Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
«Ρυθμιστές» της ομαλότητας εντός της φυλακής θεωρούνται οι Κρητικοί κρατούμενοι στις κλειστές φυλακές της Αλικαρνασσού που κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για την αποφυγή επεισοδίων που μπορούν να πυροδοτήσουν γενική σύρραξη στο σωφρονιστικό κατάστημα με απρόβλεπτες συνέπειες.
Αν και η ομάδα των Κρητικών έχει δεχτεί καταιγισμό πυρών από κάποιους συγκρατούμενους τους-κυρίως αλλοδαπούς-που τους καταλογίζουν «εύνοια» από την πλευρά της Διεύθυνσης των φυλακών, οι ίδιοι χαμογελούν με πικρία και εξηγούν πώς έχει η κατάσταση εντός της φυλακής.
Κάποιοι κουβαλούν στις πλάτες τους βαριά αδικήματα. Συνειδητοποιούν όμως ότι η επιβίωση τους εξαρτάται άμεσα από κάποιες αξίες που έμαθαν στα χωριά τους, στον τόπο όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν πριν …στραβοπατήσουν. Πρόκειται για έξι με επτά άτομα από την Κρήτη που εκτίουν ποινή φυλάκισης για χασισοφυτείες, όπλα αλλά και απόπειρες ανθρωποκτονιών. Ορισμένοι εξ αυτών είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο και στα κυκλώματα της νύχτας. Οι άνθρωποι αυτοί μαζί με τέσσερα ακόμα άτομα από την υπόλοιπη Ελλάδα αποτελούν το βασικό πυρήνα των φυλακών. Απολαμβάνουν τον σεβασμό των υπολοίπων και δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί μεταγενέστεροι κρατούμενοι από την Κρήτη, όπως κάποιοι από την υπόθεση των Ζωνιανών και των Βοριζίων, θέλουν να τα έχουν καλά μαζί τους, νιώθοντας μεγαλύτερη ασφάλεια.
Ο Κώδικας Τιμής είναι απαράβατος για τους περισσότερους κρητικούς που τον τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια ώστε να μπορέσουν να εκτίσουν την ποινή τους όσο πιο ανώδυνα γίνεται και να επιστρέψουν στις οικογένειες και στα σπίτια τους.
Αυτός ο κοινός κώδικας αξιών και συμπεριφοράς ενώνει σε μεγάλο βαθμό τους εγκλείστους από την Κρήτη που μοιραία φέρεται να διαφοροποιούνται από τους υπολοίπους με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Συγκροτούν μία μεγάλη παρέα, έχουν ομοψυχία και προσπαθεί ο ένας να προστατεύσει τον άλλο. Υπάρχουν βεβαίως και οι εξαιρέσεις που αφορούν κυρίως τοξικομανείς. «Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν έχει σημασία η «ταμπέλα». Είτε είσαι Κρητικός είτε δεν είσαι, ο άλλος μόνον ένα Θεό λατρεύει, την «πρέζα». Μία τέτοια περίπτωση ήταν και ο 30χρονος που σκότωσε τον 20χρονο φοιτητή Μανόλη Χορευτάκη. Ο τύπος ήταν πολυτοξικομανής. Ήταν “παιγμένος” και μέσα στη φυλακή. Το μάτι του «γυάλιζε». Και να ήθελες, δεν μπορούσες να έχεις μπέσα» ανέφερε στην «Π» Κρητικός έγκλειστος.
Άλλος Κρητικός που εκτίει ποινή κάθειρξης για υπόθεση ναρκωτικών και όπλων, επισημαίνει: «Δεν θα προσπαθήσω να δικαιολογηθώ για το αδίκημα που είμαι μέσα. Αναλαμβάνω την ευθύνη, εκτίοντας την ποινή που μου επιβλήθηκε. Μπορεί πλέον να είμαι στιγματισμένος στην συνείδηση του κόσμου, όμως δεν θα επιτρέψω να καταστραφεί η υπόλοιπη ζωή μου. Θέλω να βγω κάποια στιγμή και να φτιάξω τη ζωή μου». Ήταν αμούστακο αγόρι όταν έφυγε από το χωριό του για την πρωτεύουσα. Το ένα έφερε το άλλο μέχρι που δεν άργησε να εμπλακεί στη νύχτα της Αθήνας. Σήμερα φέρεται πιο κατασταλαγμένος από ποτέ. Κάνει την αυτοκριτική του και στα λεγόμενα του δεν υπάρχει ίχνος υποψίας ανθρώπου που του αρέσει να κλαίγεται και να αναζητά ελαφρυντικά.
«Μας κατηγορούν ότι δήθεν έχουμε ευνοϊκή μεταχείριση από τη Διεύθυνση και από το προσωπικό. Η αλήθεια είναι ότι δεν θέλουμε να φύγουμε από την Αλικαρνασσό γιατί είμαστε ντόπιοι και μας επισκέπτονται συγγενείς και φίλοι, κάτι που δεν γίνεται με τους άλλους κρατούμενους. Στην Κρήτη οι άνθρωποι έχουν μάθει να λειτουργούν διαφορετικά. Και να μην έχουν να φάνε, οι οικογένειες μας θα κάνουν το κουμάντο τους και θα μας στείλουν το κρέας, το τυρί, το λάδι, τα παξιμάδια. Οι Κρητικοί δεν είμαστε μονοφαγάδες. Ξέρετε πόσες φορές φιλεύουμε κρατούμενους που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα; Αν εμένα η μάνα μου φέρει αρνί, θα δώσω και στον άλλο που δεν έχει να φάει γιατί η οικογένεια του είναι μακριά.
Όπως τονίζει, οι Κρητικοί αλλά και κάποιοι Ελληνες προσπαθούν με νύχια και με δόντια να κρατήσουν τις ισορροπίες εντός της φυλακής. «Όταν διαισθανόμαστε ότι επίκειται αναβρασμός, προσπαθούμε να εκτονώσουμε την κατάσταση για να μην προκληθούν επεισόδια. Πολλές φορές τα λόγια μας πιάνουν τόπο. Άλλες πάλι, όχι.
Για παράδειγμα στην εξέγερση που έγινε το Σεπτέμβριο του 2007, προσπαθήσαμε να την αποτρέψουμε. Όμως η ταμπακιέρα ήταν για τα ναρκωτικά. Όταν ο άλλος είναι εξαρτημένο πρεζόνι, γίνεται άβουλο ον στη διάθεση του διακινητή. Μια μαριονέττα. Οι Κρητικοί και αρκετοί Ελληνες μπήκαμε στα κελιά ενώ οι άλλοι έκαιγαν στην ταράτσα. Και περιμέναμε την εισβολή των ΜΑΤ. Τότε δυστυχώς την πληρώνουμε όλοι. Οι αστυνομικές δυνάμεις δεν κάνουν διαχωρισμούς. Μας χτυπούν ανεξαιρέτως προς γνώση και συμμόρφωση» ανέφερε.
