Η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη και ο Σύλλας Τζουμέρκας είναι δυο νέοι άνθρωποι τους οποίους αναμφίβολα χρειάζεται το ελληνικό σινεμά, και η σημαντική συμμετοχή τους στη Βενετία θέλουμε να ελπίζουμε ότι θα θεμελιώσει ακόμα ισχυρότερα την παρουσία τους στον χώρο. Με ολοφάνερο ταλέντο και έγκυρο προβληματισμό, αφήνουν πολλές ελπίδες για την ανανέωση της ελληνικής κινηματογραφίας.
Η Τσαγγάρη παρουσίασε τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της, «Attenberg», στο επίσημο διαγωνιστικό του φεστιβάλ, και για να δώσει κανείς μια ιδέα περί τίνος πρόκειται θα πρέπει πρώτα να εξηγήσει την επαγγελματική σχέση της σκηνοθέτριας με τον συνάδελφό της, Γιώργο Λάνθιμο, σκηνοθέτη του περσινού πολυβραβευμένου «Κυνόδοντα». Η σκηνοθέτρια έχει υπάρξει παραγωγός στις ταινίες του Λάνθιμου, ενώ εκείνος κρατάει έναν ρόλο στη φετινή ταινία της, δεύτερη μεγάλου μήκους. Κεντρική ηρωίδα είναι ένα 23χρονο κορίτσι που έχει περάσει όλη του τη ζωή με τον πατέρα του σʼ ένα παραθαλάσσιο εργοστασιακό χωριό, και στη διάρκεια του φιλμ ανακαλύπτει τον έρωτα μέσα από τη σχέση της μʼ έναν επισκέπτη. Από το πρώτο κιόλας πλάνο αντιλαμβάνεται κανείς ότι η Τσαγγάρη κι ο Λάνθιμος μοιράζονται μια οπτική για τον κόσμο που περιλαμβάνει ερωτικό πρωτογονισμό, απομόνωση, συναισθηματική στειρότητα, τα οποία εκφράζονται εξίσου μέσα από τις ιστορίες όσο και από το ύφος τους.
Η Τσαγγάρη χειρίζεται την ιστορία της με μελαγχολική ατμόσφαιρα, καλή ηθοποιία, εύστοχο χιούμορ, όμορφο σάουντρακ, αλλά δεν αποφεύγει την οπτική και λεκτική επιτήδευση που ζημίωνε και τον «Κυνόδοντα», ενώ το σενάριο σε ορισμένα ζητήματα στερείται αληθοφάνεια.
Με τη «Χώρα προέλευσης», ο Τζουμέρκας κάνει την πρώτη του μεγάλου μήκους απόπειρα, μιλώντας για τις τρεις γενιές μιας οικογένειας (παππού, γονιών και παιδιών) παρεμβάλλοντας αρχειακά και πρόσφατα αποσπάσματα από αντίστοιχες πολιτικές περιόδους της Ελλάδας, αποσκοπώντας σʼ έναν παραλληλισμό ανάμεσα στις δύο έννοιες. Το εξαιρετικό κάστινγκ και η σκηνοθετική ικανότητα του Τζουμέρκα παράγουν πολύ καλές ερμηνείες και αληθοφάνεια καταστάσεων (ξεχωρίζουν η Μουτούση, η Τσιριγκούλη, ο Σαμαράς κι ο Πασσαλής), τα οποία όμως υπονομεύονται από το φρενήρες μοντάζ που εναλλάσσει ακατάπαυστα πρόσωπα, περιστατικά και εποχές, μην αφήνοντας τους χαρακτήρες και τα γεγονοτα νʼ ανασάνουν, να εκτυλιχτούν για νʼ αποκτήσουν υπόσταση. Έτσι, η κεντρική σεναριακή ιδέα είναι πολύ ενδιαφέρουσα (η σταδιακή παράλληλη αποσύνθεση μιας οικογένειας και μιας χώρας), αλλά μένει ημιτελής.
Όμως αυτό που είπαμε στην αρχή ισχύει, καθώς και οι δύο σκηνοθέτες ανήκουν σε μια νέα γενιά ελλήνων δημιουργών που επιτέλους έχει κάτι να πει και γνωρίζει πώς να το εκφράσει με δεξιοτεχνία, καλαισθησία κι ευρηματικότητα. Πιστεύουμε λοιπόν ότι ανεξάρτητα από τις επιμέρους αντιρρήσεις κοινού και κριτικών, η Τσαγγάρη, ο Τζουμέρκας, ο Λάνθιμος, ο Γιώργος Ζώης για το πολύ καλό «Casus belli» του οποίου γράψαμε την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς κι ο Γιάννης Οικονομίδης του οποίου τον «Μαχαιροβγάλτη» περιμένουμε τον Νοέμβριο, είναι εξαιρετικά σημαντικό να συνεχίσουν να προσφέρουν τη φρέσκια ματιά τους στο τόσο στεγνό ελληνικό κινηματογραφικό τοπίο.

