
Πρέπει ένας καρκινοπαθής να ενημερώνεται για την ασθένειά του ή ο γιατρός και η οικογένειά τους, για να τον καθησυχάσουν και να μην τον φοβίσουν πρέπει να καταφεύγουν στο ψέμα;
Τα ερωτήματα αυτά, απασχολούν χιλιάδες οικογένειες ασθενών στο Ηράκλειο, όμως φαίνεται ότι στην Ελλάδα δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα μεγάλη σημασία στην ενημέρωση του ογκολογικού ασθενή για την αρρώστια του.
Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που παρουσιάζει ο χειρουργός θώρακος, διευθυντής της Θωρακοχειρουργικής κλινικής του νοσοκομείου “Ερρίκος Ντυνάν”, Θεοδόσιος Δόσιος, ο οποίος λέει ότι στις μέρες μας, μεγάλος αριθμός γιατρών καταφεύγει στην “εύκολη λύση”: το ψέμα.
Πως λέμε στον ασθενή ότι πάσχει από καρκίνο
Οπως σημειώνει ο κ. Δόσιος, οι τρόποι ενημέρωσης του καρκινοπαθούς για την αρρώστια του, είναι τόσοι, όσοι και οι καρκινοπαθείς. Ομως θεωρητικά, υπάρχουν 3 τέτοιοι τρόποι.
Πρώτος τρόπος: Σε καμμιά περίπτωση δεν πρέπει να γνωστοποιείται στον καρκινοπαθή η αρρώστια του. Κατά συνέπειαν, οι πληροφορίες που δίνονται στον άρρωστο για την διάγνωση τής νόσου, την θεραπεία και την πρόγνωσή του, πρέπει να μην ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Δεύτερος τρόπος: Όλοι οι καρκινοπαθείς, χωρίς καμμία εξαίρεση, πρέπει να γνωρίζουν επακριβώς την αρρώστια τους καθώς και κάθε λεπτομέρεια που σχετίζεται μʼ αυτήν.
Τρίτος τρόπος: Η έκταση τής ενημέρωσης και ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η ενημέρωση τού καρκινοπαθούς για την αρρώστια του, πρέπει να εξατομικεύονται σε κάθε άρρωστο.
Ο γιατρός υπογραμμίζει ότι: “Ο πρώτος τρόπος, δηλαδή η με κάθε τρόπο απόκρυψη τής αλήθειας από τον άρρωστο, συγκεντρώνει τα περισσότερα μειονεκτήματα: Κατʼ αρχήν, μʼ αυτόν τον τρόπο ο ασθενής στερείται τού αναφαίρετου δικαιώματός του να γνωρίζει την αρρώστια του και να αποφασίζει ο ίδιος για την θεραπεία του. Η στέρηση αυτού τού δικαιώματος δημιουργεί διάφορα σοβαρά ηθικά αλλά και νομικά προβλήματα. Πέραν αυτού, η απόκρυψη τής διάγνωσης από τον άρρωστο ποτέ δεν μπορεί να είναι εξασφαλισμένη. Ο άρρωστος που θέλει να μάθει την διάγνωση τής αρρώστιας του, μπορεί να τη μάθει με πολλούς τρόπους. Δεν είναι απαραίτητο να τού λεχθεί ευθέως από τον γιατρό. Αν θέλει, θα την κρυφακούσει από τους γιατρούς που συζητούν μεταξύ τους στους θαλάμους των ασθενών ή στους διαδρόμους του Νοσοκομείου. Θα την ψάξει κρυφά στο φύλλο νοσηλείας του στο Νοσοκομείο ή θα βεβαιωθεί γιʼ αυτήν από το είδος τής θεραπείας, στην οποία υποβάλλεται. Και τότε ο άρρωστος χάνει την εμπιστοσύνη του όχι μόνον προς τον γιατρό του αλλά και προς τα προσφιλή του πρόσωπα. Έτσι κλείνεται στον εαυτό του. Δεν συζητάει τα ψυχολογικά προβλήματά του με τους άλλους αλλά προσπαθεί να τα λύσει μόνος του. Τού δημιουργούνται διάφορες αμφιβολίες και υπόνοιες, πολλές φορές ανυπόστατες. Αυτές έχουν δυσμενέστερες συνέπειες στον ψυχισμό του, απʼ ό,τι θα είχε η σωστή ενημέρωση για την αρρώστια του και η κατάλληλη ψυχολογική αντιμετώπισή του. Όταν η νόσος βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο, η καθημερινή διάψευση των φρούδων ελπίδων που απερίσκεπτα καλλιεργούνται από τον γιατρό και την οικογένεια τού αρρώστου, καταρρακώνουν το ηθικό του και τον κάνουν να αισθάνεται τελείως μόνος και αβοήθητος. Εξ άλλου η απόκρυψη τής διάγνωσης από τον άρρωστο καθιστά δύσκολη τη συνεργασία μαζί του για την αντιμετώπιση τής κακοήθους νόσου. Ο μη σωστά ενημερωμένος άρρωστος πολύ δύσκολα πείθεται να υποβληθεί σε πολύπλοκες και σε πολυδάπανες θεραπείες ή σε επικίνδυνες εγχειρήσεις.
Αλλά και ο δεύτερος τρόπος ενημέρωσης, σύμφωνα με τον οποίο όλοι οι ασθενείς, χωρίς καμμιά εξαίρεση, πρέπει να γνωρίζουν επακριβώς την αρρώστια τους καθώς και κάθε λεπτομέρεια που σχετίζεται μʼαυτήν, δεν στερείται μειονεκτημάτων: Κατʼαρχήν, εκτός από το δικαίωμα τού αρρώστου να γνωρίζει την αρρώστια του, υπάρχει και το δικαίωμά του να μην θέλει να μάθει την διάγνωση.. Αλλά και εκείνοι που θέλουν να μάθουν την διάγνωση, δεν πρόκειται να ωφεληθούν, αν ακούσουν από τον γιατρό ολόκληρη και γυμνή την αλήθεια, ότι π.χ. θα πεθάνουν σε δύο μήνες.
Ο τρίτος τρόπος, δηλαδή η εξατομίκευση τής ενημέρωσης κάθε ασθενούς, συνεπάγεται τα περισσότερα πλεονεκτήματα για τον άρρωστο. Πάντοτε λαμβάνεται υπʼ όψη ο ψυχισμός τού ασθενούς. Στους αρρώστους που δεν επιθυμούν να μάθουν την αρρώστια τους, δεν ανακοινώνεται η διάγνωση τής νόσου. Σʼ αυτούς που δηλώνουν ότι θέλουν να ενημερωθούν, παρέχεται τόση ενημέρωση, όση εκείνοι θέλουν να ακούσουν και όση μπορούν να αντέξουν. Κατʼ αυτόν τον τρόπο ο ασθενής ενημερώνεται για την αρρώστια του, όπως εξ άλλου έχει το δικαίωμα, συνεργάζεται καλύτερα με τους θεράποντες ιατρούς και την οικογένεια, αποφασίζει ο ίδιος για την αγωγή που θα ακολουθήσει και γενικώς αντιμετωπίζει τα προβλήματά του με μεγαλύτερη ψυχραιμία.

