Τα δραματικά γεγονότα της 25ης Αυγούστου 1898, αλλά και όσα ακολούθησαν μέχρι την εκδίωξη των Τούρκων, τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, περιέγραψε ο τότε αρχιμανδρίτης, και αργότερα μητροπολίτης Κρήτης Τιμόθεος Βενέρης. Το κείμενό του αναπτύχθηκε με τη μορφή υποσημειώσεων στο έργο του Γάλλου νομικού Ενρί Κουτιέρ «Η Κρήτη, η θέσεις αυτής εξ απόψεως του διεθνούς δικαίου», το οποίο μετέφρασε και απέδωσε ο ίδιος ο ιερωμένος στα ελληνικά. Αρχικά η δημοσίευση έγινε το 1909, σε συνέχειες, στην εφημερίδα «Ίδη» και στη συνέχεια εκδόθηκε σε βιβλίο, το 1911.

Ο Τιμόθεος Βενέρης γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1876 και είχε σπουδάσει στη Ρωσία και τη Χάλκη, ενώ δίδαξε ως καθηγητής στο Ηράκλειο, διακρινόμενος για τις ομιλίες, τα συγγράμματα και τις δημοσιεύσεις του σε επιστημονικά περιοδικά και τις εφημερίδες. Το 1916 εξελέγη Επίσκοπος Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου και το 1934 Μητροπολίτης Κρήτης. Ένα χρόνο αργότερα επανίδρυσε τις τέσσερις επισκοπές της Εκκλησίας της Κρήτης οι οποίες είχαν καταργηθεί το 1932.

Μητροπολίτης Κρήτης παρέμεινε μέχρι το 1941. Παύθηκε το1941 ως γερμανόφιλος, κατηγορία που δεν φαίνεται να ευσταθεί, και πέθανε λίγο μετά. Είχε υψηλή μόρφωση και μιλούσε αρκετές ξένες γλώσσες. Διακρίθηκε, επίσης, για τις έρευνες και την αγάπη του σε σχέση με την ιστορία της Κρήτης. Μνημειώδες είναι το έργο του για τα γεγονότα του Αρκαδίου τον Νοέμβριο του 1866, το οποίο θεωρείται η πλέον ολοκληρωμένη παρουσίαση της εθελοθυσίας.

Aλ. Α. Ανδρικάκης

[email protected]