Της Κατερίνας Μυλωνά

“Στον πόλεμο οι δημοσιογράφοι είναι ανάμεσα σʼ έναν άλλο πόλεμο ανάμεσα στην ενημέρωση και την προπαγάνδα”

Ο δημοσιογράφος, Νίκος Μεγγρέλης, μιλά στην “Π” με αφορμή την προβολή της βραβευμένης του ταινίας “Πεθαίνοντας για την αλήθεια”


Να ανασύρει από τη λήθη δημοσιογράφους που χάθηκαν στην προσπάθειά τους να μεταδώσουν την αλήθεια για μία πολεμική σύρραξη αλλά και να «σπάσει» το καθεστώς της ατιμωρησίας, θέλησε ο δημοσιογράφος, Νίκος Μεγγρέλης, με τη βραβευμένη ταινία- ντοκιμαντέρ του «Πεθαίνοντας για την Αλήθεια».

Η ταινία προβάλλεται απόψε στις 8 το βράδυ στον Πολυχώρο της Παλιάς Λαχαναγοράς του δήμου Ηρακλείου, σε μια εκδήλωση που διοργανώνει η ΕΡΑ Ηρακλείου 97,5 και υποστηρίζει η ΕΣΗΕΠΗΝ.

Αμέσως μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με τον δημιουργό της ταινίας.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ο κ. Μεγγρέλης μιλά στην «Π» για την ταινία και την εμπειρία του από τη συλλογή των πληροφοριών για το «Πεθαίνοντας για την αλήθεια».

Ποιος ήταν ο στόχος σας με τη δημιουργία της ταινίας- ντοκιμαντέρ;

«Σκέφτηκα ότι όσο ζουν οι πολεμικοί ανταποκριτές, οι δημοσιογράφοι που είναι στο μέτωπο της πληροφόρησης, διαμορφώνουν την άποψή μας, κουβεντιάζουμε αυτά που λέμε, μαθαίνουμε πράγματα που αλλιώς δε θα τα μαθαίναμε ποτέ, διακινδυνεύουν τη ζωή τους, τους κριτικάρουμε, τους επαινούμε.

Όταν χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να μεταφέρουν την είδηση, τη φωτογραφία, την εικόνα σε μας, απλώς είναι ένα μικρό μονόστηλο και μετά τους ξεχνάμε όλοι, ακόμα και οι δημοσιογράφοι και τους θυμόμαστε μία φορά το χρόνο όταν οι παγκόσμιες δημοσιογραφικές ενώσεις δημοσιεύουν μια μακάβρια λίστα με τους δημοσιογράφους που έχασαν τη ζωή τους την ώρα που προσπαθούσαν να κάνουν τη δουλειά τους. Σκέφτηκα ότι αυτό είναι άδικο, από δύο πλευρές, πρώτον γιατί η λήθη, ιδίως για ανθρώπους που διαμορφώνουν την άποψή μας για όσα συμβαίνουν στον κόσμο, δεν αξίζει. Δεύτερον, γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις αυτοί που ευθύνονται για το θάνατο των δημοσιογράφων δεν πληρώνουν το τίμημα, δεν κάθονται στο σκαμνί ενός δικαστηρίου για να κριθούν για τις πράξεις τους.

Ο στόχος της ταινίας είναι να μην υπάρξει λήθη και να σπάσει το καθεστώς της ατιμωρησίας και από κανόνας που είναι να γίνει εξαίρεση.»

Πιστεύετε ότι είναι εφικτό;

«Πιστεύω ότι αξίζει να παλέψει κανείς για αυτό και για αυτό έκανα την ταινία και για αυτό μάχονται οι δημοσιογραφικές οργανώσεις. Ένα μικρό βήμα έγινε το Δεκέμβριο του 2006 με τη συμβολή της τότε ελληνικής κυβέρνησης και της γαλλικής που πέρασε από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ένα ψήφισμα, το πρώτο στα χρονικά, για την προστασία των δημοσιογράφων στις εμπόλεμες ζώνες. Είναι ένα πολύ μικρό αλλά σημαντικό βήμα γιατί αρχίζει και αλλάζει η κουλτούρα ότι οι δημοσιογράφοι δεν είναι παράπλευρες απώλειες ούτε μπορεί να είναι κινούμενοι στόχοι, πρέπει να γίνεται σεβαστή η παρουσία τους εκεί και πρέπει να προστατεύονται γιατί η είδηση είναι δικαίωμά μας, όχι των δημοσιογράφων αλλά της παγκόσμιας κοινής γνώμης.

Ο πόλεμος είναι μια υπόθεση σκοτεινή, οι δημοσιογράφοι καταφέρνουν τελικά να ρίξουν φως σε όλες τις πλευρές του;

«Δε νομίζω ότι τα καταφέρνουν πάντα αλλά είναι ένας διαρκής πόλεμος ανάμεσα στην ενημέρωση και την προπαγάνδα, σε αυτούς που θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους όσο πιο σωστά γίνεται μέσα σε τρομακτικά δύσκολες συνθήκες και τους μηχανισμούς της προπαγάνδας που είναι από τις εμπόλεμες πλευρές. Αυτοί οι μηχανισμοί θα προτιμούσαν να μην υπήρχαν οι δημοσιογράφοι στα πεδία των μαχών, εκεί που γίνονται βομβαρδισμοί αλλά να τροφοδοτούν την παγκόσμια κοινή γνώμη με τις δικές τους κασέτες και τα δικά τους «ρεπορτάζ» και να μην έχουν τους δημοσιογράφους μέσα στα πόδια τους οι οποίοι να μεταδίδουν ανεξέλεγκτα τις πληροφορίες που μεταδίδουν. Είναι διαρκής πόλεμος και άλλες φορές κερδίζει η μία ή η άλλη πλευρά αλλά νομίζω στο τέλος, έστω και με καθυστέρηση πολλών χρόνων, η αλήθεια φαίνεται. Ας πούμε στην περίπτωση του πολέμου στο Ιράκ, ο ισχυρισμός του Μπους ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσείν είχε πυρηνικά όπλα αποδείχτηκε ότι δεν είχε καμία βάση, ήταν ένα μεγάλο ψέμα. Δυστυχώς, αποδείχτηκε αφού έγινε ο πόλεμος και το μετέδωσαν πολλά από τα αμερικάνικα ΜΜΕ γιατί ο Μπους κατάφερε και τα χειραγώγησε, κάποιες ειδήσεις που έπρεπε να φωτιστούν έμειναν στις πίσω σελίδες των εφημερίδων ενώ πέρασε στους πηχυαίους τίτλους η προπαγάνδα της κυβέρνησης Μπους.»

Ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά ενός πολεμικού ανταποκριτή;

«Ίσως δεν είμαι ο καταλληλότερος να το πω γιατί δεν είμαι πολεμικός ανταποκριτής, απλώς έκανα μια ταινία για τους δημοσιογράφους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Νομίζω ότι το πρώτο που πρέπει να έχει ένας πολεμικός ανταποκριτής είναι να είναι εκπαιδευμένος, δεν πηγαίνει εκδρομή, πηγαίνει σε ένα μέρος όπου κινδυνεύει, επομένως πρέπει να εκπαιδεύεται πριν πάει και θα πρέπει να έχει πάντα στο μυαλό του ότι θα πρέπει να μείνει ζωντανός για να μεταδώσει την είδηση και όχι να πεθάνει.»

Αυτονόητο που στον αγώνα της είδησης ξεχνιέται;

«Και ναι και όχι γιατί είναι πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν το να μείνει κανείς ζωντανός ή όχι στις περιοχές του πολέμου.»