Της Άννας Παπαδοκωστάκη

Στον τοπικό σεισμό που έγινε το Πάσχα του 2005 στην περιοχή της Λιγόρτυνου και του Ασημίου και σε άλλους παράγοντες που συνέδραμαν, όπως οι εκσκαφές για τη δημιουργία του δρόμου, αποδίδει ο δρ Χαρ. Φασουλάς, το φαινόμενο των κατολισθήσεων στην Λιγόρτυνο.

Ο κ. Φασουλάς, που είναι γεωλόγος και ερευνητής στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, μαζί με τον Θανάση Γκανά του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, ανέλαβαν μετά το σεισμό αυτό την χαρτογράφηση του ρήγματος που εκτείνεται από τη Λιγόρτυνο ως το Ασήμι και από τα μέχρι στιγμής στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει πιθανολογούν, σχεδόν με βεβαιότητα, ότι ο σεισμός αυτός, μεγέθους 4 Pίχτερ, προκλήθηκε από αυτό το ρήγμα το οποίο εκτείνεται σε μήκος πέντε χιλιομέτρων και σε πολλά σημεία είναι επιφανειακό.

«Το ρήγμα περνά έξω από το χωριό, λίγο πιο μπροστά από εκεί που έγινε η κατολίσθηση. Είναι σίγουρο ότι τα πετρώματα είναι γεμάτα ρωγμές εξʼ αιτίας του σεισμού και άλλων σεισμών που έχει δώσει αυτό το ρήγμα. Το πέτρωμα είναι εκ της φύσεως του κακής ποιότητας, αποτελούμενο από άργιλους και μάργες σε πάρα πολύ χαλαρή κατάσταση σαν σκόνη. Αν ενεργοποιήθηκε το ρήγμα, η κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη. Η κατολίσθηση ξεκίνησε πιθανόν πάνω σε μια από τις παράλληλες επιφάνειες που έχει το ρήγμα σε μια ζώνη κατά μήκος του.»

Σε ερώτηση μας γιατί έγινε τώρα η κατολίσθηση, σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά το σεισμό και σε περίοδο καλοκαιριού, ο κ. Φασουλάς απαντά ότι αυτό μπορεί να συνέβη λόγω των εκσκαφών για την διάνοιξη του δρόμου.

«Σε όλο το τμήμα του δρόμου από το Τεφέλι ως τη Λιγόρτυνο, δεν έχει γίνει καλή κατασκευή, γιατί τα πρανή έχουν πολύ μεγάλη κλίση σε σχέση με την ποιότητα των πετρωμάτων. Αν έδωσαν τις ίδιες κλίσεις και σε εκείνη την περιοχή, είναι πιθανόν οι μεγάλες κλίσεις και τα έργα να δημιούργησαν αυτά τα προβλήματα. Μπορεί εκεί που έσκαψαν, να υπήρχε παλιά κατολίσθηση την οποία δεν αντελήφθησαν. Το χώμα που υπήρχε εκεί λειτουργούσε ως φρένο στο υπερκείμενο στρώμα του εδάφους, το οποίο μετά το σκάψιμο, έγινε ασταθές και κατρακύλησε.» μας είπε.

Επίσης, όπως τονίζει ο κ. Φασουλάς, ακόμα και ένα τυχαίο γεγονός όπως για παράδειγμα το σπάσιμο μιας σωλήνας νερού μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση σε τέτοια καταπονημένα εδάφη. «Αν σπάσει μια σωλήνα και το νερό τρέχει για 8-10 ώρες, υπάρχει περίπτωση αυτό το νερό να μπεί μέσα σε μια παλιά κατολίσθηση, να κάνει την άργιλο μαλακή, σαν σαπούνι . Στη συνέχεια, μετά το βουνό κυλά πάνω σε αυτή την επιφάνεια.»

Ένα ερώτημα που απασχολεί τους κατοίκους της Λιγόρτυνου αυτές τις μέρες, είναι μήπως αυτή η κατολίσθηση, είναι πρόδρομο φαινόμενο ενός σεισμού που πρόκειται να έλθει. Ο κ. Φασουλάς, αλλά και ο καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ευθ. Λέκκας, απέκλεισαν αυτό το ενδεχόμενο.

Όπως τόνισαν, τέτοιας μορφής κατολισθήσεις ακολουθούν ένα σεισμικό φαινόμενο.

«Αυτή η περιοχή που επλήγη, είναι δίπλα στο ενεργό ρήγμα σε απόσταση 100-150 μέτρων, που σημαίνει ότι επειδή τα πετρώματα είναι κακά, είναι σπασμένα ,έγιναν πιο προβληματικά λόγω του σεισμού . Τώρα για κάποιο λόγο, είτε γιατί έβγαλαν μπάζα από τη βάση κάποιας επιφάνεια που ήταν στον αέρα, είτε για κάποια άλλη τυχαία αφορμή, το έδαφος γλυστρά και κατεβαίνει προς τα κάτω.» μας είπε ο κ. Φασουλάς.

Τέλος σε ερώτηση αν κινδυνεύει τώρα ή στο άμεσο μέλλον όλο το χωριό με καταστροφή, ο κ. Φασουλάς μας είπε ότι «θεωρητικά, έτσι όπως έγινε η κατολίσθηση είναι δύσκολο να δημιουργηθεί πρόβλημα στο χωριό βόρεια από το σημείο της κατολίσθησης. Το κομμάτι που βρίσκεται νότια, ίσως να συνεχίσει να έχει προβλήματα μέχρι να ισορροπήσει η κατάσταση».