Του Μανόλη Σουρανάκη, κτηνίατρου
Η οξεία δηλητηρίαση αποτελεί πάντοτε επείγουσα κατάσταση και σαν τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται. Η απώλεια χρόνου ακόμα και μικρού, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις.
Οι στόχοι που τίθενται σε κάθε δηλητηρίαση που συγχρόνως αποτελούν και τα στάδια ενεργειών είναι:
Αποτροπή της απορρόφησης του δηλητηρίου από τον οργανισμό, εξουδετέρωση της ουσίας στον οργανισμό, επιτάχυνση της αποβολής της ουσίας από τον οργανισμό και συμπτωματική αγωγή.
Η απομάκρυνση της ουσίας από τον οργανισμό εξαρτάται από την οδό μέσω της οποίας μπήκε στον οργανισμό. Στα ζώα συνήθως είναι η πεπτική οδός. Η απομάκρυνσή της από το στομάχι γίνεται με την κένωση του η οποία επιτυγχάνεται είτε με πρόκληση εμέτου είτε με πλύση. Στην Κτηνιατρική συνήθως προκαλούμε έμετο με τη χρήση ενός ενέσιμου εμετικού της απομορφίνης, που χορηγείται υποδορίως και είναι αρκετά αποτελεσματική. Αλλοι τρόποι είναι το σιρόπι της ιπεκακουάνας, το άφθονο χλιαρό αλατόνερο, το οξυζενέ. Δεν προκαλούμε εμετό σε ζώα που έχουν σπασμούς ή βρίσκονται σε κωματώδη κατάσταση για το φόβο της πνιγμονής. Αμέσως μετά το εμετό χορηγούμε ενεργό άνθρακα, με σκοπό να προσρροφήσει τις ποσότητες της ουσίας που υπάρχουν στο στομάχι ή στο έντερο. Δεν δίνουμε ποτέ λάδι γιατί δεν έχει κανένα αποτέλεσμα.
Η εξουδετέρωση της ουσίας στον οργανισμό. Αντίδοτα. Εδώ τα πράγματα είναι δύσκολα, γιατί προφανώς δεν ξέρουμε ποιό δηλητήριο έχει χρησιμοποιηθεί. Συνήθως χρησιμοποιούνται γεωργικά φάρμακα (οργανοφωσφόρηση και κορβαμιδικοί εστέρες). Τα συμπτώματα είναι σιελόροια, δακρύρροια, διάρροια, βροχόσπασμος, βραδυκαρδία, μύση (μίκραια της κόρης), μυοκλονίες, αναπνευστική παράλυση, κώμα και θάνατος. Αντίδοτο στην προκειμένη περίπτωση είναι η ατροπίνη, η οποία χορηγείται ενδοφλεβίως ή ενδομυϊκά και η δόση της εξαρτάται από την εξέλιξη του περιστατικού. Ενα καλό σημείο για να δούμε αν χρειάζεται κι άλλη χορήγηση ατροπίνης είναι η αύξηση στο φυσιολογικό και πέρα απʼ αυτό της διαμέτρου της κόρης (μυδρίαση). Εξαιτίας λοιπόν του ότι οι δηλητηριάσεις σε μεγάλο ποσοστό, οφείλονται στα παραπάνω γεωργικά δηλητήρια και στα οποία αντίδοτο είναι η ατροπίνη, στο ότι δεν γνωρίζουμε το δηλητήριο και άρα δεν έχουμε κάποιο ειδικό αντίδοτο να χρησιμοποιήσουμε και στο ότι η ατροπίνη είναι ένα καρδιοτονωτικό φάρμακο από παράδοση και για τους παραπάνω λόγους χρησιμοποιείται η ατροπόνη, μετά τη χορήγηση της ατομορφίνης (εμετικού) κυρίως από τους κυνηγούς, των οποίων τα σκυλιά πέφτουν συχνά θύματα δηλητηριάσεων κατά τη διάρκεια του κυνηγιού, οπότε είναι υποχρεωμένοι να δράσουν άμεσα.
Τα αντίδοτα
Γενικότερα, θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας για κάθε δηλητηρίαση, δεν υπάρχει και το αντίστοιχο αντίδοτο.Η εξουδετέρωση των δηλητηρίων μέσα στον οργανισμό, σε ελάχιστες περιπτώσεις μόνο επιτυγχάνεται. Παρʼ όλα αυτά, υπάρχουν αντίδοτα που είτε εξουδετερώνουν τη δράση των δηλητηρίων, είτε επιδρούν στον μεταβολισμό τους.
Τα δύο προηγούμενα βήματα, απομάκρυνση του δηλητηρίου-έμετος, εξουδετέρωσή του-αντίδοτο μπορούν κάτω από τις έκτακτες συνθήκες που λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα αυτά, να γίνουν από τους ιδιοκτήτες. Οπως αναφέρθηκε ήδη οι κυνηγοί είναι εφοδιασμένοι συνήθως μʼ αυτά τα φάρμακα.
Τα επόμενα δύο βήματα που είναι:
• Επιτάχυνση της αποβολής του δηλητηρίου από τον οργανισμό (προκλητή ούρηση-περιτοναϊκή πλύση) (διύλιση).
•Συμπτωματική αγωγή και βήματα που γίνονται από τον κτηνίατρο.
Πρέπει πάντα να έχουμε το τηλέφωνο του κτηνιάτρου μαζί μας. Το τηλέφωνο του εφημερεύοντος κτηνιάτρου είναι 6996566336. Να έχουμε μαζί μας απομορφίνη και ατροπίνη. Οταν βγάζουμε τα σκυλιά μας βόλτα να τα έχουμε κοντά μας και να μην τα αφήνουμε ελεύθερα και μόνα τους σε κατοικημένες περιοχές.
Και όσοι νομίζουν ότι με τις φόλες θα λυθεί το πρόβλημα του υπερπληθυσμού των σκύλων (αδέσποτα) ή νομίζουν ότι τα βουνά είναι δικά τους, κάνουν λάθος. Και όχι μόνο. Εγκληματούν κατά της φύσης και της ζωής.

