Συργουλεύω: ικετεύω, θωπεύω, κολακεύω

Πούρι: από το ιταλικό pure, που σημαίνει λοιπόν, μάλιστα κλπ.

Τετέδος: τουρκική λέξη που σημαίνει παππούς, προπάππους, γενικά πρόγονος. Στις ανατολικές περιοχές της Κρήτης ακουγόταν παλιότερα η λέξη «τατά», που ήταν προσφώνηση του παιδιού στον πατέρα.

Μάνισις: θυμός, οργή.

Ινκιάρι: αραβικής προέλευσης λέξη, που σημαίνει άρνηση.

Αμέν τζουτζού: αραβική φράση, που σημαίνει το πρώτο μάθημα των παιδιών από το Κοράνι.

Αλήφ μπε τζουτζού: αραβική φράση που σημαίνει αλφαβητάρι. Πιο σωστό είναι «Ελίφ μπε τζουτζού».

Ναμάζι: αραβική λέξη για την προσευχή.

Αλλάχου εκπέρ: αραβικό, που σημαίνει Μέγας Θεός. Ακούγεται από τον ιμάμη όταν καλεί σε προσευχή από τον μιναρέ.

Λαγουμιτζής: αυτός που εκκενώνει λαγούμια. Στην περίπτωση βόθρους αποχωρητηρίων.

Απράτι (ή αμπράτι): οι αποσκευές.

Μπουρμάς: σημαίνει στριφτός. Ονομάζονταν έτσι οι χριστιανοί που προσχωρούσαν στον μουσουλμανισμό, επειδή έστριβαν προς τα πάνω τα μουστάκια τους για να φαίνονται πιο άγριοι στους άλλοτε ομόθρησκούς τους. Οι γνήσιοι μουσουλμάνοι τούς περιφρονούσαν και θεωρούσαν τη λέξη «μπουρμάς» ως υβριστική.

Μουρτάτης: αυτός που αλλάζει πίστη.

Ιντιστάν: Ινδία.

Πουτ περέστ: περσική λέξη που σημαίνει ειδωλολάτρες.

Σύνσιλε: αραβική λέξη που σημαίνει οικογενειακή ή εθνική καταγωγή.

Ρουσφαϊλίκια: τουρκική λέξη που σημαίνει βρωμιές, αισχρά πράγματα.

Κια ουλιάς: σημαίνει το εντελώς αρνητικό.

Φεσφεσέ: αγωνία, ανησυχία.

Καταδιά: περιουσία.

Γλακώ: τρέχω γρήγορα.

Το Βάχτι του Χαιρέτη: εννοεί την επανάσταση του 1841, στην οποία, στη Δυτική Κρήτη, αρχηγός ήταν ο Αριστείδης Χαιρέτης και στην Ανατολική ο Λασιθιώτης Γεώργιος Βασιλείου ή Βασιλακογεώργης.

Εμουρταρεψε: τουρκική λέξη, από το «Μουρτάρης», που σημαίνει ακάθαρτος, μολυσμένος. Εδώ έχει τη σημασία, «μολύνατε τις εκκλησίες».

Μπέιτ ουλλάχ: αραβική λέξη που σημαίνει ναός του Θεού.

Βαγεστώ: παραιτούμαι:

Ιντζίλι Σερίφ: Ιερό Ευαγγέλιο.

Ζαμάνια: εποχές, χρόνια.

Ταρίχια: αραβική λέξη για την ιστορία.

Ιμπρέτι: υπόδειγμα, παράδειγμα.



Η ερμηνεία των λέξεων ανήκει στον Ε. Σ. Αγγελάκι, ο οποίος είχε δημοσιεύσει το λεξιλόγιο το 1938 στην «Επετηρίδα της Εταιρείας Κρητικών Σπουδών». Την ερμηνεία των αραβικών και τουρκικών λέξεων έδωσε στον Ε. Σ. Αγγελάκι η Ουρανία Χατζή Ιωάννου, που ζούσε στην Κωνσταντινούπολη.