Ένα συγκλονιστικό κείμενο του Δ. Γληνού για τον εξαθλιωμένο Έλληνα, τα πεινασμένα Ελληνόπουλα και την ανάγκη της αλληλεγγύης, μέσα στην κορύφωση της κρίσης του 1932
Σε άλλες εποχές, εξίσου ή ακόμη πιο δύσκολες, οι πνευματικοί ηγέτες των Ελλήνων και υπήρχαν και στέκονταν στο ύψος τους. Κι όταν ο απλός λαός είχε την ανάγκη της δικής τους φωνής, ήταν εκεί, στη θέση τους, για να τον στηρίξουν και να του ανοίξουν δρόμους. Τότε υπήρχαν άλλωστε οι πνευματικοί ηγέτες, οι άνθρωποι που δεν έβλεπαν μόνο το έργο τους, μέσα στην κάμαρά τους…
Ο Δημήτρης Γληνός, ο μεγάλος παιδαγωγός και αγωνιστής, στους δρόμους όχι μόνο της επιστήμης αλλά και των κοινωνικών αγώνων, αισθανόταν πάντοτε αυτή την ευθύνη του. Και ακόμη και στις πιο δύσκολες ώρες του, όταν διωκόταν από τις κυβερνήσεις για τις ιδέες και το θάρρος του, εκείνος στεκόταν όρθιος και χάριζε τη σκέψη του σε όλους εκείνους που την είχαν ανάγκη.
Σε ανάλογες με τις σημερινές συνθήκες, στη διεθνή κρίση του 1932 με τεράστιες επιπτώσεις στην ελληνική κοινωνία και την οικονομία, που είχε οδηγήσει τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς στη χρεοκοπία από την τελευταία κυβέρνηση Βενιζέλου, με συχνές παρεμβάσεις του, μέσα από προοδευτικά περιοδικά της εποχής έδειχνε το δρόμο στον Έλληνα που δοκιμαζόταν. Προσπαθούσε να του δώσει να καταλάβει ότι δεν ήταν μόνος στον Γολγοθά του. Ενώ την ίδια ώρα στόχος του ήταν να ξυπνήσει τις φοβισμένες ή κοιμώμενες συνειδήσεις.
Τον Δεκέμβριο του 1932 στο νεανικό περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι» δημοσίευσε ένα συγκλονιστικό κείμενο, με στόχο να αφυπνίσει τις συνειδήσεις των δυστυχούντων Ελλήνων, να αναδείξει την έννοια της αλληλεγγύης (πολύ μακριά από την έννοια της φιλανθρωπίας… ) ως στοιχείου σύμφυτου με τις αξίες τους ανθρώπου. Και κυρίως να προβάλει το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν τα πρώτα θύματα εκείνης της κρίσης και της πολιτικής: τα παιδιά του φτωχού λαού. Τα ίδια που και σήμερα είναι τα πρώτα θύματα μιας βάρβαρης πολιτικής. Εκείνα που προχθές έγραψαν ότι στο σχολειό τους πολλοί συμμαθητές τους έρχονται πεινασμένοι και χωρίς παπούτσια… Ή τα άλλα που είχαν γράψει προ καιρού ότι κρυώνουν επειδή δεν έχουν θέρμανση. Ή δεν έχουν ρεύμα στο σπίτι τους γιατί τους το έκοψε η ΔΕΗ… Εκείνα τα παιδιά που για την πολιτεία λες κι είναι τα ανύπαρκτα στοιχεία, όπως γενικά ο Άνθρωπος. Και δεν τα υπολογίζει, δεν παίρνει υπόψη ούτε την παρουσία ούτε τις ανάγκες τους, και τα ξεπουλά έναντι των άγνωστων χρεών στους τοκογλύφους. Χρέη που φυσικά δεν προκάλεσαν εκείνα, αλλά τα πληρώνουν με την ψυχή και το μέλλον τους…
«Άγριος πόλεμος κοινωνικός έχει ξεσπάσει και οι πεινασμένοι διεκδικώντας τα πιο απλά δικαιώματά τους στη ζωή, γίνονται θύματα κι από τούτη την πλευρά. Μα απ' όλους τους κυνηγημένους και τους απόκληρους τα τραγικότερα θύματα είναι τα παιδιά. Το παιδί του προλετάριου, το παιδί του φτωχού αγρότη, το εργαζόμενο παιδί, το παιδί του βιοπαλαιστή ήτανε πάντα σε θέση σκληρή και μειονεκτική. Μα τώρα έγινε πια η μοίρα του αβάσταχτη», έγραφε χαρακτηριστικά.
Αυτά τα παιδιά, πρόσθετε, «μπαίνουνε στην κόλαση με το πρώτο αντίκρισμα της ζωής. Την ηλικία της χαράς, της ξενοιασιάς και του γέλιου αυτά δεν τη γνωρίζουν».
Το κείμενο του Δημήτρη Γληνού δεν έμενε μόνο στις διαπιστώσεις. Έδειχνε και το δρόμο. Είναι – πάντα, και σήμερα- η αλληλεγγύη. Κι αγώνας, ο κοινός αγώνας για να αντιμετωπιστεί η βαρβαρότητα. Χωρίς να αναμένει κανείς κάποιο «σωτήρα». «Να το σύνθημα μιας καινούργιας δράσης, που μπορεί να φέρει τα πιο χειροπιαστά αποτελέσματα. Αλληλεγγύη οργανωμένη , ενεργητική ζωντανή, θετική και έμπραχτη, είναι ο πρώτος όρος της σωτηρίας», διακήρυττε.
Αλληλεγγύη, στήριξη του ενός προς τον άλλο. Η αλληλεγγύη, όχι η σκοπιμότητα της φιλανθρωπίας. Άλλωστε η φιλανθρωπία ασκείται από εκείνους που υπεροπτικά δηλώνουν «φίλοι του ανθρώπου»!
Έγραφε ακόμη για τη φιλανθρωπία: «Απέναντι στην απέραντη τούτη τραγωδία, που πλημμυρίζει τα σκοτεινά υπόγεια και τις υγρές αυλές μέσα στις πολιτείες, τα χαμόσπιτα των συνοικισμών και τις καλύβες της αγροτιάς σ' όλη τη χώρα, η βοήθεια που η επίσημη και ιδιωτική φιλανθρωπία καταπιάνεται να δώσει δεν είναι ούτε σα σταγόνα νερού σε φλογισμένο καμίνι. Τα ελα0τήριά της άλλως τε δεν είναι καθαρά. Για να υπάρχει της χρειάζεται να υπάρχουνε θύματα. Ο φτωχός εργαζόμενος λαός που είναι το θύμα, και τα παιδιά που είναι διπλά θύματα, πρέπει να ζητήσουνε και να βρούνε τη βοήθεια και την απολύτρωση από τον ίδιο τον εαυτό τους».
Το περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι» υπάρχει στη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων.
Στη συνέχεια αναδημοσιεύουμε ολόκληρο το κείμενο του Δημήτρη Γληνού, που έχει την ιδιαίτερη αξία του και για τις σημερινές αναζητήσεις των Ελλήνων, μεγάλο μέρος των οποίων είναι αντιμέτωπο με τις ίδιες συνθήκες της εποχής που γράφτηκε.
1. Λίγο πριν την πτώχευση, το βενιζελικό «Ελεύθερον Βήμα», της 20ής Μαρτίου 1932, εξέφραζε την αισιοδοξία του για τις εξελίξεις, δημοσιεύοντας ως κεντρικό άρθρο διάγγελμα του Ελευθερίου Βενιζέλου
2. Ο «Νέος Ριζοσπάστης», στις 25 Μαρτίου 1932, προχωρούσε σε καταγγελία της νέας φορολογίας σε βάρος
του λαού
3. Η «Μακεδονία» της 17ης Απριλίου 1932, λίγα 24ωρα πριν την πτώχευση, «ανακοίνωνε ευχαρίστως» ότι η Ελλάδα είχε σωθεί!
