
«Ηεφαρμογή των όρων του Μνημονίου είχε μία σειρά από αρνητικές συνέπειες στον χώρο της τριτοβάθμιας παιδείας. Οι συνέπειες αυτές ήταν απόρροια είτε των ιδίων των όρων του μνημονίου, είτε προέκυψαν από την ερμηνεία που έδινε το υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων » στα μέτρα αυτά και κατά περίπτωση», αναφέρει ο πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Διδασκόντων Π. Κ. στο Ηράκλειο, κ. Χάρης Κατερινόπουλος.
Μία άμεση συνέπεια ήταν ότι τα περιβόητα συμβόλαια τετραετούς οικονομικού προγραμματισμού μεταξύ υπουργείου και Πανεπιστημίων εξανεμίστηκαν με τραγικές συνέπειες για τη λειτουργία των Πανεπιστημίων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίπτωση των επισκεπτών καθηγητών οι οποίοι προσλαμβάνονται βάσει του προεδρικού διατάγματος 407/1980. Το προηγούμενο εξάμηνο οι επιλογές και προσλήψεις των επισκεπτών καθηγητών έγιναν βάσει του τετραετούς προϋπολογισμού. Τον Δεκέμβριο του ιδίου εξαμήνου και όταν πλέον οι επισκέπτες καθηγητές είχαν ολοκληρώσει το διδακτικό τους έργο, το υπουργείο πληροφόρησε τις διοικήσεις των Ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ότι ο αριθμός των εγκεκριμένων θέσεων για τους «ΠΔ 407» μειώθηκε και κατά συνέπεια η αντίστοιχη μισθοδοσία! «Εκτός από τα νομικής φύσης προβλήματα που προέκυψαν, ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει ποια ήταν η συνέπεια του γεγονότος αυτού στην εμπιστοσύνη που είχε στο υπουργείο η πανεπιστημιακή κοινότητα», αναφέρει.
Μία δεύτερη συνέπεια ήταν η ερμηνεία που έδωσε το υπουργείο στον κανόνα περί προσλήψεων όπου για κάθε πέντε αφυπηρετούντες θα γινόταν μόνο μία πρόσληψη. Έτσι, το υπουργείο δεν προώθησε στο σύνολό τους διορισμούς ήδη εκλεγμένου ακαδημαϊκού προσωπικού και «πάγωσε» τις διαδικασίες μονιμοποίησης και εξέλιξης των μελών ΔΕΠ στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έστω και αν αυτές δεν είχαν καμιά συνέπεια στον προϋπολογισμό του υπουργείου. Χρειάστηκε να γίνει μία δυναμική παρέμβαση της ΠΟΣΔΕΠ για να προχωρήσει το υπουργείο στις αναγκαίες διευκρινίσεις και να αναστείλει, τουλάχιστον μερικά, τις αποφάσεις του.
Μια εξʼ ίσου σημαντική με τις προηγούμενες συνέπεια του Μνημονίου ήταν η περικοπή του τακτικού προϋπολογισμού για τα λειτουργικά έξοδα των Πανεπιστημίων. Στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Κρήτης, τα χρήματα που διατέθηκαν είναι τόσο λίγα που μόνο οι λογαριασμοί της ΔΕΗ, ΟΤΕ και ΔΕΥΑΗ προβλέπεται να απορροφήσουν περισσότερο από το 25% του συνολικού προϋπολογισμού.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η ροή χρηματοδότησης από το υπουργείο προς τα ιδρύματα είναι τόσο μικρή ώστε να υπάρχουν σε εξέλιξη εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα εθνικού και ευρωπαϊκού επιπέδου για τα οποία δεν έχει κατατεθεί στους Ειδικούς Λογαριασμούς των Ιδρυμάτων ούτε ένα ευρώ! Φοιτητές προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά και πολλές φορές έχουν εκπληρώσει τις ακαδημαϊκές τους υποχρεώσεις χωρίς τη χρηματοδότηση που δικαιούνται βάσει συμβάσεων που έχουν υπογράψει με τα Ιδρύματά τους.
Ένα χρονίζον πρόβλημα το οποίο αποτέλεσε βάση πολλαπλών παρεμβάσεων της ΠΟΣΔΕΠ ήταν το θέμα της ένταξης των περίφημων επιδομάτων των ΔΕΠ στον βασικό τους μισθό. Η ΠΟΣΔΕΠ και οι σύλλογοι διδασκόντων που την αποτελούν είχαν επανειλημμένα διευκρινίσει ότι πέρα από το οικονομικό, το βασικό θέμα ήταν το θεσμικό και ότι δεν ήταν δυνατόν ένα ακαδημαϊκός δάσκαλος να αποζημιώνεται με μορφή επιδόματος για αυτονόητες υποχρεώσεις του όπως η διδασκαλία, η έρευνα και η ενημέρωσή του σε θέματα της ειδικότητάς του. Τονίστηκε επίσης προς όλες τις κατευθύνσεις ότι η ένταξη αυτή θα είχε σαν άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση, σε απόλυτα ποσά, του εισοδήματος των πανεπιστημιακών λόγω της διαφοράς συντελεστών κρατήσεων μεταξύ βασικού μισθού και επιδομάτων. Αυτή τη στιγμή, με την επερχόμενη εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου, οι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι δεν γνωρίζουν ποια θα είναι η τύχη αυτών των επιδομάτων τα οποία αποτελούν περίπου το 50% του μισθού τους.
Οι εκάστοτε διοικήσεις του υπουργείου έχουν προχωρήσει κατά καιρούς σε διαρθρωτικές αλλαγές και εφαρμογές κανόνων και μέτρων αγνοώντας τις θέσεις των Πανεπιστημιακών. Αγνοώντας το γεγονός ότι οι πιο αρμόδιοι για τη διαμόρφωση προτάσεων και την εύρεση λύσεων είναι αυτοί οι οποίοι είναι οι ειδικοί σε νομικά, οικονομικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά και ακαδημαϊκά εν γένει θέματα και οι οποίοι μέσα από την εμπειρία δεκαετιών ακαδημαϊκής δραστηριότητας έχουν καταλήξει συνολικά σε συγκεκριμένες και στοιχειοθετημένες προτάσεις και λύσεις.
«Στο δια ταύτα, οι οποιεσδήποτε ερμηνείες και εφαρμογές των Μνημονίων δεν είναι δυνατόν να αποτελέσουν τροχοπέδη στη λειτουργία των Ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και της Παιδείας γενικότερα. Ιδιαίτερα όταν η διεθνής κοινότητα έχει προ πολλού αποφανθεί ότι στους βασικούς πυλώνες της ανάπτυξης και της ευημερίας των πολιτών περιλαμβάνεται η ανάπτυξη της παιδείας και της έρευνας…» καταλήγει ο κ. Κατερινόπουλος.

