Το 83% του ελληνικού παρθένου ελαιόλαδου καταλήγει χύμα στην Ιταλία και την Ισπανία με μέσο όρο εμπορικών τιμών από το 2002 έως και το 2008 μόνο 2,85 ευρώ. Μόλις το 17% του ελληνικού ελαιόλαδου εξάγεται τυποποιημένο σε διάφορες άλλες χώρες, με μέσο όρο τιμών 3,90 ευρώ, με αποτέλεσμα να χάνεται υπεραξία. Να σημειωθεί ότι η υπεραξία ανέρχεται σε ποσοστό 37%, επεσήμανε στην ομιλία του ο εκδότης του περιοδικού «Ελιά και Ελαιόλαδο», γεωργοοικονομολόγος Βασίλης Ζαμπούνης.

Κι όμως, η Ελλάδα έχει εισπράξει πακτωλό κοινοτικών χρηματοδοτήσεων για το λάδι από το 1981 έως το 2006, που φθάνει τα 17,4 δις ευρώ, αστρονομικό ποσό που κάθε άλλο παρά αξιοποιήθηκε, όπως επεσήμανε ο κ. Ζαμπούνης. Οι ενισχύσεις κυρίως στην παραγωγή (επιδοτήσεις στους παραγωγούς) φθάνουν το 84,1% επί των 17,4 δις.

Από το λεγόμενο δεύτερο πυλώνα, FEOGA Προσανατολισμού + Διαρθρωτικά)η Ελλάδα έχει εισπράξει 3,294 δις ευρώ (αποπληθωρισμένα ποσά σε αξίες 2008) το διάστημα 2002-2006.

Από την ενίσχυση στην κατανάλωση του τυποιημένου ελαιόλαδου η Ελλάδα εισέπραξε από το 1981/82 έως και 1996/97 ποσό ύψους 1.963.109,278 ευρώ (σε αποπληθωρισμένη σημερινή αξία)

Το σκανδαλώδες είναι ότι την περίοδο 1993-1994 με 133,4 δρχ/κιλό δήλωσε 182.620 τόνους τυποποιημένου ελαιόλαδου, που βέβαια και δεν υπήρχε…

«Εάν η ενίσχυση αυτή είχε αξιοποιηθεί θα μπορούσαμε να χρηματοδοτούμε επί 16 χρόνια, απούσας τότε της Ισπανίας, με 1 ευρώ/κιλό τους 85 χιλ. τόνους που εξάγουμε χύμα στην Ιταλία ώστε να έχουμε τοποθετήσει το επώνυμο τυποποιημένο προϊόν στη διεθνή αγορά» υπογράμμισε ο κ. Ζαμπούνης.



Οι εξαγωγές έξτρα παρθένου σήμερα



Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Ζαμπούνης, από το 2002 μέχρι και το 2007 οι ποσότητες των ελληνικών εξαγωγών τυποποιημένου ελαιόλαδου αυξάνονται (από 11.863 σε 21.346 τόνους) αλλά συγχρόνως τα ελληνικά λάδια πωλούνται ολοένα και φθηνότερα των ιταλικών (από +1,037 ευρώ, +26,6% σε –2,875 ευρώ, -85,4%).

-Από το 2002 οι εισαγωγές / κατανάλωση της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 11.345 τόνους από τους οποίους η Ελλάδα ωφελήθηκε μόνο κατά 496 τόνους.

Στην ίδια αγορά το 2008 οι ελληνικές εξαγωγές παρθένου εμφανίζονται μειωμένες στους 286 τόνους (στοιχεία ΕΣΥΕ)

- Από το 2002 οι εισαγωγές / κατανάλωση της Κίνας αυξήθηκαν κατά 6.709 τόνους από τους οποίους η Ελλάδα ωφελήθηκε μόνο κατά 726 τόνους (10,8%) με αποτέλεσμα το μερίδιό της να πέσει από το 35,9% το 2002 στο 12,41% το 2007. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ το 2008 οι εξαγωγές παρθένου ελαιολάδου της Ελλάδας στην αγορά αυτή, εμφανίζονται μειωμένες στους 309 τόνους.

- Μεταξύ των περιόδων 1990-1994 & 2003-2007 οι εισαγωγές του παρθένου ελαιολάδου στις ΗΠΑ αυξήθηκαν από τους 34.332 στους 145.747 τόνους (111.415 τόνους) αλλά η Ελλάδα ωφελήθηκε μόνο κατά 2.335 τόνους (2,1%).



Ένας τεράστιος

αναξιοποίητος πλούτος



Το ελληνικό ελαιόλαδο είναι ένας τεράστιος αναξιοποίητος εθνικός πλούτος, υπογράμμισε ο κ. Ζαμπούνης. Όπως είπε, παρά την κορυφαία του ποιότητα (όπως οι ίδιοι πιστεύουμε αλλά όχι πάντοτε δικαιολογημένα), τον πακτωλό των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων, το χάρισμα της φύσης με τις άριστες κλιματολογικές συνθήκες, τη μακραίωνη πολιτιστική κληρονομιά , εφησυχασμένοι από τις χύμα πωλήσεις στην Ιταλία, επαναπαυμένοι στις επιδοτήσεις και τα πανωγραψίματα, επί 28 χρόνια χάθηκαν ιστορικές ευκαιρίες. Συγκεκριμένα:

-Δεν έγιναν οι απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές (μικρός κλήρος, μεγάλος αριθμός ελαιουργείων, κατατμημένο εμπόριο και προσφορά, ανεπαρκής επιστημονική έρευνα)

-Το ελληνικό λάδι γίνεται ολοένα και πιο ακριβό και μη ανταγωνιστικό

-Δεν κατακτήθηκαν οι διεθνείς αγορές με επώνυμο λάδι υψηλής προστιθέμενης αξίας



Η κρίση



Οι διαρθρωτικές αλλαγές των τελευταίων ετών, σύμφωνα με τον κ. Ζαμπούνη, είναι:

-Η αύξηση του παραγωγικού δυναμικού (Ισπανία, Βόρ. Αφρική, Λατινική Αμερική)

-Η επιθετική, επεκτατική πολιτική Ισπανίας (SOS CUETARA)

-Η ενίσχυση του ρόλου των μεγάλων αλυσίδων διανομής και λιανικού εμπορίου

-Η πλήρης αποσύνδεση της ενίσχυσης στην παραγωγή μετά τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ το 2004

- Ηδιεθνής χρηματοπιστωτική κρίση όπως εξελίσσεται από το 2008

Όλα αυτά δημιούργησαν συνθήκες πραγματικής κρίσης, η οποία αν συνεχιστεί:

- απειλεί το μέλλον της ελληνικής ελαιοκομίας

- με τάσεις εγκατάλειψης της ελαιοκαλλιέργειας

- και το λάδι να ακολουθεί τη μοίρα των άλλων εθνικών προϊόντων (καπνός, σταφίδες, βαμβάκι…)

Κατά τον κ. Ζαμπούνη, τα αίτια και οι ευθύνες είναι:

- Συχνά μπερδεύονται τα συμπτώματα με τα αίτια (το θερμόμετρο, ο πυρετός και η ίωση)

- Το ερώτημα για τα πραγματικά και βαθύτερα αίτια είναι ανοιχτό…..

- Γιατί το λάδι είναι ένας τεράστιος αναξιοποίητος εθνικός πλούτος επί 30 χρόνια και τώρα στο κατώφλι της απαξίωσης και της κρίσης;

- Η μόνη (λογική) εξήγηση : Τα σφάλματα και τα κενά της ελαϊκής και αγροτικής πολιτικής

- Άρα : Οι ευθύνες επιμερίζονται σε όσους –όλα αυτά τα χρόνια- διαχειρίστηκαν τις τύχες του λαδιού αναλογικά κατά το μερίδιο που συμμετείχαν στη χάραξη και εφαρμογή αυτής της ελαϊκής και αγροτικής πολιτικής

Αυτά που απαιτούνται για να αλλάξει η σημερινή κατάσταση είναι η χρηστή διαχείριση, η διαφάνεια, η σωστή διαπραγμάτευση στις χρηματοδοτήσεις της ΚΑΠ . Προϋποθέσεις για την αξιοποίηση του εθνικού μας πλούτου είναι η οργάνωση, ο επαγγελματισμός, οι κανόνες συνεργασίας, οι συνεργασίες, η εξωστρέφεια και η ποιότητα.