“Μπορούμε να κινητοποιήσουμε
τον κόσμο να αναρωτηθεί
και να μη χάσκει μπροστά σε μια τηλεόραση;”
Γιώργος Κόρρας
“Η παραγωγή στην Ελλάδα
είναι κατώτερη από τριτοκοσμική. Ακούγοντας οι ξένοι ότι εμείς κάνουμε ταινίες με 200.000 ευρώ γελάνε”
Χρήστος Βούπουρας
“Π”: Καταρχάς, γιατί σινεμά κι όχι μια άλλη τέχνη;
Γ.Κ: Προσωπικά γιατί το σινεμά αγάπησα από μικρό παιδί, σαν καταφύγιο, στο χωριό μου. Κι είχα έναν ξάδερφο μεγάλο ο οποίος μου μυθοποιούσε ονόματα όπως ο Βισκόντι, ο Φελίνι, ο Ντε Σίκα, και μάθαινα ότι ήταν σπουδαία. Όταν σε ηλικία 16 χρονών ανέβηκα στην Αθήνα το ʼ64, έτρεξα αμέσως να δω αυτές τις ταινίες, και τότε παίζονταν όλες… Πρωτοδημιουργούνταν τα cinematheques και έπαιζαν όλες τις ταινίες της τελευταίας πενταετίας που είχαν βγει στην Αθήνα. Δεν πήγα στο χωριό μου ένα καλοκαίρι ολόκληρο το ʼ65, δεν έκανα ούτε ένα μπάνιο, για να βλέπω ταινίες.
Χ.Β: Το σινεμά για μένα ήταν το απαγορευμένο καταρχήν είδος στην περίοδο του Γυμνασίου και του Λυκείου. Επειδή ζούσα σʼ ένα εκκλησιαστικό οικοτροφείο ήταν απαγορευμένο, και τα τρία έργα που είχα δει τότε τα είδα πηδώντας από τα κάγκελα, κρυφά, και μάλιστα με ʽπιάσαν και πήρα αποβολή. Αλλά δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι αυτό θα ήταν ο τομέας που θα μʼ απασχολούσε. Το σινεμά για μένα ήταν η κλειστή αίθουσα, όπου μπορούσα να νιώσω άνεση στις επιθυμίες μου και να είμαι κρυμμένος, να έχω έναν άλλο κόσμο. Οι αίθουσες λοιπόν ήταν το δεύτερο που μπήκε στη ζωή μου: η απαγόρευση, η αίθουσα. Το τρίτο πράγμα ήταν η συνάντηση μου με τον Γιώργο. Δεν ξέρω πώς έγινε αυτό, αλλά αυτό το πράγμα που ήταν ασυνείδητα μέσα μου, με τον Γιώργο άρχισε να γίνεται πραγματικότητα. Εν τω μεταξύ εγώ βρισκόμουν σʼ ένα ψάξιμο επαγγελματικό, και είδα ότι αυτό το πράγμα έχει ενδιαφέρον. Μπήκα λοιπόν σʼ αυτή την ιστορία που λέγεται κινηματογράφος, με πολύ πάθος, πολλή όρεξη και πολλές ελπίδες.
“Π”: Στις συζητήσεις του τριημέρου εδώ με τη λέσχη αναφέρατε ότι δε θεωρείτε τους εαυτούς σας επαγγελματίες σκηνοθέτες. Τι τους θεωρείτε;
Γ.Κ: Δε θεωρούμε τους εαυτούς μας επαγγελματίες γιατί αυτοί γυρίζουν μια ταινία κάθε δύο χρόνια τουλάχιστον, όπως είναι ο Αγγελόπουλος και ο Παναγιωτόπουλος.
“Π”: Και πώς βιοπορίζεστε;
Χ.Β: Δουλεύουμε σε άλλες ταινίες, βοηθοί, μοντέρ…
Γ.Κ: …εγώ κάνω ραδιόφωνο…
“Π“: Αν όμως είχατε την οικονομική δυνατότητα, θα γυρίζατε συχνότερα ταινίες;
Χ.Β: Εγώ νομίζω πως δε θα κάναμε.
Γ.Κ: Εγώ πιστεύω πως θα κάναμε. Αυτή τη στιγμή έχω τρία σχέδια στο κομπιούτερ και περιμένω να επιλέξω ένα, να δω πώς θα το προχωρήσω. Πλέον όμως είμαστε σε μια τέτοια οικονομική κατάσταση, ώστε εγώ πρέπει να δουλεύω εφτά μέρες για να ζω όπως ζούσα το ʼ75, όταν δούλευα δύο μέρες τη εβδομάδα έχοντας τις άλλες πέντε νʼ ασχοληθώ με τα σενάριά μου με όλη μου την άνεση… Τώρα είμαι δέσμιος… Έχουμε μπει σʼ έναν καπιταλισμό τρομακτικό, θέλουμε να γίνουμε Ευρώπη αλλά “με τα τσαρούχια”.
“Π“: Αυτό που σας έφερε κοντά ήταν θέμα κοινής αντίληψης, κοινών στόχων;
Γ.Κ: Όχι, ήταν ώσμωση, χημεία. Υπήρχαν ανταλλαγές. Εγώ τον πήρα κοντά στο σινεμά κι ο Χρήστος με πήρε κοντά σʼ έναν κόσμο λαϊκό που εγώ δεν είχα την τόλμη να πλησιάσω.
“Π“: Και πώς αποφασίσατε ότι θα κάνατε μαζί ταινίες;
Γ.Κ: “It just happened”
“Π“: Πάντως ρωτάω επειδή και οι τρεις ταινίες έχουν θεματικές και υφολογικές ομοιότητες, οπότε αναρωτιέμαι μήπως προηγήθηκε κάποια συζήτηση σχετικά με τους καλλιτεχνικούς στόχους σας.
Γ.Κ: Το θεωρήσαμε δεδομένο, πήγε ομαλά προς τη δημιουργία.
“Π“: Συμφωνείτε ότι ο θεματικός πυρήνας και των τριών ταινιών μυθοπλασίας που έχετε κάνει είναι το άτομο απέναντι σʼ ένα κοινωνικό σύνολο μέσα από το οποίο προσπαθεί να βρει μια ταυτότητα δική του;
Γ.Κ: Ναι, “εγώ και ο άλλος κόσμος”. Στο πρώτο ήταν “εγώ και οι γύρω μου”, στο δεύτερο “εγώ και η κοινωνία του χωριού”, και στο τρίτο “εγώ και η κοινωνία των Αλβανών”.
“Π“: Αυτό στην Ελλάδα πόσο επίκαιρο ζήτημα είναι; Ο Έλληνας έχει καταφέρει να συμφιλιωθεί με τον άλλο και με τον εαυτό του; Έχει ταυτότητα ο Έλληνας;
Γ.Κ: Την ψάχνουμε, και το πρόβλημα δεν είναι αν έχει ή αν δεν έχει, αλλά αν ψάχνει. Ο λόγος ύπαρξης της τέχνης είναι να κινητοποιήσει προς αυτό το ψάξιμο τους θεατές. Αυτή είναι η ουσία της τέχνης μας, να του θέσουμε τα προβλήματα για νʼ αρχίσει να το σκέφτεται. Γιατί βουλιάζει στα κουτσομπολιά του μεσημεριού και δε σκέφτεται τίποτα.
Χ.Β: Η ταυτότητα του Έλληνα αυτή τη στιγμή βρίσκεται και σε σύγχυση και σε κίνδυνο. Βρισκόμαστε σε μία πολύ κρίσιμη καμπή που δεν ξέρουμε πια πού θα βγει. Κι αυτό το διαπιστώνουμε μέσα από την ταυτότητα των άλλων που βλέπουμε. Στους άλλους βλέπουμε την ταυτότητα και βλέπουμε μέσα τον εαυτό μας, ότι κάτι λείπει. Ερχόμενοι οι Πακιστανοί, οι Αφγανοί, όλοι αυτοί οι πολιτισμοί νιώθουμε την ύπαρξή τους, αυτό που είναι, αυτό που επιδιώκουν. Η ταυτότητα του Έλληνα πού είναι;
“Π“: Και οι ήρωές σας δεν καταφέρνουν να βρουν τελικά αυτό που ψάχνουν…
Γ.Κ: Ναι αλλά το ψάξιμο είναι που έχει σημασία. Από τη στιγμή που ψάχνεις κάτι θα το βρεις…Μπορούμε να κινητοποιήσουμε τον κόσμο να αναρωτηθεί και να μη χάσκει μπροστά σε μια τηλεόραση;
“Π“: Το ελληνικό σινεμά πού μπορει να βασιστεί για το μέλλον του; Είναι θέμα υποδομής, ταλέντου;
Γ.Κ: Αυτή τη στιγμή το ελληνικό σινεμά έχει σταματήσει επειδή δεν υπάρχουν λεφτά, αλλά η κρίση αφορά και το ευρωπαϊκό σινεμά, μη γελιόμαστε. Από τη δεκαετία του ʼ70 και μετά ο κινηματογράφος έχει μπει σʼ ένα τεράστιο τούνελ στο οποίο καταφέρνει να διασωθεί μόνο ο εθνικός κινηματογράφος της Αγγλίας. Οι άλλοι είναι ʽτσιμπήματαʼ από ʽδω και από ʽκει. Και το πραγματικό σινεμά έχει “μετακομίσει” στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Κίνας.
“Π“: Είπατε τη φράση “εθνικός κινηματογράφος“. Σε μια εποχή όπου τα εθνικά χαρακτηριστικά δεν έχουν πια και πολύ νόημα, πόσο χρήσιμη είναι πλέον αυτή η κατηγοριοποίηση στον κινηματογράφο και την τέχνη γενικότερα; Σε ποιο βαθμό φτάνει το σινεμά μιας χώρας να γίνεται εθνικό; Είναι γεωγραφικός ή πολιτισμικός ο όρος;
Χ.Β: Είναι πολιτισμικός και υπονοεί παράδοση. Δηλαδή ο Κισλόφσκι είναι ένα κλασικό παράδειγμα. Οι ταινίες που έκανε στην Πολωνία είναι ταινίες ψυχής, κατάθεσης, πόνου, καημού, σπουδαίες ταινίες, ενώ εκείνες που του παραγγέλθηκαν από τη Γαλλία είναι πιο ουδέτερες, λείπει η δύναμη που είχαν οι πρώτες γιατί εκεί ήταν η παράδοσή του, αυτό που γνώριζε.
“Π“: Το ελληνικό εθνικό σινεμά τι θα είχε να εκφράσει σήμερα;
Γ.Κ: Ότι είμαστε Ελληνες κι ότι έχουμε συνείδηση για το ποιοι είμαστε- προσωπικά τουλάχιστον εμείς. Αυτό θα εκφράσουμε γιατί η ταινία είναι το δακτυλικό μας αποτύπωμα, δεν αλλάζει. Εμείς βγαίνουμε από μια παράδοση που λατρεύουμε κι αυτή υπάρχει στο έργο μας. Άλλοι είναι πιο κοσμοπολίτες, με γεια τους με χαρά τους. Κι ο Πολάνσκι ήταν Πολωνός αλλά στην Αμερική έδωσε τʼ αριστουργήματά του.
“Π“: Πέρα από τις προσωπικές αναζητήσεις του κεντρικού χαρακτήρα σε κάθε ταινία σας, τίθεται το ζήτημα αποδοχής της διαφορετικότητας- σεξουαλικής και πολιτισμικής. Δεδομένης μάλιστα της στιγμής που έγινε κάθε ταινία, αυτά φαίνεται να είναι ζητήματα που “βασανίζουν“ διαχρονικά την Ελλάδα.
Γ.Κ: Πάντα θα υπάρχουν. Το εγώ και οι άλλοι, αυτό το πλησίασμα, σαν τον ήλιο με τη σελήνη.
“Π“: Από τότε που έγιναν οι ταινίες δηλαδή, θεωρείτε ότι έχει γίνει πρόοδος στην απεικόνιση συμπεριφορών;
Γ.Κ: Τα “Παιδιά του Κρόνου“ απηχούν την εποχή του ελεύθερου έρωτα του χιπισμού, καθώς το σενάριο το έγραφα εννέα χρόνια. Μετά ήρθε η εποχή του AIDS κι όλο το πράγμα κουκουλώθηκε, έγινε η μεγάλη στροφή προς τη συντήρηση. Σήμερα οι άνθρωποι έχουν άλλη νοοτροπία, είναι περισσότερο κλεισμένοι στο καβούκι τους.
“Π“: Παρόλαυτά, η απεικόνιση τόσο των μεταναστών όσο και των ομοφυλόφιλων δε θα λέγατε ότι είναι πιο ελεύθερη, πιο “προσβάσιμη“ πια;
Χ.Β: Ναι αλλά είναι δύσκολη η αποδοχή στην πραγματική ζωή…

