Του Νίκου Μαρκάκη*
Δεν μπορείς να μένεις αμέτοχος-με σταυρωμένα τα χέρια- σε μια επέτειο με ειδικό βάρος που, κατά ένα τρόπο, σε “αγγίζει”, σε φέρνει αντιμέτωπο-σκόπιμα ή συμπτωματικά-με κάποια επαφή που είχες μαζί της.
Τα 50 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη με υποχρεώνουν να δώσω το δικό μου “παρών” στις σχετικές τοπικές και παγκόσμιας κλίμακας εκδηλώσεις. Εζησα από κοντά την τελευταία περίοδο της πνευματικής του δραστηριότητας αλλά και το συνεχιζόμενο, μεταθανάτια, διεθνές αντίκτυπο της προσφοράς του.
Από το αρχείο μου ανασύρω μια συνέντευξη του Καζαντζάκη προς την αξέχαστη και σπουδαία συνάδελφο-δημοσιογράφο, Γιολάντα Τερέντσιο που πρωτοδημοσιεύθηκε, τον Ιούλιο του 1957, στο ελληνόφωνο περιοδικό “Ελληνικοί Ορίζοντες” της Αιγύπτου και αναδημοσίευσε το “Ποντίκι” στις 24-7-1997.
Είναι, νομίζω, το “κύκνειο άσμα” των δηλώσεων του, η τελευταία συνέντευξη που έδωσε μια και λίγο αργότερα μας αποχαιρετούσε για την “αντίπερα όχθη”.
Μισός αιώνας έχει περάσει από την ημέρα που δόθηκε η ερωτοαπόκριση αυτή και οι αντανακλάσεις από το περιεχόμενό της διατηρούνται και θα μένουν αναλλοίωτες!
Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι τη μοναδική αυτή συνέντευξη έλαβε μια κορυφαία Ελληνίδα δημοσιογράφος, η Γιολάντα Τερέντσιο η οποία συμπορεύεται τώρα με το Ν. Καζαντζάκη σε “αλαργινά πελάγη και λατρευτούς γυαλούς”. (Πετροκεφαλιανός φιλόσοφος, Μαρκάκης Μανώλης).
Ενας χρόνος συμπληρώθηκε από την αναχώρηση της Γ. Τερέντσιο αλλά η δράση και προσφορά της, με κύριο “ατού” τη συνέντευξη αυτή, κατατάσσονται στο ενεργητικό της ελληνικής δημοσιογραφίας. Τη γνώρισα από πολύ κοντά μια και συνεργασθήκαμε δεκαετίες ολόκληρες στο “Βήμα” του Λαμπράκη, η επαφή μας διατηρήθηκε και στην περίοδο που πρωταγωνίστησε στο ελληνόφωνο B.B.C. του οποίου-κατά σύμπτωση-ο “θάνατος” συνέπεσε χρονικά με εκείνο της Γ. Τερέντσιο.
Απότιση φόρου τιμής στα δύο αυτά είδωλα των Γραμμάτων μας-Νίκου Καζαντζάκη και Γιολάντας Τερέντσιο-αποτελεί το αφιέρωμά μου αυτό. Είναι, παράλληλα, και μια προσωπική συμμετοχή μου, το δικό μου “παρών”, στο “Ετος Καζαντζάκη”.
Σκόπιμα παρατίθεται το σκιτσογράφημα της Γιολάντας Τερέντσιο ώστε να είναι διάπλατη η εικόνα της δημοσιογράφου που “ανέκρινε” επαγγελματικά το Ν. Καζαντζάκη. Ακολουθεί η συνέντευξη, η πιο διαφωτιστική και αποκαλυπτική ίσως του “πιστεύω” του απʼ όσες έδωσε στην επίγεια διαδρομή του.
