Η πνευματική καλλιέργεια που έχει ασκήσει ο «Ερωτόκριτος» στον ελληνικό λαό μέσω της προφορικής παράδοσης και εκτός Κρήτης είναι τεράστια και δεν έχει αποτιμηθεί ακόμα
Ο έρωτας, ο θάνατος, η υπαρξιακή αγωνία για το αύριο, η κριτική στην επιστήμη και την τεχνολογία και η πολιτισμική μας παράδοση είναι ορισμένα από τα θέματα που θίγει η νέα ποιητική συλλογή του Παναγιώτη Γεωργουδή “Πέραν” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης.
Ο Παναγιώτης Γεωργουδής γεννήθηκε το 1958 στη Νεάπολη της Λακωνίας. Ζει στο Ηράκλειο Κρήτης από το 1978. Εργάζεται ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα “Ελευθεροτυπία” και είναι μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκόσμιου Συνεδρίου Φιλοσοφίας.
Έχει γράψει επίσης τις συλλογές “Κίρκη” και “Διαλεκτική του λυρισμού”.
Ποια ήταν η πρώτη επαφή σας με την ποίηση;
«Ποίηση γράφω από το δημοτικό σχολείο, είχαμε μια δασκάλα, η οποία μας έβαζε από την Γʼ Δημοτικού να κάνουμε τα πεζά κείμενα ποιήματα κι εκεί διαπίστωσα ότι μπορούσα να γράφω ποίηση και να βγάζω τα συναισθήματά μου.
Διάβασα από την εφηβεία τους μεγάλους Έλληνες και ξένους ποιητές αλλά και τους κλασικούς πεζογράφους. Αυτό με βοήθησε να κατανοήσω πρώτα τον εαυτό μου, να απαντήσω σε προβλήματα υπαρξιακά και κοινωνικά που με απασχολούσαν και να αποκτήσω μία ευρύτερη αντίληψη για την πολιτική και τον κόσμο. Μελέτησα σχεδόν εξειδικευμένα, αρχικά τον Καζαντζάκη και τον Ρίτσο, ύστερα το Σικελιανό, τον Ελύτη, το Βάρναλη και αργότερα τον Καβάφη, το Σεφέρη , το Σολωμό, τον Κάλβο, τον Παλαμά, τον Γκάτσο, τον Εμπειρίκο, τον Εγγονόπουλο και όλη τη μεταπολεμική ποίηση. Ο Καζαντζάκης με επηρέασε βαθύτατα ως σκέψη, όπως και ο Ρίτσος, το Δημοτικό Τραγούδι και ο «Ερωτόκριτος» στα πρώτα βήματα αλλά με επηρέασε και η ποίηση που εμπεριέχουν τα έργα των μεγάλων φιλοσόφων, του Πλάτωνα, του Ηράκλειτου και όλων των λεγόμενων προσωκρατικών φιλοσόφων, ακόμη και νεότερων, όπως του Μαρξ, του Καντ, του Χέγκελ, του Γκράμσι.
Στη Β΄ Λυκείου στη Νεάπολη Λακωνίας ανεβάσαμε τον «Ερωτόκριτο» ως θεατρική παράσταση και εγώ είχα επιλέξει τους διαλόγους και τη μουσική του Μαμαγκάκη. Η επαφή αυτή με το έργο του Κορνάρου και το γλωσσικό ιδίωμα εκείνης της περιόδου ήταν πολύ σημαντική εμπειρία. Όπως συγκλονιστικό ήταν το γεγονός ότι αρκετοί ηλικιωμένοι που ήρθαν να δουν την παράσταση γνώριζαν σε μεγάλο βαθμό τον «Ερωτόκριτο» και συγκινήθηκαν ενθυμούμενοι τους εφηβικούς τους έρωτες. Αρκετοί άνθρωποι αργότερα, μεταξύ των οποίων και η μητέρα μου , μου είπαν ότι στην εφηβεία τους απήγγειλαν στα χωριά τους στίχους του «Ερωτόκριτου» . Η πνευματική καλλιέργεια που έχει ασκήσει ο «Ερωτόκριτος» στον ελληνικό λαό μέσω της προφορικής παράδοσης και εκτός Κρήτης είναι τεράστια και δεν έχει αποτιμηθεί ακόμα. Μεγάλη ποίηση βίωσα στην παιδική ηλικία από μια ανόθευτη Φύση αλλά και από τους απλούς ανθρώπους στο καφενείο που είχαμε και δούλευα από το Δημοτικό Σχολείο, το οποίο υπήρξε ένας καταλύτης γνώσης των χαρακτήρων, των προβλημάτων, της αλληλεγγύης και των χρωμάτων γιορτής των απλών ανθρώπων. Για διάφορους λόγους, όπως η ενασχόληση με την πολιτική από όταν ήμουν φοιτητής, με τη δημοσιογραφία, που είναι χρονοβόρα και ψυχοφθόρα, δε μου έδινε τη δυνατότητα να ασχοληθώ σοβαρά με την πεζογραφία που θέλει χρόνο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Όταν άρχισαν να μαζεύονται κοπώσεις από νευρικές εξαντλήσεις της
δουλειάς, είπα ότι κάποια στιγμή μπορεί να φύγω και να μη μείνει τίποτα κι έτσι άρχισα να γράφω και εξέδωσα σε μεγάλη ηλικία ενώ είχα υλικό από παλαιότερα χρόνια. Τα τελευταία, χρόνια άρχισα να βλέπω πιο συστηματικά και από τη δεκαετία του ʼ80, όταν διάβαζα συστηματικότερα φιλοσοφία το πώς θα μπορέσω να συνδυάσω την ποίηση με την φιλοσοφία, να υπάρχουν κεντρικές ιδέες του ανθρώπου, όπως ήταν στην κλασική ποίηση.
Αυτό επιχείρησα να το κάνω με συστολή στην «Κίρκη», περισσότερο στη «Διαλεκτική του Λυρισμού» και εντελώς συστηματικά στο «Πέραν» και ειδικά στο μεγάλο ποίημα, όπου έχω κάνει ένα συστηματικό ξεκαθάρισμα σε αυτά που πιστεύω ότι πρέπει να περάσουμε στους αναγνώστες που είναι επίκαιρα και διαχρονικά για τον άνθρωπο και τα προβλήματά του.»
Το «Πέραν» είναι αφιερωμένο στν Στυλιανό Αλεξίου;
«Θεωρώ πως είναι μέσα στις παγκόσμιες μορφές των γραμμάτων, όσο αφορά τις ενασχολήσεις του σε όλα τα πεδία, με τα οποία καταπιάστηκε και για μένα ίσως είναι μέσα στους πέντε σημαντικότερους φιλολόγους στον κόσμο. Ενώ είναι φιλόλογος και ιστορικός, κάνει κριτική στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, έχει μια τεράστια γνώση στοχαστή γιατί είναι καίρια αυτά που λέει. Όταν πιάνει τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά αναδεικνύει λάθη που έχουν κάνει ξένοι διάσημοι φιλόλογοι και ιστορικοί.
Αποτελεί κόσμημα για τον ελληνικό πολιτισμό, είναι δημιουργός παγκοσμίων διαστάσεων , πρότυπο υψηλού ήθους, μοναδικής προσφοράς με διαχρονικότητα. Είναι ευτύχημα για το Ηράκλειο, την Κρήτη και την ελληνική κοινωνία που έχει έναν τέτοιο δημιουργό.»
