνους τη στιγμή που και άλλοι κολοσσοί από ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει ενδιαφέρον για το μεγάλο αυτό έργο.

Το δίλημμα είναι μεγάλο για την κυβέρνηση και τα όσα διαρρέουν από Μαξίμου- υπουργείο Ανάπτυξης αναφέρουν ότι μέχρι τέλος Μαΐου θα έχουν ληφθεί οι τελικές αποφάσεις για πώς θα δοθεί το αεροδρόμιο.

Τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά εάν η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε ενεργήσει με προχειρότητα για τις μελέτες όλα αυτά τα χρόνια. Κι όταν (επί Σουφλιά) έγινε μια καλή αρχή για να μελετηθεί το έργο σοβαρά, να δούμε εάν αξίζει τον κόπο να προχωρήσει ένα τέτοιο σχέδιο η κρίση χτύπησε την πόρτα της χώρας. Τα λεφτά δεν υπήρχαν, οι κατασκευαστικές εταιρείες της Ελλάδας που είχαν κάνει συνεργασίες με αντίστοιχες ξένες ουσιαστικά κατέρρευσαν και ο τραπεζικός τομέας ούτε μπορούσε ούτε ήθελε να χρηματοδοτήσει ένα τόσο μεγάλο έργο που αρχικά είχε σχεδιαστεί να φτάσει το 1,5 δισ. ευρώ! Για την ακρίβεια οι ελληνικές τράπεζες δεν... υπήρχαν για ένα τέτοιο έργο και οι ξένες δεν είχαν εμπιστοσύνη να το χρηματοδοτήσουν. Κι αυτό φάνηκε και από τα ήξεις αφήξεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων η οποία στην ουσία συντάχθηκε και με τις αιτιάσεις των εργολάβων: ή το κόβετε σχεδόν στο μισό το σχέδιο ή δεν μπορούμε να το χρηματοδοτήσουμε! Όπερ και εγένετο. Ο διάδρομος “κόπηκε” με προοπτική αν χρειαστεί μεγαλύτερος να γίνει αργότερα, οι εγκαταστάσεις περιορίστηκαν, όλο το έργο πήγε “προς τα κάτω”. Δεν θα μπορούσε να γίνει κι αλλιώς αφού ο μεν διαγωνισμός όταν προκηρύχθηκε απέβη άγονος, οι δε εταιρείες εξαρχής είχαν πει ότι με... φαραωνικά στοιχεία αυτό το αεροδρόμιο δεν έχει μέλλον, ενώ ουσιαστικά ζητούσαν και ένα ʽπακέτοʼ αεροδρομίων στην Κρήτη για να πάρουν και να φτιάξουν το Καστέλλι.

Το ότι δεν “περπάτησε” ο διαγωνισμός, το ότι σε αυτή τη συγκυρία οι τράπεζες δεν ακολούθησαν δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει και ενδιαφέρον. Ίσα ίσα έχουν και παραέχουν και μια ενδεχόμενη απευθείας παραχώρηση στους Κινέζους θα δημιουργούσε επιπλέον προβλήματα.

Το ενδιαφέρον και για το νέο αεροδρόμιο του Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλλι από μεγάλα γκρουπ όσο και από τον κινεζικό κολοσσό Fosun είναι δεδομένο.

Η πρόταση για 1 δισ. δολάρια (περί τα 750 εκ. ευρώ) που έριξε εδώ και καιρό στο τραπέζι ο επικεφαλής του κολοσσού Fosun, Γκούο Γκουανγτσάνγκ προκαλεί ευχάριστο πονοκέφαλο στο κυβερνητικό επιτελείο, που προσπαθεί να χειριστεί την υπόθεση σε υψηλό πολιτικό επίπεδο και με προσεκτικές κινήσεις.

Ο φόβος είναι να μην υπάρξουν λανθασμένοι χειρισμοί που θα οδηγούσαν άλλο ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο σε ένα εξίσου μεγαλεπήβολο ναυάγιο, όπως συνέβη αρκετές φορές μέχρι τώρα στο κρίσιμο μέτωπο των αποκρατικοποιήσεων. Για αυτό και επιλέχθηκε να τηρηθούν χαμηλοί τόνοι μέχρι να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα. Ο ίδιος ο κ. Σαμαράς πήρα μια γεύση αυτού του ενδιαφέροντος και γι αυτό μίλησε για μια αεροπορική βάση, ένα κόμβο στην Κρήτη.

Το σχέδιο Γκουανγτσάνγκ προβλέπει τη μετατροπή του Καστελλίου σε διεθνές αεροδρόμιο και σε πύλη εισόδου προς την Ευρώπη τόσο για επιβάτες, όσο και για εμπορεύματα από την αχανή χώρα. Πιο συγκεκριμένα προβλέπει τη μετατροπή του σε κόμβο για 40 τουλάχιστον ευρωπαϊκούς προορισμούς. Και θεωρείται δεδομένο ότι ο κινεζικός κολοσσός, με δραστηριότητες που εκτείνονται από τη βιομηχανία, τη μεταλλουργία, τον φαρμακευτικό κλάδο μέχρι τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τον τουρισμό, έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει ένα τέτοιο εγχείρημα, όχι μόνο προωθώντας δικά του προϊόντα και υπηρεσίες, αλλά και ευρύτερα, σε συνεργασία και με άλλες κινεζικές επιχειρήσεις.

Στην κυβέρνηση ξέρουν ότι μια τέτοια προοπτική ανοίγει μεγάλες προοπτικές για την κατακόρυφη αύξηση του τουριστικού ρεύματος από την Κίνα όχι μόνο προς την Κρήτη, αλλά και την Ελλάδα συνολικά. Και αυτό ενισχύεται ακόμη περισσότερο με δεδομένο, όπως έχει γραφτεί το ενδιαφέρον της Fosun είναι να προχωρήσει σε μεγάλες επενδύσεις στον τουρισμό. Εκτός του Αστέρα Βουλιαγμένης, όπου θεωρείται ένας από τους πιο ισχυρούς μνηστήρες και τη μετοχική συμμετοχή της στα Club Med, υπάρχουν πληροφορίες ότι σχεδιάζει τη διερεύνηση για συμμετοχή ή εξαγορά μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων στην Κρήτη και σε άλλους δημοφιλείς προορισμούς.

Το λεπτό σημείο είναι ότι ο Γκούο Γκουανγκτσάνγκ χτύπησε απευθείας την πόρτα της κυβέρνησης και παρουσίασε τα σχέδιά του σε τρεις ξεχωριστές συναντήσεις που είχε με τον πρωθυπουργό Α. Σαμαρά, τον ΥΠΑΝ Κ. Χατζηδάκη και τον υφυπουργό Ανάπτυξης Ν. Μηταράκη.Οι Κινέζοι προσφέρουν το 1 δισ. δολάρια, αλλά θέλουν το αεροδρόμιο χωρίς διαγωνισμό και με διακρατική συμφωνία. Πώς θα γίνει αυτό; Το κοινοτικό δίκαιο και οι κανονισμοί της Ε.Ε. για την εκχώρηση δημόσιας περιουσίας των κρατών-μελών είναι ιδιαίτερα αυστηροί με απευθείας αναθέσεις. Και ενώ είναι σαφές ότι μεγάλοι κολοσσοί όπως η γαλλική Vinci, η Aeroports de Paris Management, η επίσης γαλλική Bouygues η γερμανική Hochtief, που πλέον συνεργάζεται με την κατασκευαστική εταιρεία ACS που ανήκει στον πρόεδρο της Ρεάλ Μαδρίτης κ. Φλ. Πέρεθ, η Archirodon Group με την αυστριακή Strabag , η Fraport κ.α έχουν δείξει ότι δεν θα τα παρατήσουν τόσο εύκολα.

Όπως έχει γράψει η “Π” καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις θα παίξει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, καθώς η οικονομική στήριξη του έργου από αυτήν είναι καθοριστικής σημασίας. Ωστόσο, η ΕΤΕπ βάζει θέμα σχετικά με την παράλληλη παραχώρηση του αεροδρομίου “Νίκος Καζαντζάκης”. Σύμφωνα με τα τεύχη δημοπράτησης του προηγούμενου διαγωνισμού, που κηρύχθηκε άγονος, αφού καμία εταιρεία δεν εκδήλωσε δεσμευτικό ενδιαφέρον, η ΕΤΕπ επρόκειτο να δανειοδοτήσει το έργο με ποσό 220 εκατομμυρίων ευρώ επί συνολικού προϋπολογισμού 850 έως 900 εκατομμυρίων ευρώ.

Μια λύση για την κυβέρνηση είναι να επικαλεστεί το... άγονο του διαγωνισμού, τα παιγνίδια των άλλων εταιρειών γύρω από το αεροδρόμιο, την έλλειψη ρευστού και να προχωρήσει με τους Κινέζους. Και πάλι δεν είναι εύκολο καθώς στη διεθνή σκακιέρα και με τις μεγάλες χώρες που στηρίζουν τις επιχειρήσεις τους δεν είναι απλά τα πράγματα. Σε κάθε περίπτωση πάντως μέχρι το καλοκαίρι πρέπει να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα διότι δεν μπορεί πλέον να παραταθεί το σίριαλ για το αεροδρόμιο.