Σκηνοθεσία: Όλγα Μαλέα
Σενάριο: Νίκος Παπανδρέου, Όλγα Μαλέα
Δ/νση φωτογραφίας: Κωστής Γκίκας
Μοντάζ: Γιώργος Μαυροψαρίδης
Σκηνικά- κοστούμια: Εύα Νάθενα
Μουσική: Κώστας Λειβαδάς
Πρωταγωνιστούν: Αντώνης Καφετζόπουλος, Τεξ Παρντού, Ελένη Καστάνη, Μάνος Γαβράς, Γιώργος Κιμούλης, Τάσος Κωστής, Χάρης Εμμανουήλ, Εβελίνα Παπούλια
Ιστοσελίδα: www.protiforanonos.gr
Στις αρχές της δεκαετίας του ʼ60, ο αρχηγός ενός πολιτικού κόμματος στέλνει τον μικρό του γιο από την Αθήνα σʼ ένα χωριό στην Κρήτη για να βαφτίσει το μωρό ενός τοπικού κομματάρχη, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση των ψήφων των χωριανών.
Η άφιξή του στο χωριό και η φιλοξενία του από τον κομματάρχη Παναγάκη, θα δημιουργήσει ευτράπελα και παρεξηγήσεις, αφού ο Άλεξ εχει μεγαλώσει στην Αμερική και του είναι σχεδόν αδύνατο να προσαρμοστεί σʼ αυτό το εντελώς ξένο και ʽαλλόκοτοʼ περιβάλλον, πόσο μάλλον να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις τις προεκλογικής εκστρατείας.
Πρέπει να είμαι ειλικρινής. Ποτέ δε με άγγιζαν ιδιαιτέρως οι ταινίες της Μαλέα, αφενός λόγω διαφορετικής αντίληψης χιούμορ, αφετέρου λόγω διαφωνιών στο χειρισμό των θεμάτων της, τα οποία ως επί το πλείστον αφορούσαν μέχρι τώρα τις σχέσεις των φύλων στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Η αξία τους δηλαδή θεωρώ ότι έγκειται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αντικατοπτρίζουν νοοτροπίες και συσχετισμούς ως εκδοχή των σύγχρονων Ελλήνων, παρά ως κινηματογραφικές κατασκευές καθαυτές.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η σκηνοθέτρια αφήνει τη σύγχρονη αστική ελληνική πραγματικότητα και επιστρέφει σʼ εκείνη της δεκαετίας του ʼ60, για να πει μια ιστορία ωρίμανσης σε πολιτικό πλαίσιο, το οποίο σκόπιμα δεν αναπτύσσεται σε κάτι περισσότερο από απλό περίγραμμα, αφού οι προθέσεις της σκηνοθέτριας και συν-σεναριογράφου είναι ξεκάθαρες και συνεπείς αναφορικά με το ύφος του φιλμ, που συνειδητά δεν ξεφεύγει από τα όρια μιας κομεντί.
Παρότι λοιπόν η αφήγηση δεν εκτυλίσσεται σκηνοθετικά σε κάτι ιδιαιτέρως περίτεχνο, το φιλμ στο σύνολο του είναι διασκεδαστικό, έστω και μόνο επειδή στο επίκεντρο του χιούμορ του βρίσκεται η κρητική καρικατούρα, γεγονός που προδιαθέτει το τοπικό κοινό για ταύτιση και αυτοσαρκασμό, με παρόμοιο τρόπο όπως ο περυσινός φαντάρος του Περάκη στις «Σειρήνες στο Αιγαίο», ο οποίος μάλιστα είχε αποτελέσει και το κύριο ʽselling pointʼ του φιλμ στην Κρήτη. Το στοίχημα σʼ αυτές τις περιπτώσεις, όταν δηλαδή το χιούμορ βασίζεται στη διακωμώδηση του γλωσσικού κι εμφανισιακού ιδιότυπου μιας πληθυσμιακής ομάδας, είναι η απεικόνιση νʼ αποτελεί μια καλοπροαίρετη παραμόρφωση, αποδοτική όσον αφορά τη δόμηση των γκαγκ. Εδώ αυτά πετυχαίνονται με εύστοχες επιλογές συμπεριφορών και εθίμων, όπως η κρητική ευθιξία, η αναπόφευκτη διάλεκτος και παραδοσιακή ενδυμασία, τα κεράσματα και ο αυτοσχεδιασμός μαντινάδας.
Παρότι υπάρχουν μόνο δύο βασικά μέλη του καστ που κατάγονται από την Κρήτη (Καστάνη, Γαβράς), σε γενικές γραμμές η κρητική προφορά και το μπόλιασμα του σεναρίου με κρητικές λέξεις λειτουργούν, ίσως ακριβώς επειδή -στην περίπτωση του Καφετζόπουλου τουλάχιστον- η ίδια η προσπάθεια του ηθοποιού να αποδώσει σωστά τη διάλεκτο είναι μέρος της ερμηνείας του (δηλ. το πόσο καλά θʼ αποδώσει τη γλώσσα ένας αναγνωρισμένος κωμικός ηθοποιός δημιουργεί χιουμοριστικές προσδοκίες). Ενδυματολογικά, η Μαλέα είναι από τις σκηνοθέτριες που προτιμούν τους χαρακτήρες της πάντα ʽκαθαρούςʼ και ʽατσαλάκωτουςʼ, επιλογή που αναιρεί ρεαλισμό και ενισχύει τον ʽκαρτουνίστικοʼ χαρακτήρα της κωμωδίας, οπότε είναι στην ευχέρεια του καθενός να επιλέξει αν αυτό το στυλ του ταιριάζει (εμένα όχι πολύ, εδώ που τα λέμε). Τα ευρήματα του κεράσματος και της ικανότητας αυτοσχεδιασμού μαντινάδας εξυπηρετούν έξυπνα διαφορετικό στόχο το καθένα.
Κατά τʼ άλλα, η πορεία ωρίμανσης του παιδιού μπορεί να είναι ελλειμματική σε σημεία, αλλά τα σημάδια που τη διαγράφουν ικανοποιούν και πείθουν. Η σχέση του με τον γιο του Παναγάκη, οι σκαντζόχοιροι και η αλληλοϋποστήριξη των παιδιών στην ομιλία του τέλους είναι αποτελεσματικά, αλλά παραμένει ανεξερεύνητη η εσωτερική διαδικασία με την οποία ο Άλεξ διατηρεί την εμπιστοσύνη του στον πατέρα του, αφού για τον δεύτερο η πολιτική και οι εκλογές παραμένουν μεγαλύτερη προτεραιότητα (φαίνεται μάλλον σαν εύκολη λύση η τελευταία σύντομη αφήγηση του Άλεξ για να επεξηγήσει τα συναισθήματά του). Να σημειωθούν επίσης οι καλές παρουσίες απʼ όλο το καστ, ακόμη κι από τον μικρό Τεξ Παρντού ο οποίος, παρότι ερασιτέχνης ηθοποιός στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, μεταφέρει επάξια το πρωταγωνιστικό βάρος παράλληλα με τους πάντα αξιόπιστους Καφετζόπουλο και Καστάνη.

