Την Τρίτη, 26 Μαρτίου, θα ανοίξουν οι τράπεζες στην Κύπρο, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε λίγο μετά τις 7 χθες το απόγευμα η Κεντρική Τράπεζα της χώρας. Εν τω μεταξύ, σχέδια για “πάγωμα” όλων των καταθέσεων και περιορισμό στις αναλήψεις και τη διακίνηση κεφαλαίων ετοιμάζονται να επιβάλουν οι κυπριακές τραπεζικές αρχές, μόλις ανοίξουν ξανά οι τράπεζες της χώρας. Κάθε μέρα που περνά με τις τράπεζες να παραμένουν κλειστές, επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την οικονομική κατάσταση της Κύπρου, καθώς ήδη, κάθε οικονομική δραστηριότητα στο νησί έχει παγώσει.

Όμως, είναι σαφές ότι μία απόφαση για την επαναλειτουργία των τραπεζών χωρίς να υπάρχει τελική συμφωνία για τη διάσωση της χώρας, θα ήταν καταστροφική. Η έξοδος των καταθέσεων εκτιμάται ότι θα οδηγούσε στην κατάρρευση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος μέσα σε λίγες ώρες, αν όχι λεπτά. Όπως έχει δηλώσει ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κύπρου Πανίκος Δημητριάδης, οι τράπεζες της χώρας μπορούν να αντέξουν την απώλεια μόλις του 10% των καταθέσεών τους, στις επόμενες μέρες μετά το άνοιγμά τους. Δηλαδή, περίπου 7,5 δισ. ευρώ.

Με δύο νομοσχέδια, τα οποία θα κατατεθούν στη Βουλή της Λευκωσίας προς έγκριση εάν δεν έχει βρεθεί λύση μέχρι σήμερα, θα προσπαθήσει η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου να στηρίξει το τραπεζικό σύστημα της χώρας για όσο καιρό συνεχιστεί η αβεβαιότητα ενώ διαψεύδεται η πώληση της “Λαϊκής” στους Ρώσους. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το ένα νομοσχέδιο αφορά τον περιορισμό εκροής καταθέσεων και το δεύτερο έκτακτα μέτρα για τις τράπεζες, όπως τη δημιουργία «τράπεζας-γέφυρας» που θα αναλάβει τα καλά στοιχεία της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου καθώς και μίας «κακής τράπεζας», όπου που θα μεταφερθούν τα προβληματικά δάνεια των δυο τραπεζών.

Οι καταθέσεις των ξένων σε κυπριακές τράπεζες άγγιζαν, στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2012, τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με μια μελέτη που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF) και βασίζεται σε στοιχεία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την κεντρική τράπεζα της Κύπρου. Στο ποσό αυτό πρέπει να προστεθούν τα 13,1 δισεκατομμύρια ευρώ που διέθεταν οι ελληνικές θυγατρικές των κυπριακών τραπεζών καθώς και άλλα 4,5 δισ. που είναι κατατεθειμένα σε υποκαταστήματα άλλων χωρών. Το σύνολο, δηλαδή 37,6 δισ. ευρώ, είναι υψηλότερο από τις καταθέσεις που διέθεταν στο νησί οι κάτοικοι της Κύπρου και το οποίο φτάνει τα 32,2 δισ. ευρώ.

Το IIF επικαλείται στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που δείχνουν ότι το 85% των καταθέσεων των ξένων προέρχονταν από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης—σύμφωνα με πολλές πηγές τα κεφάλαια αυτά προέρχονταν κυρίως από τη Ρωσία, την Ουκρανία και το Λίβανο. Η μελέτη επισημαίνει ότι σημειώθηκε σημαντική μείωση (-12%) των καταθέσεων των ξένων από τον Ιούνιο του 2011 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2012. Εξάλλου, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Κύπρου, οι εγγυημένες καταθέσεις (δηλαδή μέχρι ποσού 100.000 ευρώ) συνολικά έφταναν τα 30 δισ. ευρώ.

Το σχέδιο διάσωσης της κυπριακής οικονομίας που απορρίφθηκε προχθές από την κυπριακή Βουλή προέβλεπε, όπως είναι γνωστό, την επιβολή έκτακτου τέλους ύψους 6,75% σε όλες τις καταθέσεις από 20.000 έως 100.000 ευρώ και 9,9% στα ποσά άνω των 100.000 ευρώ, σε αντάλλαγμα για το δάνειο ύψους 10 δισ. που θα χορηγούσαν η ευρωζώνη και το ΔΝΤ στη Λευκωσία.