Ρεπορτάζ Κώστας Μπογδανίδης

Με εκθέσεις ιδεών και…χιλιοειπωμένα πράγματα ξεκινά σήμερα στα Χανιά το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης τη διαβούλευση ενόψει της κατάρτισης του προγράμματος για το τέταρτο ʽπακέτοʼ ή την Δʼ Προγραμματική περίοδο όπως έχει ονομαστεί το διάστημα ως το 2013 που μάλλον θα είναι και το τελευταίο κατά το οποίο η Κρήτη θα πάρει ευρωπαϊκά κονδύλια.

Στο σημερινό ΠΣ θα δοθεί το αρχικό κείμενο που προτείνεται από την ομάδα εργασίας που σύστησε ο περιφερειάρχης και στο οποίο αποτυπώνεται συνοπτικά η θέση της Περιφέρειας στο Εθνικό και Ευρωπαϊκό περιβάλλον και επιχειρείται μια πρώτη ανάλυση της αναπτυξιακής κατάστασης της Κρήτης.

Στη συνέχεια, με βάση τα στρατηγικά κείμενα που έχουν διατυπωθεί τον Φεβρουάριο και τον Ιούλιο του 2005 από την Περιφέρεια, αλλά και στοιχεία που έχουν προκύψει από τη Δημόσια Διαβούλευση, διατυπώνεται μια συνεκτική Αναπτυξιακή Στρατηγική για την περίοδο 2007-2013 λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους που έχουν τεθεί στο στρατηγικό μέρος του Εθνικού Σχεδίου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ 2007-2013) το οποίο με την σειρά του ενσωματώνει :

Τις Κοινοτικές Στρατηγικές Κατευθυντήριες Γραμμές για την Πολιτική Συνοχής (ΚΣΚΓ)

Τους στόχους της Στρατηγικής της Λισαβόνας όπως εκφράζονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων

Τους στόχους της Στρατηγικής του Γκέτεμποργκ για το περιβάλλον

Τις Κατευθυντήριες Γραμμές για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Τις λοιπές κατευθύνσεις της ΕΕ ανά τομέα πολιτικής (π.χ. περιβάλλον, ενέργεια, μεταφορές, κοινωνική ενσωμάτωση κ.λπ.)

Στην ουσία οι στόχοι παραμένουν ίδιοι, αλλά αλλάζουν οι…χαρακτηρισμοί! Σύμφωνα με το κείμενο διαβούλευσης ο στρατηγικός στόχος - όραμα «Κρήτη Κέντρο Οικονομίας και Έρευνας στη Ν.Α. Μεσόγειο» που είχε τεθεί στις προηγούμενες προγραμματικές περιόδους επαναπροσδιορίζεται σε «Ανάδειξη του ρόλου της Κρήτης στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Μεσογείου στη βάση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της, της χρήσης προηγμένων τεχνολογιών και καινοτομίας και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων της» λαμβάνοντας υπόψη:

τις διεθνείς εξελίξεις,

τις δυνατότητες της τοπικής οικονομίας,

τη στρατηγική της Λισσαβώνας και τις πολιτικές της Συνοχής,

τις τρεις βασικές αρχές του ΕΣΠΑ: ανταγωνιστικότητα, εξωστρέφεια, ανάπτυξη

και βασίζεται στις εξής παραμέτρους:

την ενίσχυση του ειδικού ρόλου των πόλεων της Περιφέρειας στο εθνικό –διευρωπαϊκό δίκτυο αστικών περιοχών ή και στην κατεύθυνση της συνοχής αστικών – αγροτικών περιοχών με βάση την παρατηρούμενη δυναμική τους αλλά και τις προβλέψεις θεσμοθετημένων κειμένων (όπως το χωροταξικό της Περιφέρειας και τις στρατηγικές κατευθύνσεις του ΕΣΠΑ) (βλέπε Πίνακα Α που ακολουθεί).

τη δυνατότητα ανάδειξης του Ηρακλείου σε εμπορευματικό κέντρο στην ευρύτερη περιοχή, με δεδομένη την ύπαρξη άλλων ισχυρών και ήδη ανεπτυγμένων λιμανιών, τόσο στην ανατολική όσο και στην κεντρική Μεσόγειο.

τα οικονομικά χαρακτηριστικά της Κρήτης που προσδιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξής της ως οικονομικού κέντρου, με βάση τη σύνθεση της τοπικής παραγωγής, τις εισαγωγικές και εξαγωγικές δραστηριότητες βασικών τοπικών παραγωγικών μονάδων και τα σημερινά στοιχεία προέλευσης-προορισμού εμπορευμάτων. Οι αναβαθμισμένες υπηρεσίες και συγκεκριμένα ο τουρισμός και οι προηγμένες υπηρεσίες υποστήριξης (έρευνα-μεταφορά, τεχνολογία-τηλεπικοινωνίες) αποτελούν τη βάση για εξωτερικούς προσανατολισμούς της τοπικής οικονομίας.

τις στρατηγικές που ακολουθούν άλλα ανταγωνιστικά κέντρα στην ευρύτερη περιοχή και τις επιλογές που κάνουν για να σταθεροποιήσουν ή και να διευρύνουν τον ρόλο τους στην ευρύτερη περιοχή.

Ο παραπάνω αυτός στόχος ως προς το ρόλο της Κρήτης στη Ν.Α. Μεσόγειο, μετά και την ένταξη της Κύπρου και της Μάλτας, επαναπροσδιορίζεται σε σχέση με συγκεκριμένους πλέον άξονες συνεργασίας και αλληλεγγύης τους οποίους η νέα στρατηγική της Κρήτης θα κληθεί να εξυπηρετήσει. Ενδεικτικά αναφέρεται η προϋπάρχουσα ανάπτυξη συνεργασιών με την Κύπρο στο πλαίσιο του INTERREG. Όμως και σε αυτή την περίπτωση ο νέος στόχος στηρίζεται σε εδραιωμένους τομείς της τοπικής οικονομίας και εξυπηρετείται από καλά προγραμματισμένες υποδομές και δράσεις που εξασφαλίζουν λειτουργικές συνδέσεις. (τηλεπικοινωνιακές – συγκοινωνιακές - οικονομικές – πολιτιστικές).

Τα μεγαλύτερα περιθώρια αξιοποίησης ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων εκτιμά η ομάδα εργασίας ότι υπάρχουν:

Στον τουρισμό και τον πολιτισμό, με βελτίωση των πυλών εισόδου-εξόδου, επιλεκτική ανάδειξη του φυσικού, πολιτιστικού και ιστορικού περιβάλλοντος, καθώς και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Στον τομέα του τουρισμού, η διασφάλιση κρίσιμου βιώσιμου μεγέθους και δικτυώσεων αποτελεί προϋπόθεση. Ταυτόχρονα έχουν γίνει και τα πρώτα βήματα αναπροσανατολισμού με το άνοιγμα νέων αναβαθμισμένων τμημάτων αγοράς. Έτσι, προϋποθέσεις ανάπτυξης του τομέα είναι η ενίσχυση της τάσης δημιουργίας τουριστικών προϊόντων που απευθύνονται σε ειδικές κατηγορίες καταναλωτών, ο σαφής προσδιορισμός του επιδιωκόμενου ρόλου της Περιφέρειας στο ενιαίο Ευρωπαϊκό χώρο και η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των ευκαιριών της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Σε προηγμένες υπηρεσίες, στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, στις επικοινωνιακές τεχνολογίες και τη βιοτεχνολογία.

Στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Όπως αναφέρεται και στην Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Ενέργεια για το Μέλλον: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας», η Κρήτη θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως «πιλοτική» περιφέρεια, κέντρο ανταλλαγής εμπειριών και μεταφοράς τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για εκτεταμένες εφαρμογές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Ευρώπη και την Μεσόγειο.

Στη γεωργία, εφόσον εξασφαλισθούν εφαρμογές συστημάτων ειδικής ποιότητας σε επιλεγμένα τοπικά προϊόντα και βελτίωση του συστήματος τυποποίησης, διακίνησης και προώθησης των προϊόντων. Με δεδομένες τις διαφοροποιήσεις στα καταναλωτικά πρότυπα αλλά και στις κατευθύνσεις της ΚΑΠ, η έμφαση πρέπει να δοθεί κατά κύριο λόγο στην σταθερότητα της ποιότητας στην τυποποίηση, στην εκμετάλλευση του θεσμού της «ονομασίας προέλευσης» και στην επιθετική πολιτική προώθησης με τη δημιουργία αποτελεσματικών δικτύων διανομής στο εσωτερικό και το εξωτερικό.