Ήσασταν παιδί – θαύμα στα μαθηματικά. Βλέπετε ανάλογες περιπτώσεις από φοιτητές σας;

«Ο τελευταίος μαθητής που είχα στο Πρίνστον, ο Κρητικός, Μιχάλης Δαφέρμος, είναι 36 ετών και έχει ήδη μια λαμπρή εξέλιξη γιατί από πέρσι έγινε τακτικός καθηγητής των μαθηματικών στο πανεπιστήμιο του Cambridge.

Επίσης, την εποχή που ήμουν εγώ ήταν ο Τσάρλι Φέφερμαν, κι αυτός πήρε το διδακτορικό του 19 ετών και μετά είχε μία λαμπρή εξέλιξη.

Περισσότερο έχω την ιδιαιτερότητα ίσως, εκτός του ότι ήμουν νεαρό παιδί, η πρώτη εργασία μου δημοσιεύτηκε όταν ήμουν 19 ετών, αλλά έκανα το καλύτερό μου έργο, όπως, τουλάχιστον, το κρίνουν οι άλλοι, όταν ήμουν σε αρκετά μεγάλη ηλικία, 57 ετών, δεν είναι κάτι τόσο συνηθισμένο.

Αυτό είναι ένα άλλο περίεργο πράγμα, δε φαίνεται να έχει σχέση με την αξία του κάθε ερευνητή. Ο Αϊνστάιν σίγουρα ήταν ο μεγαλύτερος επιστήμονας του 20ού αιώνα, όμως, μετά τα 40 δεν έκανε τίποτα σημαντικό, ό, τι έκανε ήταν μεταξύ 25 και 40. Αντίθετα ο Όιλερ, συνέχισε να κάνει μερικά από τα καλύτερά του έργα μέχρι που πέθανε, 76 ετών.

Υπάρχουν και άλλοι που ήταν πολύ σπουδαίοι που έκαναν τα έργα τους σε μικρή ηλικία και άλλοι εξίσου σπουδαίοι, σε πιο μεγάλη.

Ο Γαλιλαίος, το καλύτερό του έργο, αυτό που έμεινε στην ιστορία και θεμελιώνει τη δυναμική, την κίνηση των σωμάτων, την πτώση, το έγραψε όταν ήταν 74 ετών, τέσσερα χρόνια πριν το θάνατό του.»

Θεωρείτε ότι αν σε εκείνη την ηλικία δεν είχατε φύγει από την Ελλάδα θα είχατε την πορεία που έχετε σήμερα;

Αποκλείεται, είναι σαφές αυτό. Ούτε κατά διάνοια δεν υπήρχε καμία προοπτική. Έφυγα στο μέσο της τότε πέμπτης γυμνασίου, τελείωσα μέχρι την τετάρτη. Από κει και πέρα το επόμενο βήμα, ήμουν 16 χρονών, το έκανα στο 19. Εκανα την εργασία και πήρα κατευθείαν το μάστερ σε ένα χρόνο και σε δύο το phd. Αυτό δε θα μπορούσα να το είχα κάνει εδώ με τίποτα. Τα πράγματα είναι πιο γραφειοκρατικά και είναι τα τυπικά προσόντα. Τελευταία είναι και το άλλο που υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, σα να θέλει να καταργήσει τον άνθρωπο, να γίνουν όλα μηχανικά, αντί να κοιτάζει ποιο είναι το πραγματικό έργο ενός επιστήμονα κοιτάζουν πόσες εργασίες και αναφορές έχει. Αυτά είναι ανοησίες. Ο Νεύτων είχε μόνο μία εργασία αλλά επί 200 ολόκληρα χρόνια όλος ο κόσμος ασχολείτο με αυτή. Πρέπει να αντισταθούμε σε αυτό, ο άνθρωπος δε μηχανοποιείται, είναι αντίθετη και με την παράδοση του ευρωπαϊκού πολιτισμού αυτή η μηχανοποίηση.»