Για τη στρατηγική της διεύρυνσης και την τουρκική πορεία προς την ΕΕ συζητούν οι ΥΠΕΞ των «25» στις Βρυξέλλες με την Αυστρία να εισηγείται «διάλειμμα» στις διαπραγματεύσεις με την Αγκυρα εάν δεν εφαρμόσει την Τελωνειακή Ένωση με την Κύπρο ώς τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Η Ντόρα Μπακογιάννη συναντήθηκε, στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, με τον προεδρεύοντα, Φιλανδό υπουργό Eξωτερικών Έρκι Τουοϊμιόγια, καθώς και με τον νέο υπουργό εξωτερικών της Σουηδίας Καρλ Μπιλτ. Η υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε επίσης με τον αρμόδιο για τη Διεύρυνση, επίτροπο Όλι Ρεν.

Κατά την άφιξή τους στην έδρα του Συμβουλίου της ΕΕ στις Βρυξέλλες, σειρά υπουργών Εξωτερικών κρατών - μελών της ΕΕ διατύπωσαν, με δηλώσεις τους προς τους δημοσιογράφους, τις επιφυλάξεις και τον προβληματισμό τους έναντι των επιπτώσεων που θα έχει η εμμονή της Τουρκίας να μην τηρεί τα όσα υπέγραψε στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου για την τελωνειακή της Ένωση με τα κράτη μέλη, της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης.

Η υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας Ούρσουλα Πλάσνικ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι αν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις από την πλευρά της Τουρκίας ως το Δεκέμβριο, τότε η ΕΕ θα μπορούσε να προχωρήσει σε μία «παύση» των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πώς η χώρα της εννοεί αυτή την «παύση».

Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ζαν Άσελμπορν ανέφερε ότι αν η Τουρκία δεν κινηθεί στο ζήτημα της Κύπρου, τότε η ΕΕ δεν θα μπορέσει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις «ως να μη συνέβη τίποτα».

Το θέμα της Τουρκίας υπήρξε, εξ άλλου, αντικείμενο συζήτησης κατά τη διάρκεια ενός σεμιναρίου που πραγματοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες από το αμερικάνικο ινστιτούτο German Marschal Fund. Στο σεμινάριο αυτό έλαβαν μέρος, μεταξύ άλλων, ο Επίτροπος Όλι Ρεν, ο Τούρκος υπουργός και επικεφαλής της τουρκικής αντιπροσωπείας για τις διαπραγματεύσεις στην ΕΕ, Αλί Μπαμπατζάν και ο Αμερικανός διπλωμάτης Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.

Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, ο Φιλανδός επίτροπος τόνισε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει τέλος στο μακρύ ταξίδι της Τουρκίας προς την Ευρώπη είναι να ανταποκριθεί η Άγκυρα σε όλες τις προϋποθέσεις που υπάρχουν για να γίνει μία χώρα - μέλος της ΕΕ. «Αν η Τουρκία, σε 10 ή 15 χρόνια, γίνει μία Τουρκία ευρωπαϊκή και σύγχρονη όπου οι αρχές του κράτους δικαίου θα είναι σεβαστές, τότε είμαι βέβαιος ότι όλοι οι Ευρωπαίοι θα θελήσουν την ένταξή της ακόμα και αν απαιτηθεί η ένταξη αυτή να γίνει με δημοψήφισμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο επίτροπος Όλι Ρεν.

Αναφερόμενος στο ζήτημα των σχέσεων ΕΕ -Τουρκίας, ο επίτροπος θέλησε να εμφανιστεί αισιόδοξος, λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή είναι εν εξελίξει μία διπλωματική πρωτοβουλία της Φιλανδικής προεδρίας και υπάρχουν πάντα ελπίδες για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Ο Φιλανδός επίτροπος ανέφερε ακόμη ότι « στη συζήτηση για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ συνηθίζεται να υπερεκτιμάται ο γεωστρατηγικός της ρόλος. Όμως αυτός ο γεωστρατηγικός ρόλος δεν μπορεί να οδηγήσει την ΕΕ σε παραχωρήσεις έναντι της Τουρκίας αναφορικά με την υποχρέωσή της να ανταποκριθεί πλήρως στα κριτήρια ένταξης».

Η ανωτέρω παρέμβαση του Φιλανδού επιτρόπου ήταν, ως ένα βαθμό, η απάντησή του στην παρέμβαση του Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ο οποίος συνηγόρησε θερμά υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας και αναφέρθηκε με έμφαση στην ύψιστη γεωστρατηγική της σημασία για τη Δύση. Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ επέκρινε έντονα τις πολιτικές ηγεσίες ορισμένων κρατών - μελών, οι οποίες έχουν δηλώσει πως θεωρούν ότι για να εισέλθει η Τουρκία στην ΕΕ θα πρέπει να προηγηθούν δημοψηφίσματα.

Τέλος, κατά τη διάρκεια του ίδιου σεμιναρίου, ο Τούρκος υπουργός Αλί Μπαμπατζάν αμφισβήτησε την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία της ΕΕ στα θέματα που αφορούν την Κύπρο, τονίζοντας, όμως, ότι κάτι τέτοιο είναι κατανοητό, καθώς η Κύπρος είναι κράτος - μέλος της ΕΕ. Ο Αλί Μπαμπατζάν επανέλαβε, επίσης, πως σε ό,τι αφορά το κυπριακό, η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει καμία μονομερή κίνηση και ότι δεν προτίθεται να ανοίξει τα λιμάνια της στα κυπριακά πλοία χωρίς «την άρση του οικονομικού αποκλεισμού των Τουρκοκυπρίων».

Στην τοποθέτηση του Αλί Μπαμπατζάν απάντησε ο επίτροπος Όλι Ρεν συνηγορώντας υπέρ της πρωτοβουλίας της Φιλανδικής Προεδρίας για την Κύπρο και σημειώνοντας ότι η Φιλανδική φόρμουλα για το κυπριακό περιέχει οφέλη για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.



Η ελληνική θέση



Την βούληση της Ελλάδας να επιταχύνει η φιλανδική προεδρία τις προσπάθειές της στο ζήτημα της Κύπρου ώστε στην περίπτωση κατά την οποία αυτές αποτύχουν να έχει η ΕΕ τα χρονικά περιθώρια για την εξαγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων, υπογράμμισε από τις Βρυξέλλες η Ντόρα Μπακογιάννη. η οποία εκπροσώπησε την Ελλάδα στο χθεσινό Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.

«Η θέση η δικιά μας είναι ότι ο χρόνος ο οποίος θα δοθεί στην φινλανδική Προεδρία δεν πρέπει να είναι τόσο πολύ μεγάλος ώστε να φθάσουμε πολύ κοντά στο επόμενο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 11ης Δεκεμβρίου. Ότι θα πρέπει κάποια στιγμή να ξεκαθαρίσει αν έχει δυνατότητες επιτυχίας ή όχι η φινλανδική πρόταση, ώστε να περάσουμε μετά στην ουσιαστικότερη συζήτηση για το πώς βλέπουμε να εξελίσσεται η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας» τόνισε η υπουργός Εξωτερικών η οποία χαρακτήρισε τη σημερινή συζήτηση των «25» για την Τουρκία «αναγνωριστική» των γενικών αντιλήψεών τους απέναντι στο ζήτημα των σχέσεων της ΕΕ με την Τουρκία.

Η κ. Μπακογιάννη δεν θέλησε να αποσαφηνίσει από σήμερα ποιες θα μπορούσαν να είναι οι επιπτώσεις στην πορεία της Τουρκίας προς την ΕΕ αν η τελευταία εμμείνει στην άκαμπτη στάση της έναντι της Κύπρου. Σημείωσε ωστόσο ότι η γενική εικόνα που υπάρχει στους «25» είναι ότι η ΕΕ έχει ανοίξει την πόρτα της για την Τουρκία, αλλά και ότι το για να μην υπάρξει ρήξη θα πρέπει και η Τουρκία να αποδεχθεί και να τιμήσει τις υποχρεώσεις της.

Σε ό,τι αφορά τα άλλα θέματα που απασχόλησαν το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων η υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι έγινε μια πρώτη συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ προς την περιοχή των Βαλκανίων. Η υπουργός σημείωσε ότι «η Ελλάδα είναι σταθερά θετική για την διεύρυνση προς τα δυτικά Βαλκάνια και ότι είχαμε την ευκαιρία για άλλη μία φορά να τονίσουμε τη σημασία του σωστού και θετικού μηνύματος προς τις χώρες και τους λαούς της περιοχής».

Ειδικότερα, η υπουργός Εξωτερικών είπε ότι τόσο η Ελλάδα όσο και σειρά κρατών μελών της ΕΕ θεωρούν ότι η πορεία προσχώρησης της Κροατίας θα πρέπει να επιταχυνθεί, ενώ σε ό,τι αφορά τη Σερβία τάχθηκε υπέρ της «χαλάρωσης» των όρων και των προϋποθέσεων βάσει των οποίων θα μπορούν οι Σέρβοι πολίτες να λαμβάνουν βίζες για να επισκεφθούν τις ευρωπαϊκές χώρες. Σε ό,τι αφορά το Κόσοβο η υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε ότι η Ελλάδα είδε με ικανοποίηση να συμμερίζεται η ΕΕ την άποψή της ότι οι αποφάσεις για το οριστικό καθεστώς του θα πρέπει να υιοθετηθούν μετά τις εκλογές που θα γίνουν στις αρχές του ερχόμενου έτους στη Σερβία.

Τέλος, η υπουργός Εξωτερικών αναφερόμενη στο ψήφισμα που υιοθέτησαν οι «25» για την κρίση μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων μετά την δραματική εξέλιξη στη Γάζα, σημείωσε ότι το κείμενο του ψηφίσματος «μπόρεσε να καλύψει όλους, όχι όπως θα το επιθυμούσαν» και ότι «προσφέρει μία νέα ευκαιρία στην Παλαιστινιακή ηγεσία για να μπορέσει τελικώς να υπάρξει Κυβέρνηση εθνικής ενότητας» ώστε στη συνέχεια να ξεκινήσει ξανά ο διάλογος μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης.