
Στην ιστορία της γαστρονομίας μπορεί κανείς να ανακαλύψει συναρπαστικά γεγονότα, τα οποία άλλαξαν συνήθειες, γεύσεις, καλλιέργειες, ακόμα και τη δομή της κουζίνας πολλών χωρών. Κατακτητές, πόλεμοι, εμπόριο, εξερευνητές, μετακινήσεις πληθυσμών, άφησαν το γαστρονομικό τους στίγμα στο ʽπιάτοʼ κάθε χώρας.
Η Μεσόγειος με τη μακραίωνη και συγκλονιστική ιστορία της, τη διαφορετικότητα των ανθρώπων της, ήταν και είναι ένας συναρπαστικός τόπος συνάντησης λαών και πολιτισμών. Σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο διάλεξαν πριν από χρόνια πολλά να συναντηθούν η πληθωρική ντομάτα με τη στιβαρή μελιτζάνα. Μια συνάντηση που στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία και έδωσε σε όλες τις χώρες της Μεσογείου εξαιρετικά φαγητά, μοναδικές γεύσεις και κορυφαίες στιγμές γαστρονομικής απόλαυσης.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η συγγένεια των δύο βοτανολογική, ας πούμε σαν εξαδέλφες. Όμως πριν συναντηθούν δεν γνώριζε καν η μια την ύπαρξη της άλλης. Η ζουμερή ντομάτα κατάγεται από τις χώρες της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής. Οι πρώτες ντομάτες που φύτρωναν άγριες στις Άνδεις, ήταν κίτρινες και μικρές. Οι Ινδιάνοι ήταν πιθανότατα εκείνοι που εξήγησαν στους πρώτους Ανδαλουσιανούς αποικιοκράτες και εξερευνητές ότι η tomatl (όπως την ονόμαζαν) κάνει καλές σάλτσες που τις νοστίμευαν με πιπεριές τσίλι. Στην επιστροφή τους στη Ισπανία στις αρχές του 16ου αιώνα την έφεραν μαζί τους, όπως και πολλά άλλα γνωστά καλούδια. Η υποδοχή που της επιφυλάχθηκε μάλλον χλιαρή. Η δυσφήμιση μεγάλη. Δηλητήριο ή αφροδισιακό? Κάλιο να σου βγεί το μάτι παρά το όνομα όπως λέμε και οι πρώτες συνταγές δεν εμφανίστηκαν πριν τα τέλη του 17ου αιώνα. Η γνωριμία της με τις κουζίνες των χωρών της Μεσογείου αργή και σταδιακή. Το ταξίδι για την Ελλάδα κράτησε ακόμα περισσότερο. Πιθανότατα έφτασε κάπου κοντά στο 1818. Για να γίνει συνώνυμη της μεσογειακής κουζίνας και ταυτόσημη του καλοκαιριού πέρασε πολύς καιρός.
Η μελιτζάνα ήρθε από την άλλη άκρη του πλανήτη πολύ νωρίτερα. Τόπος γέννησης μάλλον η Βιρμανία. Οι Άραβες όταν κατέκτησαν την Περσία τον 7ο αιώνα την βρήκαν εκεί. Την έφεραν μαζί με πολλά αλλά σπουδαία στην Ευρώπη. Εξάπλωσαν το μυστικό της καλλιέργειας και της μαγειρικής της σε όλες τις χώρες της τότε αυτοκρατορίας τους, από τη Β. Αφρική μέχρι και την Ισπανία, Σικελία. Δεν έτυχε καλύτερης υποδοχής από την ντομάτα στην Ευρώπη. Την αντιμετώπισαν και ως γλάστρα, καλλωπιστικό φυτό δηλαδή, αλλά και σαν ʽμήλο της τρέλαςʼ, μάλλον λόγω της σολανίνης που περιέχει η σάρκα της. Αργά αργά και η έταιρη εξαδέλφη κατέκτησε τη Μεσόγειο και αφέθηκε σε πολλές διαφορετικές μαγειρικές και τοπικές γεύσεις.

