Γράφουν οι Σταύρος Καμπέλης και Χαράλαμπος Σοφιανός

πρώην Γ.Γ. Περιφερειών Κρήτης, Αν Μακεδονίας-Θράκης και Κεντρικής Μακεδονίας


Την ώρα πού πληθαίνουν οι πομπώδεις διακηρύξεις της Κυβέρνησης ότι «ήρθε η ώρα της περιφέρειας», είναι σε εξέλιξη μια επιχείρηση αποδυνάμωσης του ίδιου του θεσμού της Περιφέρειας ,με σχεδόν πλήρη απογύμνωσή του από τη βασική αρμοδιότητα της αυτοτελούς διαχείρισης εθνικών και κοινοτικών πόρων και προγραμμάτων. Χωρίς ουσιαστική εξουσία διαχείρισης των πόρων του Δ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, χωρίς την αρμοδιότητα του σχεδιασμού και της ανάπτυξης, ο πολιτικός και αναπτυξιακός ρόλος της Περιφέρειας και του Γενικού Γραμματέα υποβαθμίζεται, του δε Περιφερειακού Συμβουλίου καθίσταται διακοσμητικός. Οι ελληνικές Περιφέρειες δεν είναι, ως γνωστόν, βαθμός αυτοδιοίκησης, είναι όμως μια βαθμίδα του αποσυγκεντρωμένου κράτους. Χωρίς πόρους και χωρίς ουσιαστική αρμοδιότητα σχεδιασμού της ανάπτυξης ,οι Περιφέρειες καθίστανται απλά ένα κομμάτι του συγκεντρωτικού κράτους.

Σε αυτή τη νέα «μεταρρύθμιση» προβαίνει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, μέσω των δομών του Δʼ Κοινοτικού Πλαισίου στήριξης. Εκφραστής του συντηρητισμού και του συγκεντρωτισμού, προχωρεί σταδιακά στην κατεδάφιση ενός επιτυχημένου θεσμού, που δημιουργήθηκε από το ΠΑΣΟΚ, ενισχύθηκε σταθερά με πόρους και αρμοδιότητες και στήριξε με τη σειρά του αποφασιστικά την περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας.

Η διαπίστωση αυτή δεν είναι αυθαίρετη ή προϊόν αντιπολιτευτικής διάθεσης. Προκύπτει από επίσημα κείμενα (Διατάξεις εφαρμογής Ε.Σ.Π.Α) και δεσμεύσεις που έχουν κατατεθεί στην Ε.Ε και δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του υπουργείου Οικονομίας. Σύμφωνα με αυτά, η διαχείριση των (μειωμένων σε σχέση με το Γʼ ΚΠΣ) πόρων των Π.Ε.Π, δεν γίνεται από τις Περιφέρειες όπως μέχρι σήμερα. Δεν γίνεται ούτε σε επίπεδο «Υπερπεριφέρειας» όπως αρχικά είχε ανακοινωθεί. Γίνεται μόνο σε κεντρικό επίπεδο, δηλαδή στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, μέσω μίας πανίσχυρης Διαχειριστικής Αρχής, της Ε.Υ.Α.Σ (Ειδική Υπηρεσία Αρχή Συντονισμού ), πού διαχειρίζεται το σύνολο των πόρων των πέντε περιφερειακών Π.Ε.Π.

Στην Περιφέρεια η σημερινή υπηρεσιακή δομή που με τόσο κόπο δημιουργήθηκε ( Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης), υποβαθμίζεται σε «ενδιάμεσο φορέα». Η προαναφερθείσα κεντρική υπηρεσία, (διάβαζε το πολιτικό πρόσωπο πού θα επιλέξει ο υπουργός με βαθμό Γενικού ή Ειδικού Γραμματέα), από το κομμάτι των πόρων του « Π.Ε.Π Κρήτης και Νήσων Αιγαίου» που προορίζεται για την Κρήτη, και εφόσον δεν το διαχειρισθεί η ίδια, μπορεί να εκχωρεί ένα μέρος σε τρίτους. Μεταξύ των «τρίτων», βρίσκεται και η Περιφέρεια καθώς και οι Διαχειριστικές Αρχές άλλων Υπουργείων, άλλοι « ενδιάμεσοι φορείς» όπως είναι οι Τράπεζες, άλλες δημόσιες υπηρεσίες και νέοι φορείς πού θα διαχειρίζονται τις λεγόμενες «Συνολικές Επιχορηγήσεις-Global Grants» ή τους πόρους της Αυτοδιοίκησης.

Δηλαδή από τα ποσα της κοινοτικής συνδρομής του Π.Ε.Π Κρήτης περίπου 400εκ.ευρώ), ένα μόνο μέρος διαχειρίζεται η Περιφέρεια, αλλά και αυτό υπό την εποπτεία, τη σύμφωνη γνώμη και τις εντολές της «αθηναϊκής» διαχειριστικής Αρχής και του πολιτικού προϊσταμένου της, του οποίου υφιστάμενος καθίσταται ο …Περιφερειάρχης.

Είναι προφανές ότι καμιά ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων δεν έχει πλέον το Περιφερειακό Συμβούλιο, ούτε επαφή με το κέντρο λήψης απόφασης, ο δε Πρόεδρος του Π.Σ και Γ.Γ της Περιφέρειας δεν μετέχει καν στην Διάσκεψη των Προέδρων των Επιτροπών Παρακολούθησης, όπου συμμετέχουν οι Γενικοί Γραμματείς των υπουργείων που έχουν επιχειρησιακά προγράμματα.

Η «Μεταρρύθμιση» αφορά και τους εθνικούς πόρους τους οποίους διαχειρίζεται μια δεύτερη «κεντρική» διαχειριστική Αρχή, η ΕΠΑ. Δηλαδή ούτε τους ελάχιστους εθνικούς πόρους δεν μπορεί να διαχειριστεί αυτοτελώς η Περιφέρεια.

Αλλά, και με τους Φορείς Υλοποίησης-Τελικούς Δικαιούχους όπως είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση Αʼ και Βʼ βαθμού έχουμε πρόβλημα. Μετά από την υλοποίηση τριών Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης κρίθηκε ότι, πλην ελάχιστων περιπτώσεων πολύ μεγάλων Δήμων, οι υπόλοιποι δεν μπορούν να πιστοποιηθούν ως κατάλληλοι Φορείς Υλοποίησης.

Για τον παραπάνω λόγο, πρέπει να δημιουργηθεί μια Ανώνυμος Εταιρεία με έδρα την Αθήνα που θα καλύψει το κενό. Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε την απαρίθμηση των διαλυτικών για την Περιφέρεια παρεμβάσεων της «νέας διακυβέρνησης», που αποτελούν τον πολιτικό ενταφιασμό του θεσμού και των προσπαθειών για απόσυγκέντρωση, αποκέντρωση και περιφερειακή ανάπτυξη. Είναι δυστυχώς μακρύς ο κατάλογος. Δεν αφορά μόνο τον προγραμματισμό, τη διαχείριση πόρων και προγραμμάτων. Αφορά την αφαίρεση και άλλων σημαντικών αρμοδιοτήτων αλλά και την αφαίρεση της δυνατότητας υλοποίησης έργων από περιφερειακούς φορείς και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Είμαστε στη διάθεση των μελών του Περιφερειακού Συμβουλίου και των φορέων της Κρήτης για να δώσομε περισσότερα στοιχεία για το πού οδηγείται η Περιφέρεια και οι φορείς της στη νέα προγραμματική περίοδο.

Σήμερα καλούμε όσους πιστεύουν στους θεσμούς της Αποκέντρωσης να αντισταθούν στις κυβερνητικές μεθοδεύσεις ,να διεκδικήσουν τις αρμοδιότητες ,τους πόρους και τις εξουσίες που πρέπει να έχει η σημερινή ή η αυριανή αιρετή Περιφέρεια και η Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Κρήτη. Να αντισταθούν στον εμπαιγμό της απογύμνωσης της Περιφέρειας από αυτονόητες αρμοδιότητες, από θεσμοθετημένους και διασφαλισμένους μέχρι σήμερα πόρους, εν μέσω τυμπανοκρουσιών για δήθεν αναβάθμισή της….