Πώς αντέδρασαν τέτοιες ημέρες του 1960 οι Ηρακλειώτες και οι φορείς στην έξωση και υποβάθμιση της Βιβλιοθήκης και πώς με γενναιότητα άλλαξε απόφαση ο δήμαρχος Ν. Κρασαδάκης
Το πρόβλημα της στήριξης της πόλης προς τη Βικελαία είναι διαχρονικό και σχετίζεται πάντοτε με τις προτεραιότητες της κάθε δημοτικής αρχής. Κυρίως εκφράζεται με τη στέγαση της Βιβλιοθήκης. Πολλές φορές στο παρελθόν τέθηκε θέμα να «αξιοποιήσει» ο δήμος χώρους που δικαιούταν ή κατείχε το πνευματικό ίδρυμα ώστε να εισπράττει περισσότερα χρήματα… Άλλωστε η βιβλιοθήκη δεν είναι «εμπορική», δεν είναι χρυσοφόρα, με την έννοια αυτή, δραστηριότητα… Ακόμη και αυτός ο Νικόλαος Κρασαδάκης, η σημαντική προσωπικότητα του οποίου ξεχώρισε στα τοπικά πράγματα στα μέσα του περασμένου αιώνα, περιέπεσε σε τέτοιο σφάλμα το 1960, προκαλώντας την αντίδραση των πνευματικών ταγών της πόλης αλλά και φορέων. Ως πραγματικά φωτισμένος όμως άνθρωπος, λίγες ημέρες αργότερα κατάλαβε το λάθος του και άλλαξε τη θέση του, οδηγώντας μάλιστα ο ίδιος το δημοτικό συμβούλιο σε νέα απόφαση, εντελώς διαφορετική από την πρώτη, ώστε να στηρίξει τη Βιβλιοθήκη.
Ήταν Ιανουάριος του 1960 όταν με εισήγηση του ίδιου του Ν. Κρασαδάκη αποφασιζόταν να μεταφερθεί η Βικελαία από τον πρώτο όροφο του μεγάρου Αχτάρικα, όπου λειτουργούσε από το 1949, στο παλιό κι ερειπωμένο κτίριο του Τηλεγραφείου του ΟΤΕ, το οποίο βρισκόταν στην οδό Μαρτύρων 25ης Αυγούστου, κάπου απέναντι από το σημερινό κτίριο της Εθνικής Τράπεζας. Το πρόβλημα που επικαλέστηκαν ο τότε δήμαρχος και σχεδόν το σύνολο του δημοτικού συμβουλίου, ήταν ότι η πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου, όπου βρίσκονται τα Αχτάρικα, ήταν κεντρικότατο σημείο της πόλης με συνέπεια η κυκλοφορία των οχημάτων να προκαλεί τέτοιο θόρυβο που εμπόδιζε τη λειτουργία της Βιβλιοθήκης. Αν βεβαίως ήταν αυτός ο πραγματικός λόγος της απόφασης για μεταφορά, το πρόβλημα του θορύβου δεν μπορεί παρά να ίσχυε και για τη στέγη του Τηλεγραφείου, που βρισκόταν μερικές δεκάδες μέτρα βορειότερα, σε δρόμο ανάλογης κυκλοφοριακής επιβάρυνσης για τα δεδομένα της εποχής. Τα αληθινά αίτια της απόφασης του Δ.Σ. για τη μεταφορά σχετίζονταν με οικονομικούς λόγους: τους χώρους της Βικελαίας είχε ζητήσει η ΔΕΗ προκειμένου να επεκτείνει τις δικές της λειτουργίες. Ο δήμος, ανταποδοτικά, θα εισέπραττε ένα καλό μίσθωμα, που θα έφτανε τις 10.000 δραχμές. Οι αντιδράσεις ήταν μεγάλες και μαζικές και οδήγησαν το δήμαρχο να αλλάξει άποψη, αφού προηγουμένως είχε κάνει λόγο για «δείγμα ηθικής καταπτώσεως του Ηρακλείου», που δεν κατανοούσε την ανάγκη μεταφοράς!
Η πρόταση μεταφοράς
Το όλο θέμα είχε προκληθεί εντελώς αιφνιδιαστικά, όταν στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της 29 Ιανουαρίου 1960 ο δήμαρχος Ν. Κρασαδάκης έφερε εκτός ημερησίας διατάξεως την πρόταση μεταφοράς, παρουσιάζοντάς την αρχικά ως αίτημα του Πανανείου να αξιοποιήσει και να ενοικιάσει το κτίριο του παλιού Τηλεγραφείου, το οποίο ήταν ιδιοκτησία του. Από τα πρακτικά εκείνης της συνεδρίασης διαβάζουμε:
«Ο κ. Δήμαρχος εκθέτει ότι εις το Αδελφάτον του Παναν. Δημοτ. Νοσ/μείου συνεζητήθη το θέμα της αξιοποιήσεως του παρά την λεωφόρον 25 Αυγούστου ακινήτου του Νοσ/μείου, πρώην Τηλ/φείον, δεδομένου ότι μετά την μεταφοράν τούτου παραμένει κενόν, εάν δε εξακολουθήση να ευρίσκεται εις την κατάστασιν αυτήν υπάρχει κίνδυνος καταστροφής του. Διετύπωσε τότε την ιδέαν όπως εις τούτο μεταφερθή και στεγασθή η Βικελαία Δημοτ. Βιβλιοθήκη.
Το ακίνητον τούτο πρέπει να αξιοποιηθή κατά τον καλύτερον τρόπον, κατά την γνώμην του δε δύναται να χρησιμοποιηθή δια την στέγασιν της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης διότι και κατάλληλος είναι ο χώρος τον οποίον διαθέτει και η απαιτούμενη δαπάνη διαρρυθμίσεώς του, ώστε να εξυπηρετή τον σκοπόν τούτον, δεν θα είναι μεγάλη. Την δαπάνην ταύτην θʼ αναλάβη ο Δήμος καθʼ όσον το Νοσ/μείον δεν έχει την οικονομικήν δυνατότητα.
Η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη εις το οίκημα εις το οποίον στεγάζεται σήμερον δεν θεωρείται κατάλληλον λόγω του μεγάλου θορύβου όστις δημιουργείται εις το σημείον τούτο της πόλεως».
«Εκτός τούτου- συνέχιζε ο Ν. Κρασαδάκης- εις περίπτωσιν μεταφοράς της Βιβλιοθήκης ο χώρος τον οποίον κατέχει θα αποδώση ένα σοβαρόν μίσθωμα εις τον Δήμον, από την Δ.Ε.Η. ή και από άλλον ενοικιαστήν, η δε Δ.Ε.Η. μάλιστα εδέχθη γενομένην σχετικήν πρότασιν ενοικιάσεως.
Παρακαλεί όθεν ο κ. Δήμαρχος όπως το Συμβούλιον λάβη απόφασιν επί της προτάσεώς του και εφʼ όσον δεχθή ταύτην, εγκρίνη την μίσθωσιν του ακινήτου δια δημοπρασίας, αφού προηγουμένως διακριβωθή η στατική δυνατότης αυτού και γίνωσιν αι αναγκαίαι διαρρυθμίσεις ώστε να δύναται να εκλπηροί τον εκθεθέντα σκοπόν».
Το δημοτικό συμβούλιο, μετά την εισήγηση του δημάρχου, αποφάσιζε κατʼ αρχήν τη μεταστέγαση της Βικελαίας, αφού προηγουμένως θα γινόταν έλεγχος για την στατική επάρκεια και μαζί οι αναγκαίες αλλαγές στο παλιό Τηλεγραφείο.
Οι αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν ήταν έντονες και ξεκίνησαν από το σχολιασμό και τα ρεπορτάζ των εφημερίδων. Στα οποία απάντησε, φυσικά ο ίδιος ο δήμαρχος, υπερασπιζόμενος, αρχικά, την πολιτική του. Η απόφαση, δηλαδή, στην οποία πρωταγωνίστησε κατέστρεφε τη Βικελαία, αλλά δεν σιώπησε, είχε το θάρρος να απολογηθεί ενώπιον των Ηρακλειωτών, που τότε έδειχναν ενδιαφέρον…
Σε πρωτοσέλιδο σχόλιό της, στις 31 Ιανουαρίου 1960, η «Πατρίς» χαρακτήριζε την απόφαση «απαράδεκτον ενέργειαν», καθώς ο δήμος «χάριν ολίγων χιλιοδράχμων, τα οποία θα προσεπορίζετο από την ΔΕΗ, εις την οποίαν θα ενοικιάση το οίκημα, εδέχθη να μεταφέρη την Δημοτικήν Βιβλιοθήκην Ηρακλείου –αυτό το λαμπρόν Πνευματικόν Ίδρυμα που τιμά την πόλιν- εις ένα σεσαθρωμένον και τελείως ακατάλληλον οίκημα». «Εσκέφθησαν άραγε οι διοικούντες τον Δήμον – έγραφε ακόμη - ποίαν απήχησιν θα έχη η ενέργειά των αύτη εις την κοινήν γνώμην του Ηρακλείου, αλλά και πολύ ευρύτερα ακόμη; Εσκέφθησαν ακόμη ποία τύχη θα περιμένη τον πολύτιμον πνευματικόν θησαυρόν που εγκλείει η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, με την μετακίνησίν της από το σημερινόν οίκημα το οποίον διεσκευάσθη και διερρυθμίσθη καταλλήλως ακριβώς δια να διαφυλάξη τον βιβλιολογικόν της πλούτον; Άλλωστε το Δημοτικόν Μέγαρον Αχτάρικων, ως ελέγετο τότε, έγινε δια να στεγάση και την Βικελαίαν Βιβλιοθήκην, η οποία και εστεγάσθη εις τον χώρον ο οποίος προεβλέπετο, δεν θα έπρεπε δε να γεννάται πλέον ζήτημα μεταφοράς της, αλλά μόνον ίσως διευρύνσεώς της εις τον ίδιον χώρον, ο οποίος και τας ανάγκας της καλύπτει και την φιλομαθή νεότητα και άλλους φιλαναγνώστας εξυπηρετεί».
Ακολούθησαν τις επόμενες μέρες και άλλα ανάλογα δημοσιεύματα της «Π» στα οποία, μεταξύ άλλων, η απόφαση χαρακτηριζόταν προσβλητική για «την πνευματικήν κατάρτισιν του τόπου εφʼ όσον δίδει αξίαν εις τον οικονομικόν παράγοντα κατά τρόπον εντελώς μικρολόγον», ενώ η «Εθνική Φωνή» στο κύριο άρθρο της 1ης Φεβρουαρίου είχε τίτλο «Η απόφασις μεταφοράς της Βικελαίας εις ακατάλληλον οίκημα προκαλεί εξέγερσιν».
Ανάλογο ήταν τα σχόλια της εφημερίδας «Μεσόγειος», η οποία την ημέρα της συνεδρίασης του Δ.Σ. είχε δημοσιεύσει ρεπορτάζ στο οποίο ανέφερε ότι απευχόταν να αποδειχτούν αληθινές οι σχετικές φήμες περί μεταφοράς σε ένα παλιό κτίριο ώστε ο χώρος της Βικελαίας να ενοικιαστεί στη ΔΕΗ. Στις 31 Ιανουαρίου η «Μεσόγειος» έγραφε ότι η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου ήλθε να επιβεβαιώσει τις φήμες και να αποδείξει ότι το Ηράκλειο «διέρχεται περίοδον πνευματικής καταπτώσεως», φράση η οποία λίγο αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τον Ν. Κρασαδάκη ως σχόλιο για τις αντιδράσεις του πνευματικού Ηρακλείου. «Το μόνον εν τούτοις το οποίον δεν τολμούν να είπουν με θάρρος τόσον η Δημαρχιακή απάντησις όσον και η απόφασις του Δημοτικού Συμβουλίου, είναι οι αληθείς λόγοι δια τους οποίους απεφασίσθη η ανασκολόπισις της Δημοτικής Βικελαίας Βιβλιοθήκης, με την οποίαν και δια της δωρεάς του ετίμησεν το πάλαι ποτέ πνευματικόν Ηράκλειον ο αείμνηστος Βικέλας», έγραφε η εφημερίδα, υπαινισσόμενη ότι τα πραγματικά αίτια της έξωσης της βιβλιοθήκης ήταν το μίσθωμα της ΔΕΗ…
Η επιστολή
του Ν. Κρασαδάκη
Η δημαρχιακή απάντηση, την οποία επικαλέστηκε η «Μεσόγειος», ήταν μια επιστολή του δημάρχου μετά την απόφαση και με αφορμή τα πρώτα σχόλια των εφημερίδων, για τη φημολογία περί μεταστέγασης. Στην επιστολή εκείνη ο Νικόλαος Κρασαδάκης υποστήριζε ότι ο λόγος για τη μεταφορά ήταν ο θόρυβος που υπήρχε στην πλατεία.
Έγραφε ο τότε δήμαρχος: «Σχετικώς με το θέμα της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης με το οποίον ησχολήθητε χθες σας γνωρίζομεν ότι το πλέον ακατάλληλον δια την στέγασίν της μέρος είναι εκεί όπου σήμερον στεγάζεται. Ο συνεχής θόρυβος της τόσον κεντρικής περιοχής αλλά και η οικοδομητική αρμολόγησις αποδεικνύουν τούτο αμέσως. Δια τον λόγον τούτον το Δημοτικόν Συμβούλιον τη εισηγήσει μου και μέχρι ανοικοδομήσεως ειδικού μεγάρου δια την Δημοτικήν Βιβλιοθήκην ως αρμόζει εις την πόλιν του Ηρακλείου, απεφάσισε ομοφώνως την μεταφοράν της εις το διόροφον μέγαρον του Πανανείου Δημοτ. Νοσοκομείου όπου άλλοτε το Τηλεγραφείον επί της οδού 25ης Αυγούστου, μόλις τούτο επιδιορθωθή και διασκευασθή».
Οι παρεμβάσεις ανθρώπων των γραμμάτων, αλλά και άλλων Κρητικών, στη συνέχεια, μπορούν να χαρακτηριστούν ιστορικές, όχι μόνο για την υπεράσπιση του πνευματικού κέντρου της πόλης, αλλά και επειδή απέδειξαν ότι η Βικελαία αντί για συρρίκνωση, προς χάρη της ενίσχυσης των δημοτικών εσόδων, ήταν ανάγκη να στηριχτεί από όλες τις απόψεις, και σε σχέση με τη στέγη της. Και αποτελούν, φυσικά, κόλαφο για το σημερινό Ηράκλειο και την πρωτοφανή του αδράνεια. Η πόλη αντέδρασε με σφοδρότητα. Κορυφές του πνεύματος, όπως ο Στέργιος Σπανάκης και ο Νικόλαος Σταυρινίδης, που επί δεκάδες χρόνια στήριξαν και ενίσχυσαν το έργο της Βικελαίας, με την ερευνητική τους εργασία, ο διάδοχος του Νικολάου Κρασαδάκη στη δημαρχία Ανδρέας Καλοκαιρινός, για λογαριασμό της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, ο σύλλογος των λογοτεχνών του Ηρακλείου «Λόγος και Τέχνη», άλλοι φορείς, ακόμη και δημοτικοί σύμβουλοι, αντέδρασαν και διαφώνησαν δημόσια και με επιστολές και ψηφίσματά τους όχι μόνο επέβαλαν την ανάκληση της απόφασης, αλλά οδήγησαν και σε μια νέα σύμφωνα με την οποία η Βικελαία θα στεγαζόταν οριστικά στο κτίριο της Λότζια, σε ένα από τα λαμπρότερα μνημεία της πόλης, όπου ίσως ήταν ο φυσικός της χώρος. Ανεξάρτητα αν αυτό τελικά δεν συνέβη, επειδή οι εργασίες στο σημερινό δημαρχείο διήρκεσαν – από τότε που ξεκίνησαν- σχεδόν 70 χρόνια, και ολοκληρώθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1980.
Δύο από τις επιστολές διαμαρτυρίας, αυτή της Ε.Κ.Ι.Μ. και του συλλόγου «Λόγος και Τέχνη», απευθύνθηκαν προσωπικά στον τότε δήμαρχο, προκαλώντας νέα συζήτηση στο Δ.Σ. η οποία και οδήγησε στην ανατροπή της πρώτης απόφασης.
Ο Ανδρέας Καλοκαιρινός, ως Γραμματέας της Ε.Κ.Ι.Μ., απευθυνόμενος στο δήμαρχο Ν. Κρασαδάκη, ζητούσε την επανεξέταση του θέματος, τονίζοντας ότι αυτό ανακινήθηκε από την ανάγκη η ΔΕΗ να στεγάσει τις υπηρεσίες της στο χώρο όπου λειτουργούσε η Βικελαία, κι από την επιδίωξη του Αδελφάτου του Πανανείου (ο δήμος συμμετείχε σʼ αυτό), στο οποίο ανήκε το κτίριο του Τηλεγραφείου, να αξιοποιήσει την περιουσία του. Κι από αυτή όλη τη διαδικασία ο δήμος θα είχε οικονομικό όφελος. «Ο συνδυασμός πάντως ούτος – έγραφε στην επιστολή του προς τον Ν. Κρασαδάκη- και η εκ τούτου διαφαινομένη πρόθεσις, όπως το πρόβλημα της στεγάσεως της Βιβλιοθήκης λυθή εκ των ενόντων και εν συναρτήσει προς τα οικονομικά συμφέροντα του Δήμου ή των δημοσυντηρήτων Ιδρυμάτων, είναι, κατʼ ορθήν της Κοινής Γνώμης εκτίμησιν, απαράδεκτος λόγω του ότι ο Δήμος δεν δύναται να θεωρηθή ως όργανον εξυπηρετήσεως οικονομικών συμφερόντων».
Αντί να έχει ο δήμος τέτοια στάση, συμπλήρωνε ο μετέπειτα δήμαρχος της πόλης, η βιβλιοθήκη «δικαιούται ιδιαιτέρας μεταχειρίσεως και στοργής, ιδία από μέρους του Δήμου, εις ον ανήκει η τιμή της συντηρήσεως».
«Πάντοτε η Βιβλιοθήκη θεωρήθηκε πάρεργο και περιττό βάρος στο δημοτικό προϋπολογισμό», έγραφε στην επιστολή του στις εφημερίδες ο Στ. Σπανάκης, σημειώνοντας ότι κατά την κατοχή γλύτωσε δύο φορές από τις βόμβες, αλλά δεν φαινόταν να έχει τότε την ίδια τύχη. Παράλληλα πρόσθετε ότι τις πρωτοβουλίες θα έπρεπε να έχει το πνευματικό Ηράκλειο, για το οποίο πάντως τόνιζε ότι ήταν ήδη σε φθορά…
Με οξύ λόγο κατά του δήμου ο λογοτέχνης και αρθρογράφος τότε της «Πατρίδος» Κωστής Φραγκούλης προσέθετε τη δική του φωνή στο κύμα αντιδράσεων που εκδηλώθηκε στο Ηράκλειο με αφορμή την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την έξωση της Βιβλιοθήκης προκειμένου να στεγαστεί η ΔΕΗ. Περίπου τις ίδιες ημέρες με τον Στ. Σπανάκη, στις 2 Φεβρουαρίου 1960, ο Κ. Φραγκούλης στη στήλη του «Λόγοι και αντίλογοι», στην οποία υπέγραφε ως «Ανταίος», σχολίαζε με καυστικό τρόπο τη δημοτική πρωτοβουλία, γράφοντας χαρακτηριστικά: «…αν για να ωφεληθή ο Δήμος ταμειακώς πενήντα- εξήντα ή έστω εκατό χιλιάδες το χρόνο αναγκασθή να ξεσπιτώση τη βιβλιοθήκη του και να δώση «γην και ύδωρ» προς οιονδήποτε που εποφθαλμιά τον χώρο που κατέχει σήμερα, καλύτερα είναι να την καταργήση ολότελα. Να βάλη τα βιβλία σε κιβώτια κι ένα πελώριο λουκέττο να ησυχάσωμε. Έτσι και ο Δήμος θα γλύτωνε τη δαπάνη λειτουργίας της και ο παλαιός πόθος που είχαν μερικοί Ηρακλειώτες να πουληθούν τα βιβλία με την οκά θα εξεπληρώνετο».
Μια άλλη αναφορά του όμως ήταν ακόμη σημαντικότερη και διαχρονική: «Μια πόλις για να προβληθή δείχνει τα πνευματικά της ιδρύματα. Τα Μουσεία, τις βιβλιοθήκες, τα τεμένη της, τα θέατρά της, τα εκπαιδευτήριά της. Δεν δείχνει τα Εμπορεία της. Όχι ότι δεν χρειάζονται κι αυτά. Έρχονται όμως δεύτερα στην προβολή». Το κείμενό του είχε τον τίτλο «Περί μεταφοράς».
Οι παρεμβάσεις αυτές διάσωσαν, τότε, τη βιβλιοθήκη, αφού ευαισθητοποίησαν και τον ίδιο τον Ν. Κρασαδάκη. Ήταν άλλες εποχές και οι άνθρωποι πραγματικά είχαν ευαισθησίες…
Η γενναιότητα
του Κρασαδάκη
να αλλάξει απόφαση
Ο δήμαρχος Νικόλαος Κρασαδάκης, που είχε οδηγήσει το Δ.Σ. στην απόφαση η οποία προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών, ήταν ο ίδιος που οδήγησε την αλλαγή στάσης του συμβουλίου. Κι από την έξωση και προφανή υποβάθμιση της βιβλιοθήκης έφτασε στο εντελώς αντίθετο σημείο να αναζητήσει οριστική λύση στο πρόβλημα στέγασης της Βικελαίας, προτείνοντας, μετά από μερικούς μήνες, ως μόνιμη στέγη της την ενετική Loggia, η οποία τότε δεν είχε όροφο και μόνο ένα μέρος του ισογείου ήταν σε λειτουργία. Ανεξάρτητα από τη μη υλοποίηση αυτής της απόφασης, για λόγους που θα επιχειρήσουμε να ερμηνεύσομε στη συνέχεια, η αλλαγή της στάσης του Ν. Κρασαδάκη, κάτω από τις αντιδράσεις, δείχνει το μέγεθος της προσωπικότητας του ανδρός. Ο Κρασαδάκης, ευαίσθητος στα κοινωνικά μηνύματα και με μεγάλη πολιτική εμπειρία, καθώς είχε διατελέσει τα προηγούμενα χρόνια βουλευτής και υπουργός, εγκαίρως κατανόησε το λάθος στο οποίο είχε οδηγήσει το δήμο και τον κίνδυνο τον οποίο αντιμετώπιζε η βιβλιοθήκη και χωρίς να διστάσει πήρε μια σημαντική πρωτοβουλία, που ήταν σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από την αρχική του τοποθέτηση. Ουσιαστικά η ακύρωση της μεταφοράς στο Τηλεγραφείο έγινε πριν περάσουν καν τρεις εβδομάδες. Η απόφαση για την έξωση και μεταφορά είχε ληφθεί στις 29 Ιανουαρίου 1960 και η ανατροπή της ήλθε στις 19 Φεβρουαρίου. Ενώ με δική του πρόταση το Νοέμβριο το Δ.Σ. αποφάσιζε την ανακατασκευή της ενετικής λέσχης με στόχο την οριστική στέγαση της Βικελαίας.
Είναι πιθανώς από τις σπάνιες περιπτώσεις που μια πόλη ξεσηκώνεται για ένα ζήτημα που δεν σχετίζεται με το οικονομικό συμφέρον των πολιτών, αλλά με ένα ευρύτερο και μάλιστα μορφωτικό, και ο ηγέτης έχει τη γενναιότητα και την ευαισθησία – ακόμη κι αν ποτέ δεν παραδέχτηκε άμεσα ότι έκανε λάθος - να αποδεχτεί τις ενστάσεις.
Αφορμή για τη νέα συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο υπήρξαν, τυπικά, οι επιστολές που απηύθυναν στο δήμαρχο η Ε.Κ.Ι.Μ. και ο Πνευματικός Σύλλογος Ηρακλείου «Λόγος και Τέχνη».
«Εκ των γεγονότων που ηκολούθησαν μετά την λήψιν της σχετικής αποφάσεως υπό του Δ.Σ διαφαίνεται ότι το Ηράκλειον διέρχεται μίαν ηθικήν κρίσιν διότι ούτω μόνον είναι δυνατόν να εξηγηθώσιν εκείνα τα οποία ελέχθησαν επί του θέματος, ως επίσης και η καταφορά των πνευματικών ανθρώπων της πόλεως εναντίον του Δημάρχου», έλεγε στις 19 Φεβρουαρίου 1960 ο Ν. Κρασαδάκης, εκφράζοντας στη συνεδρίαση του Δ.Σ. την πικρία του για τα όσα είχαν συμβεί επί τρεις εβδομάδες. Και αμέσως είχε τη γενναιότητα να αλλάξει θέση.
Η πρώτη υποχώρησή του ήταν η διευκρίνιση πως υπήρξε μεν απόφαση μεταφοράς, αλλά αυτή δεν ήταν απαραίτητο να συμβεί αν προηγουμένως δεν διαπιστωνόταν η στατική επάρκεια του ακινήτου του Τηλεγραφείου. Και βέβαια θα έπρεπε να γίνουν οι εργασίες διαρρύθμισης και άνετης εγκατάστασης της βιβλιοθήκης. «Εφʼ όσον τα Τεχνικά και Οικονομικά δεδομένα δεν θα επέτρεπον την μεταφοράν της Βιβλιοθήκης ασφαλώς το Δ.Σ. θα παρητείτο της γνώμης ταύτης», έλεγε χαρακτηριστικά.
Το συμβούλιο, εν τέλει, αφού εξέφρασε «το αμέριστον ενδιαφέρον και την στοργήν του δια την Βικελαίαν Δημοτικήν Βιβλιοθήκην Ηρακλείου», συγκρότησε επιτροπή που εξέτασε το θέμα της στατικής επάρκειας του παλιού Τηλεγραφείου και της δυνατότητας να μεταφερθεί εκεί η Βικελαία. Η επιτροπή, τελικά, απεφάνθη ότι δεν μπορούσε να γίνει η μεταφορά. Και η υπόθεση της έξωσης από τα «Αχτάρικα» έκλεισε. Η Βικελαία τότε διασώθηκε.
Το θέμα όμως της Βιβλιοθήκης δεν έκλεισε εκεί, καθώς ο Ν. Κρασαδάκης επανήλθε και πρότεινε τη Loggia ως μόνιμη στέγη της.
Η ιστορία που περιγράψαμε ασφαλώς δίνει πολλά μαθήματα για το σημερινό Ηράκλειο, τους πολίτες και τις ηγεσίες, ακόμη και για τη στάση του τύπου…
Στην επόμενη σελίδα, και στο πλαίσιο της στήλης «Τα κείμενα των Κορυφαίων» θα αναδημοσιεύσουμε την παρέμβαση του Στέργιου Σπανάκη, η οποία είναι σα να έχει γραφεί για τη σημερινή εποχή!

