Όπως έχει γράψει η «Π» η μελέτη που αποτελεί αποκρυστάλλωμα αλλεπάλληλων παρεμβάσεων που έχουν μέχρι σήμερα γίνει, - γεγονός που έχουν παραδεχτεί και οι ίδιοι οι μελετητές- κινείται στη φιλοσοφία της διατήρησης και ανάδειξης των μνημείων της πόλης, όχι όμως σε βάρος της κυκλοφοριακής αποφόρτισης της πόλης, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι θα δρομολογούνται δραστικές διανοίξεις όπου δει… Αυτό γίνεται με …σημειακές τροποποιήσεις, με τις οποίες θα επιτευχθεί η απελευθέρωση των οδικών αρτηριών, που θεωρούνται σημαντικές από την κυκλοφοριακή μελέτη προκειμένου να διανοιχθούν. Το σχέδιο ανάπλασης της παλιάς πόλης, έχει «κατακερματίσει» την πόλη σε εννέα τμήματα, για το κάθε ένα από τα οποία έχει διαμορφώσει συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς θα αναπτυχθεί.





Περιοχή Αγίου Μηνά



Η περιοχή του Αγίου Μηνά προσδιορίζεται από τη μελέτη, ως “ειδικό πολεοδομικό κέντροʼʼ με μια γραμμική ζώνη περί τις οδούς 1866 και Καρτερού όπου υπάρχει η παλιά αγορά τροφίμων, διατηρείται η παραδοσιακή - ιστορική χρήση, και προτείνεται η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, με τις κατάλληλες επεμβάσεις, διατήρησης, αποκατάστασης, συντήρησης και εκσυγχρονισμού του κτηριακού αποθέματος. Κατά μήκος της λεωφόρου Καλοκαιρινού, προτείνεται συνολική αναβάθμιση. Στο Πανάνειο, η μελέτη, προτείνει αποκατάσταση και ανάδειξη του κτηρίου (το οποίο έχει κηρυχθεί διατηρητέο) και η ένταξη σʼ αυτό Κέντρου Προληπτικής Ιατρικής (Κ.Π.Ι.), κέντρου για την αντιμετώπιση του AIDS και συμβουλευτικού σταθμού για την νεολαία. Στο τμήμα της περιοχής Βαλιδέ Τζαμί με παραδοσιακό ιστό, η παρέμβαση αφορά την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου με στόχο την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και την αναβάθμιση της αισθητικής του δημόσιου ελεύθερου χώρου.



Περιοχή Βαλιδε Τζαμί- Πλατεία Κορνάρου



Η περιοχή Βαλιδέ Τζαμί καταλαμβάνει το νοτιοανατολικό τμήμα της Παλιάς Πόλης. Αναπτύσσεται σε μια έκταση 197 στρεμμάτων. Στο τμήμα της περιοχής Βαλιδέ Τζαμί με παραδοσιακό ιστό, η παρέμβαση αφορά την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου με στόχο την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και την αναβάθμιση της αισθητικής του δημόσιου ελεύθερου χώρου.

Περιοχή Βίγλας



Τη χαμένη αίγλη μιας από τις πιο όμορφες περιοχές της παλιάς πόλης, που αν και διασώζει αξιόλογα στοιχεία του ιστορικού ιστού του Ηρακλείου, σήμερα ρημάζει στην εγκατάλειψη και την ανελέητη φθορά του χρόνου, θα επιχειρήσει να περισώσει το προεδρικό διάταγμα με το οποίο μπαίνει φρένο στην πολεοδόμηση της περιοχής της Βίγλας, όπως αποφάσισε χθες η δημοτική ομάδα.

Η επέμβαση στην περιοχή αυτή κινείται στους δύο βασικούς άξονες της προστασίας και ανάδειξης του μνημείου στη θέση αυτή, επαναλαμβάνοντας ότι ως μνημείο θεωρείται το σύνολο της γειτονιάς, τα σπίτια μαζί με το Τείχος, καθώς υπάρχει ιστορικότητα στα κτίσματα πλέον, καθώς και της αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος των κατοίκων της.



Περιοχή Αγίου Δημητρίου

και Αγίου Τίτου



Σημειακές τροποποιήσεις εισηγούνται οι μελετητές στην σημαντική αυτή περιοχή του Ηρακλείου, όπου προτείνεται μεταξύ άλλων η απελευθέρωση της από διαμπερείς κινήσεις του αυτοκινήτου και από την παρόδια στάθμευση. Οι περιοχές αυτές εξετάζονται κατά περίπτωση: Όσον αφορά την περιοχή περί την 25ης Αυγούστου, διατηρείται ως κεντρικός πυρήνας με τις λειτουργίες του. Εξυγιαίνεται από δραστηριότητες που δεν συνάδουν με τον χαρακτήρα της ιστορικής πόλης. Προτείνεται η ανάδειξη των μνημείων, η αναβάθμιση του δημοσίου χώρου, ο έλεγχος των χρήσεων γης και τέλος η βελτίωση της αισθητικής του υπάρχοντος οικοδομικού όγκου.



Περιοχή Λάκκου



Μια ισορροπία στην κόψη του ξυραφιού ανάμεσα στο σχέδιο του ʼ36 και την σκληρή γραμμή της διατήρησης του ιστορικού ιστού. Η μελέτη εισηγείται μια πρόταση ήπιας πολεοδόμησης. Η πρόταση επιχειρεί να κρατήσει όρθια κάποια από τα συνεχώς αποδεκατιζόμενα τμήματα του ιστορικού κέντρου, χωρίς να βάλει φρένο στην πολεοδόμηση, την οποία αποδέχεται αρκεί να γίνεται με χαμηλούς συντελεστές δόμησης. Η πρόταση της μελέτης εισηγείται την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου με στόχο την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και την αναβάθμιση της αισθητικής του δημόσιου ελεύθερου χώρου, ενώ παράλληλα ανοίγονται δίοδοι στα εσωτερικά των οικοδομικών τετραγώνων για την προσπέλαση εσωτερικών ιδιοκτησιών που δεν έχουν «πρόσωπο» με το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο.



Περιοχή Ανάληψης



Για την περιοχή της Ανάληψης η μελέτη αναφέρει ότι σε τμήμα της οι κατοικίες εφάπτονται στο Τείχος και είναι αυθαίρετες (όπως στην περιοχή της Βίγλας), συνεπώς πρέπει να προστατευτεί το Τείχος και παράλληλα να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε να παραμείνουν τα κτίσματα ως έχουν και πιθανόν κάποια που δεν συνάδουν με τον ιστορικό χαρακτήρα του χώρου να απομακρυνθούν. Γιʼ αυτό προτείνεται η περιοχή κατά μήκος του ενετικού Τείχους να ενταχθεί στο συνολικό προεδρικό διάταγμα των Ενετικών Τειχών, μαζί με τη Βίγλα.



Περιοχή Λαβύρινθος



Η περιοχή Λαβύρινθος βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της πόλης, στα όρια με τη θάλασσα και αποτελεί ένα οικιστικό σύνολο το οποίο παρουσιάζει ομοιογένεια αρχιτεκτονικού χαρακτήρα και διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιόδου της Τουρκοκρατίας.

Οι προτάσεις για την περιοχή αυτή είναι η διατήρηση των κτισμάτων κατοικίας. Ο τρόπος διατήρησης και ακριβούς επαναδόμησης θα προκύψει μέσα από συστηματική μελέτη, ταυτόχρονα με αρχαιολογική - ιστορική τεκμηρίωση των κατασκευών αυτών σε σχέση με το Τείχος και τα Νεώρια. Προτείνεται να παραμείνει το ισχύον σήμερα καθεστώς (αρ. ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/35301/710-ΦΕΚ 554/ΤΒ/27.7.93 ʽʼΚήρυξη οικιστικού συνόλου ʽʼΛαβύρινθουʼʼ Ηρακλείου ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου.



Εφόδου



Την ανασυγκρότηση της οδού Εφόδου, με ξήλωμα των σπιτιών που βρίσκονται βόρεια και δυτικά του προμαχώνα, προτείνει η μελέτη της παλιάς πόλης, που ίσως είναι η πιο θεαματική παρέμβαση στο ιστορικό κέντρο. Ωστόσο μια τέτοια παρέμβαση προϋποθέτει κατεδάφιση κατοικιών, για τις οποίες ασφαλώς ανακύπτει ζήτημα κοινωνικής αποζημίωσης, ο καθένας λοιπόν μπορεί να αντιληφθεί ότι είναι δύσκολο να «περπατήσει», τόσο σε σχέση με την κοινωνική αποδοχή, όσο και σε σχέση με τον τρόπο αποκατάστασης των κατοίκων. Όπως έχει γράψει η «Π» ο χαρακτηρισμός μιας έκτασης ως περιοχής ανάπλασης ουσιαστικά προβλέπει αφενός την κατεδάφιση των σημερινών κτισμάτων και την συγκρότηση ενός νέου οικισμού, που θα ανεγερθεί με βάση τις χρήσεις τις οποίες θα υποδείξουν οι μελέτες που θα ακολουθήσουν ώστε να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες λειτουργίας της πόλης. Για να δρομολογηθεί μια τέτοια διαδικασία, προϋπόθεση είναι η κοινωνική συναίνεση, που έχει διασφαλιστεί εάν γνωμοδοτήσει θετικά το 65% των ιδιοκτησιών σε εμβαδόν, και πάνω από το 50% των ιδιοκτητών.



Εμπορική προς κατεδάφιση;



Ένα από τα σοβαρότερα θέματα τα οποία ανακύπτουν σε σχέση με τη μελέτη της παλιάς πόλης αφορά και το κτήριο της πρώην Εμπορικής, ένα κτήριο το οποίο εκτός από την πολύ σπουδαία ιστορική αξία του, χαρακτηρίζεται και ως μοναδικό αρχιτεκτονικό δείγμα, μιας σπουδαίας ιστορικής περιόδου. Η πρόταση του μελετητή της παλιάς πόλης είναι να το προτείνει για κατεδάφιση, την ίδια ώρα που η Νομαρχία Ηρακλείου, δρομολογεί μια πολύ σοβαρή προσπάθεια για την αποκατάσταση του. Το όλο θέμα έχει πυροδοτήσει ήδη έντονες διαμαρτυρίες στην κοινωνία, αλλά και από το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων, που ζητά από το δήμο Ηρακλείου το σπουδαίο αυτό κτήριο της παλιάς Εμπορικής να κηρυχθεί διατηρητέο. Η πρόταση του μελετητή, που σε πολλά επίπεδα χαρακτηρίζεται αδικαιολόγητη, φαίνεται ότι έχει ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και αναμένεται κλιμάκωση των αντιδράσεων. Τόσο σε σχέση με την ιστορικότητα ενός τόσο σπουδαίου χώρου, που αποτελεί μοναδικό αρχιτεκτονικό δείγμα, μιας σπουδαίας ιστορικής περιόδου, αλλά και σε σχέση με την λειτουργικότητα του, αφού στο συγκεκριμένο σχολικό συγκρότημα στεγάζονται δεκάδες μαθητές, οι οποίοι δεν είναι δυνατόν να βρεθούν ξαφνικά χωρίς σχολική στέγη, με δεδομένο το ανυπέρβλητο πρόβλημα των κατάλληλων χώρων που μπορούν να στεγάσουν την δημόσια εκπαίδευση.