Του Κυριάκου Ζαχαρενάκη

Η “ΠΑΤΡΙΣ” στις 30 Ιουνίου 2001, φιλοξένησε άρθρο μου με τίτλο “Γιώργο ήρθε η ώρα σου”. Ηταν, φίλοι μου, όπως και να το κάνουμε, η ευκαιρία του Γιώργου Παπανδρέου, του συμπαθούς και άφθαρτου μέχρι τότε πολιτικού, επιτυχημένου υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, αλλά και Εξωτερικών, ιδιαίτερα. Μην ξεχνάμε, ότι από το πόστο αυτό έχουν αναδειχθεί πολλοί πρωθυπουργοί. Ο Γιώργος είναι αναγνωρισμένη προσωπικότητα στην πολιτική ευρωπαϊκή σκηνή. Στο άρθρο μου εκείνο κατέθετα τη γνώμη μου, γιατί ο Γιώργος έπρεπε να... τολμήσει και να πάρει την πρωθυπουργία πριν οδηγηθούμε στις κάλπες. Βλέπετε, τώρα, κινδυνεύει, παρά το μεγάλο αγώνα του για την ενότητα του ΠΑΣΟΚ και την πρόοδο της χώρας, να μην συμπεριληφθεί ποτέ στη λίστα των Ελλήνων πρωθυπουργών. Δεν ήθελε να γίνει πρωθυπουργός μʼ αυτό τον τρόπο. Ισως και να δείλιασε. Αλλά, “τοις τολμώσιν η τύχη ξύμφορος”.

Πιστεύω πως φέρθηκε τίμια και με μετριοπάθεια, με υψηλό πολιτισμό. Δεν άρπαξε την ευκαιρία, όπως προσπαθούν κάποιοι τώρα. Εξύψωσε τον Σημίτη, που ως μεγαλύτερο του και καθηγητή, μπορεί να ντρεπόταν. Αυτός, πάλι, είχε μάτι και μυαλό που δε λογάριαζε την πίστη του Γιώργου. Οταν ήρθαν τα δύσκολα, πάνω στο απροχώρητο και επικίνδυνο, όταν η ήττα ήταν πλέον η βέβαιη, ο Σημίτης έκανε την... παραχώρηση στον Γιώργο, όχι να αναλάβει την πρωθυπουργία, αλλά να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2004! Πώς μπορούσε τότε ο λαός, με τόσα που είχαν γίνει, να εμπιστευτεί ένα αδοκίμαστο αρχηγό κόμματος, το οποίο είχε προκαλέσει αποστροφή στην πλειοψηφία του λαού; Ο Γιώργος δέχτηκε τότε να σηκώσει το σταυρό, ίσως πιστεύοντας πολύ περισσότερο στο ότι ήταν γιος ενός Αντρέα Παπανδρέου, παρά στις προσωπικές του δυνάμεις. Πίστεψε, πάντως, πως μπορούσε να διατηρήσει την ενότητα του κόμματος για να μη διασπαστεί. Ο Σημίτης τη γλίτωσε κι ο Γιώργος χρεώθηκε την πρώτη ήττα-δεν πρέπει να υπολογιστεί-από ένα νεαρό χωρίς περγαμηνές, αλλά με τσαμπουκά, που φαίνεται ότι κληρονόμησε από το μεγάλο θείο του, ο οποίος το 1956 “χτύπησε” με... θράσος την πρωθυπουργία. Το ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, δε μπορούσε να αλλάξει ξανά αρχηγό και προσπάθησε να αναγεννηθεί. Ο Γιώργος το συμμόρφωσε, αν και υπήρξαν αρκετές παραφωνίες. Ετοιμάστηκε για την αντεπίθεση, που ήταν πολύ δύσκολη μετά το πρόσφατο παρελθόν. Κανείς δεν πρέπει να αμφισβητεί πως δούλεψε πολύ. Ωστόσο, η πρωτόπειρη κυβέρνηση του Καραμανλή, όπως ήταν φυσικό, άρχισε να πέφτει από το ένα σφάλμα στο άλλο και οι υποσχέσεις του προεκλογικού αγώνα να μην υλοποιούνται. Ομως, στο όνομα και μόνο Καραμανλής, η άνετη πλειοψηφία ένιωθε μια σιγουριά, που σε όλα τα γκάλοπ δε φαινόταν να ισοφαρίζει ο Γιώργος. Υπουργοί έκαναν πολλές γκάφες, αλλά ο Καραμανλής δεν τους απομάκρυνε, ερεθίζοντας το λαό. Φοβόταν τις συνέπειες; Π.χ. έπρεπε να αφήσει την υπουργό Παιδείας να φθαρεί τόσο που να μη βγει στο τέλος ούτε βουλευτής; Το ίδιο έγινε και με τον υφυπουργό. Στο τέλος, εκτός των άλλων, ήρθαν και οι φοβερές πυρκαγιές. Αυτά, όμως, δεν τα εκμεταλλεύτηκε ο Γιώργος σωστά. Παρασύρθηκε, καθυστέρησε στην παρουσίαση του προγράμματός του και ο λαός δεν είχε το χρόνο να κατατοπιστεί και να δείξει έπειτα την εμπιστοσύνη του. Και πέρα απʼ αυτό, την ώρα που γίνονταν τα στραβοπατήματα της κυβέρνησης, κάποια διασπαστική κίνηση και ψιλοσυγκρούσεις μέσα στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ, δεν άφηνε τους αναποφάσιστους να του δείξουν εμπιστοσύνη. Τον Γιώργο, επίσης, δεν τον υποστήριζαν κάποια πρωτοκλασάτα στελέχη, που φέρνανε αντίσταση στις ριζοσπαστικές του διαθέσεις, θέλοντας τη συντήρηση του συστήματος. Μπορεί και κάποιοι να τον θεωρούσαν ελλιπή και να τραβούσαν σιγά-σιγά το χαλί. Αυτά, όμως, είναι συνωμοσίες. Οταν τέτοια πρόσωπα δεν έδειχναν ικανοποιημένοι, πώς θα τα κατάφερνε ο Γιώργος; Για να απομακρύνεις και κάποιο, μπορεί να καθαρίζει το τοπίο, αλλά υπάρχουν και συνέπειες με μείωση των ψηφοφόρων. Επειτα, η τηλεόραση και ο Τύπος δεν έδειξαν και τη μεγαλύτερη συμπάθεια στο Γιώργο, με κορυ



































φαία και εκνευριστικότερη, νομίζω, την κ. Πυργιώτη του ΑΝΤ1 με τη ματιά που σε τρομάζει. Ο Γιώργος στην αρχή πέρασε ένα ήπιο πολιτικό ύφος, που όταν αποφάσισε να το σκληρύνει μας παραξένεψε. Εκανε την επίθεση δυναμικότερη στο τέλος, αλλά στις συγκεντρώσεις ακούγαμε τις ίδιες τετριμμένες εκφράσεις, που δεν έπειθαν τους αναποφάσιστους. Μόνο στην τελευταία εμφάνιση στο Πεδίο του Αρεως,











έβγαλε την κατάλληλη δυναμική και διαφορετικό λόγο, μα ήταν ήδη αργά. Ακόμη, η τελευταία κίνηση να παρουσιάσει στον κόσμο τον Σημίτη, τον άνθρωπο που του παρέδωσε την αρχηγία πριν το γκρεμό, ήτανε εντελώς άστοχη και μου φάνηκε σαν να ζήταγε δεκανίκι! Πάντως, στάθηκε αξιοπρεπώς και δεν χρησιμοποίησε παιδιά για να συγκινήσει το πλήθος, ούτε κατέληξε με θεατρινίστικες υποκλίσεις. Την επόμενη βραδιά, όμως, ο πενηντάρης Καραμανλής έδειξε με πάθος, αυτός και οι αφιονισμένοι νεαροί του, πως η νίκη ήταν πάλι δική του, έστω και με 151 βουλευτές. Ηταν, σίγουρα, μια καθαρή ήττα του Γιώργου. Μα ήταν και ο μόνος υπαίτιος; Στελέχη και οπαδοί, όλοι έχουν την ευθύνη, συνολικά. Γιατί πρέπει να γίνει η κατασπάραξή του; Κανονικά, ήταν η πρώτη του ήττα, διότι εκείνη του 2004 πρέπει να χρεωθεί στον πονηρό Σημίτη! Χρειάζεται, λοιπόν, ο Γιώργος μια τελευταία ευκαιρία, που δεν είναι μακριά. Ο λαός, ήθελε από τη μια, κυβέρνηση και από την άλλη να τιμωρήσει. Τα πέτυχε και τα δυο! Υπήρχε μεγάλο δίλημμα για πολλούς. Να δώσουνε την πολύτιμη ψήφο σʼ ένα από τους δυο, ή να χτυπήσουν το δικομματισμό; Υπήρχαν, κυρίως, τέσσερις... μαγνήτες, δυο αριστερά και δυο δεξιά. Μάλιστα, στο ντιμπέιτ, ένας έδειξε πολύ θάρρος και ειλικρίνεια, κέρδισε τις εντυπώσεις και ανταμείφθηκε. Υπήρχε, όμως και η αποχή, που συνεργούντος του ωραίου καιρού, την προτίμησαν πάρα πολλοί και άφοβα. Η ατιμώρητη αυτή... κίνηση είναι ένα από τα πολλά αστεία της νομοθεσίας μας, από τα τροχαία μέχρι τα εγκλήματα. Αλλοι, βέβαια, εκτονώθηκαν ρίχνοντας στην κάλπη άκυρα ψηφοδέλτια. Τα έξιτ-πολ έδειξαν αμέσως στις εφτά το βράδυ, πως ο Καραμανλής θα κέρδιζε πάλι τις εκλογές, αλλά με μεγάλες απώλειες κι αυτός. Τα λάθη του τα μελέτησε. Στον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης έκανε ριζικές αλλαγές. Ο Γιώργος αναλογιζόμενος την ήττα και τη βαθιά λύπη των ψηφοφόρων, πράττοντας φρόνιμα, δήλωσε πως θα θέσει τον εαυτό του στην κρίση του συνεδρίου, για να του δοθεί μια νέα ευκαιρία. Τότε, έγινε ένα είδος αποστασίας! Εφυγε, μάλλον οργισμένος, ο Βενιζέλος-συνωνυμία με τον εθνάρχη Ελευθέριο-και πήγε στο Ζάππειο, παρακαλώ, να κάνει δική του δήλωση, που είχε προετοιμάσει περιμένοντας την ήττα του ΠΑΣΟΚ! Ως λέων, λοιπόν, δήλωσε παρών για να δημιουργήσει ρεύμα, που μαζί με πολλούς να... κατασπαράξουν τον πληγωμένο, πριν ακόμα συζητήσουν το ποιοι φταίνε. Ορισμένοι αχαρακτήριστοι δεν έχασαν την ευκαιρία να “κολλήσουν” στον πιθανό νέο αρχηγό για να έχουν πλεονεκτήματα. Οι άλλοι συγκρατήθηκαν με αίσθημα ευθύνης και ήταν συγκινητικές οι δηλώσεις όσων δεν ήθελαν να προδώσουν τον Γιώργο. Η επόμενη μέρα, με την αμέριστη συμπαράσταση του απλού λαού, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους, ώστε να μην ασκηθεί πίεση στον Γιώργο για παραίτηση, όταν ο ίδιος δεν το θέλει και φέρεται ως εγγυητής της ενότητας του ΠΑΣΟΚ μαζί με τη λαϊκή βάση. Πάντως, θυμήθηκα εκείνη την παλιά αποστασία στην Ενωση Κέντρου, που τη διέσπασε και δημιούργησε πολιτικό χάος, ώσπου φτάσαμε εκεί που φτάσαμε. Γιώργο, κρατήσου και μην απογοητεύεσαι. Ξαναδιάβασε την ιστορία των πρωθυπουργών. Κράτα την τιμιότητά σου, δείξει και λίγο κότσι. Πίστεψε πως ο Ελληνας θα σε αξιολογήσει και θα σε ονομάσει άξιο πρωθυπουργό όταν έρθει πάλι η ώρα. Μην απογοητεύσεις τον Γέρο της Δημοκρατίας, παππού σου, αλλά και τον Αντρέα, πατέρα σου, τον πολιτικό θρύλο του ελληνικού λαού. Ποτέ δεν είναι αργά. Η πατρίδα σε χρειάζεται.