Ο Κατσαμπάς είναι ένα όμορφο προάστιο δύο περίπου χιλιόμετρα ανατολικά του Ηρακλείου και κοντά στο ανάκτορο της Κνωσού. Ο ευρύτερος χώρος του φαίνεται ότι κατοικήθηκε από τα μινωικά χρόνια, όπως μαρτυρούν οι πρόσφατες ανασκαφές που έφεραν στο φως ευρήματα της μινωικής κυρίως εποχής.

Τα ευρήματα αυτά μας επιτρέπουν να μιλούμε για την ύπαρξη ακμαίου μινωικού οικισμού, συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή, καθώς και για τη συνέχιση της πολιτιστικής εναλλαγής. Βρίσκεται πάνω στο δρόμο που συνδέει το Ηράκλειο με τις εγκαταστάσεις του διεθνούς κρατικού αεροδρομίου και μέσω της όμορφης και εύφορης κοιλάδας του Καρτερού ενώνει την πρωτεύουσα του νομού με τα χωριά της επαρχίας Πεδιάδος και το νομό Λασιθίου.

Τα σπίτια του απλώνονται στις όχθες του ομώνυμου χειμάρρου και φτάνουν μέχρι την ακροθαλασσιά, εκεί που βρισκόταν στην αρχαιότητα το μινωικό λιμάνι της Κνωσού. Φαίνεται ότι από εκεί και μέχρι το ιερό του Γιούχτα αναπτύχθηκε και ακτινοβόλησε το κέντρο του πρώτου πολιτισμού της Ευρώπης, του μινωικού. Με την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας, που εξαφάνισε το μινωικό λιμάνι, δημιουργήθηκε στον ίδιο χώρο μια απέραντη αμμουδιά με πεντακάθαρη και ήσυχη θάλασσα, που προσφερόταν για όσους αποζητούσαν την άνεση στο μπάνιο, καθώς και για εκείνους που περνούσαν τα απογεύματά τους με τις οικογένειές τους, τους φίλους και τις παρέες τους. Υπήρχε και ένα εκτεταμένο τμήμα χωρίς άμμο, γεμάτο από μεγάλα βότσαλα και κοχλάδια λευκά, πράσινα γαλαζωπά ή και σκούρα γκρίζα, πανέμορφα. Οταν πριν από λίγα χρόνια έγιναν τα μεγάλα έργα και επεκτάθηκε το λιμάνι του Ηρακλείου, με τις επιχωματώσεις προχώρησε η ξηρά μέσα στη θάλασσα. Επίσης η περιοχή φυτεύτηκε με δένδρα και άλλαξε εντελώς η όψη της παραλίας · είναι ο χώρος στον οποίο γίνεται κάθε Σάββατο η λαϊκή αγορά, η μεγαλύτερη της πόλης.

Ο Κατσαμπάς από τα αρχαία χρόνια βρισκόταν σʼένα ειδυλλιακό περιβάλλον, κατάφυτο από αμπέλια, ελιές, οπωροφόρα και καλλωπιστικά δένδρα, περιβόλια με κηπευτικά, γραφικά σπίτια με κρεβατίνες, αγιόκλημα και τριανταφυλλιές.