Tης Σοφίας Τσεντελιέρου

Για τέσσερις περίπου δεκαετίες βρίσκεται στο πλευρό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη από βοήθεια, είτε ηθική, είτε υλική. Σκοπός της ζωής του είναι να προσφέρει ανακούφιση στους ανθρώπους που υποφέρουν, κάτι το οποίο επιβάλλει και ο ρόλος του ως ιερέα.

Ο πατήρ Ιωάννης Μαρκάκης έχει βρεθεί σε πολλές φυλακές της χώρας, έχει επισκεφθεί οικογένειες που βρίσκονται στα πρόθυρα της διάλυσης, έχει δώσει χέρι βοήθειας σε ανθρώπους που υποφέρουν από αρρώστιες, από ανέχεια, από κάθε λογής προβλήματα. Ως ιερέας στην Ενορία Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα προσέφερε πολλά και τα τελευταία πέντε χρόνια που είναι συνταξιούχος έχει ταξιδέψει σε όλη τη χώρα και βρίσκεται δίπλα σε όσους των χρειάζονται.

Καθώς διανύουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα ο ιερέας που από πολλούς ονομάστηκε «Παπά Γιάννης ο Διακονιάρης» από το πλούσιο φιλανθρωπικό του έργο, μιλά στην «Π» για τη Μεγάλη Σαρακοστή, τη νηστεία, τη φιλανθρωπία, αλλά και για θέματα όπως η «αγιοποίηση» του μοναχού Βησσαρίωνα και το Ευαγγέλιο του Ιούδα.

Η συνέντευξη του παπά Γιάννη Μαρκάκη έχει ως εξής:

«Π»: Βιώνουμε ουσιαστικά στις μέρες μας τη Μεγάλη Σαρακοστή;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Λίγοι είναι αυτοί που βιώνουν τη Μεγάλη και Αγία Τεσσαρακοστή. Όταν λέμε «βιώνουμε» είναι να νηστεύουμε και αυτό γίνεται σπάνια. Αυτό το βλέπουμε στις ταβέρνες και τις ψησταριές… Λίγοι νηστεύουν και λίγοι εκκλησιάζονται. Επίσης λίγοι είναι εκείνοι που θα έπρεπε να κοινωνούν. Είναι ευκαιρία να κοινωνούμε πιο συχνά ειδικά τώρα, αλλά με το μυστήριο της Εξομολογήσεως. Δείχνει προχειρότητα το να φθάνουμε στη Θεία Κοινωνία χωρίς προετοιμασία ψυχική και σωματική. Οι περισσότεροι δεν ξεχωρίζουν αυτές τις μέρες και τις έχουν όπως όλες τις άλλες. Βέβαια, η πραγματική νηστεία δεν έχει να κάνει τόσο με το φαγητό. Κολλάμε στο τσικάλι. Η πραγματική νηστεία είναι η πνευματική: τι βλέπουν τα μάτια, τι ακούν τα αυτιά, τι κάνουν τα χέρια, πού πάνε τα πόδια και τι λέει η γλώσσα. Μην κολλάμε στο φαγητό! Δεν είναι τόσο το φαγητό. Γιʼ αυτό οι πατέρες τονίζουν την πνευματική νηστεία και όχι τόσο του φαγητού. Βέβαια είναι καλό να νηστεύουμε γιατί γίνεται αποτοξίνωση. Ασφαλώς πρέπει να προσέχουμε τις ημέρες Τετάρτη και Παρασκευή όλο το χρόνο. Να τρώμε μόνο λάδι. Δυστυχώς τη νηστεία πολλοί την έχουν κάνει υποκρισία. Νηστεύει κάποιος και βλαστημάει, παίρνει ψεύτικους όρκους, πετά λάσπη στους άλλους. Αυτό δεν είναι νηστεία. Κάποιοι όλη τη θρησκευτικότητά τους την πάνε στο φαί. Η νηστεία είναι των πατέρων της Εκκλησίας. Έχουμε της Παναγίας, των Αγίων Αποστόλων, των Χριστουγέννων και η Σαρακοστή, που είναι η πιο αυστηρή νηστεία. Το θέμα της νηστείας είναι θέμα πνευματικού, όπως ο γιατρός καθορίζει τι φάρμακα θα πάρεις, έτσι και ο πνευματικός το κανονίζει τη νηστεία ανάλογα με την υγεία, την εργασία και την ηλικία του πιστού. Δεν πρέπει να λέμε σε κάποιον που έχει πρόβλημα υγείας να νηστεύει. Γιʼ αυτό το θέμα της νηστείας είναι πνευματικό.

«Π»: Η προσφορά στο συνάνθρωπο σημαίνει και προσφορά προς τον εαυτό μας;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Αυτό είναι χρέος όλων των Χριστιανών. Ο Χριστός λέει να αγαπήσεις τον πλησίον σαν ευατόν και τον ευατό σου σαν τον πλησίον. Πρέπει να είμαστε παρόντες εκεί που είναι η πείνα, η αρρώστια. Χριστιανός δεν είναι εκείνος που βγαίνει πρώτος στο γλέντι, τη χαρά, τη διασκέδαση, αλλά εκείνος που σταματά δίπλα στον ανθρώπινο πόνο. Τότε εκείνος πρώτος απολαμβάνει τη χαρά. Να μην κάνεις την ελεημοσύνη από υποχρέωση. Ο Θεός αγαπά τον άνθρωπο που με χαμόγελο και αγάπη προσφέρει και κάνει ελεημοσύνη. Πρώτα αυτός χαίρεται. Είναι χρέος όλων των Χριστιανών. Ήταν ένας ιερέας στην Αθήνα και πήγαινε στην ενορία του μια γυναίκα κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα και έδινε μια τσάντα τρόφιμα. Κάποια στιγμή της είπε ότι ο άνθρωπος δεν πεινά δύο φορές το χρόνο… Κάποιοι πιστεύουν ότι βγάζουν το χρέος απέναντι στο Θεό και το συνάνθρωπό τους πηγαίνοντας δύο φορές το χρόνο. Μην έχουν την εντύπωση ότι βγάζουν έτσι το χρέος τους. Αν πάλι παρηγορήσουν κάποιον που πεινάει και του πουν έχει ο Θεός, δε γίνεται τίποτα, γιατί ο άνθρωπος δε χορταίνει μʼ αυτό. Άρα η αγάπη αν δεν είναι έμπρακτη δεν είναι αγάπη.

«Π»: Ποια είναι η γνώμη σας για το Ευαγγέλιο του Ιούδα που βρέθηκε στην επικαιρότητα τις τελευταίες μέρες;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Δεν ασχολούμαι με αυτά. Εκείνο που μπορώ να πω για τον Ιούδα είναι πως δεν ήταν καθορισμένο ότι εκείνος θα ήταν ο προδότης του Χριστού, ο οποίος είπε «εις εξ υμών προδώσει με». Εκείνο που τον οδήγησε στην προδοσία ήταν το χρήμα. Τον πρόδωσε για τριάκοντα αργύρια. Του έδωσε ο Θεός την ευκαιρία να μετανοήσει. Όταν του έδωσε το προδοτικό φίλημα του είπε ο Χριστός «Φίλε, γιʼ αυτό που ήρθες». Αυτό και μόνο έπρεπε να τον συνετίσει και να φτάσει στην μετάνοια και όχι στην αυτοκτονία. Βλέπετε ότι η Αγία Γραφή δεν κρύβει τις αδυναμίες των Αποστόλων. Δεν έκρυψε την προδοσία Ιούδα, την άρνηση Πέτρου, την ψηλάφηση του Θωμά. Ο Πέτρος αρνήθηκε το Χριστό σε μια δούλα, όμως αυτό που τον έσωσε και θα μπορούσε να σώσει τον Ιούδα, ήταν η μετάνοια. Κάποια στιγμή στο δικαστήριο υπάρχει μια λέξη ότι ο Κύριος ενέβλεψε τον Πέτρο. Το μάτι του Χριστού έπεσε στον Πέτρο και του Πέρτρου στο Χριστό. Αυτό τον οδήγησε στη μετάνοια και φεύγοντας έκλαψε μετανοημένος. Ο Ιούδας δε θέλησε να έχει αυτή τη σωτηρία, πρόδωσε το δάσκαλο του και έφθασε στην αυτοκτονία.

«Π»: Ο λόγος του Θεού είναι επίκαιρος στις μέρες μας;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Πάντα είναι επίκαιρος ο λόγος του Θεού. Δεν αλλάζει. Ιησούς Χριστός, χθες και σήμερον αυτός και εις τον αιώνα. Αν υπάρχει μια εποχή είναι αυτή η εποχή. Αν υπάρχει επικαιρότητα είναι όντως στη σημερινή εποχή. Ο λόγος του Θεού είναι απαραίτητος. Μόνο ο λόγος του Θεού μπορεί νʼ αλλάξει τον άνθρωπο, η Αγία Γραφή, οι πατέρες της Εκκλησίας, οι βίοι αγίων και το κήρυγμα. Τα λόγια του Χριστού έχουν τέτοια δύναμη που υπάρχει αλλαγή στον άνθρωπο, που δεν θα την πετύχει με κανένα άλλο μέσο, παρά μόνο αν βάλει μέσα το Χριστό.

«Π»: Η συμπαράσταση στους κρατουμένους τι έχει προσφέρει σε σας προσωπικά;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Τα πρώτα χρόνια που είχα επικοινωνία με τους φυλακισμένους με συνόδευαν αστυνομικοί γιατί υπήρχε κίνδυνος να με κρατήσουν όμηρο και να με σκοτώσουν. Τώρα δεν έχω πρόβλημα. Μπαινοβγαίνω στα κελιά τους. Είμαστε φίλοι με πολλούς κρατούμενους. Τώρα έχω χαλαρώσει λίγο τις επισκέψεις στις φυλακές της Κρήτης, γιατί ταξιδεύω σʼ όλη τη χώρα. Παλιά ένας φυλακισμένος ήθελε γυαλιά, πήγαινα και του τα έπαιρνα, έβγαινα στους δρόμους και μάζευα λεφτά για να πάνε στον οδοντίατρο. Κάποτε μου ζήτησε κάποιος μισό τόνο πηλό για να κάνει αγγειοπλαστική. Όταν τον ζήτησα μου τον έδωσαν δωρεάν και τον έστειλα στη φυλακή. Είναι αδελφοί μας και εκείνοι. Πολλοί άνθρωποι που είναι έξω πρέπει να μπουν μέσα και πολλοί που είναι μέσα πρέπει να βγουν έξω. Δεν ξέρουμε τι τους οδήγησε εκεί, μια αδυναμία, ένα πάθος. Είμαι φίλος με τους φυλακισμένους. Μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μου. Λίγοι είναι εκείνοι που μου λένε «μα βοηθάς τους εγκληματίες;». Είναι λάθος να σκέφτονται έτσι, γιατί στο πρόσωπο του φυλακισμένου είναι ο ίδιος ο Χριστός. Είναι εντολή του Θεού να επισκεφθούμε τους φυλακισμένους, γιατί πολλοί απʼ αυτούς έχουν οικογένεια, έχνουν ανάγκη να βοηθήσουμε τα παιδιά τους. Πρέπει να τους βλέπουμε σαν συναμαρτωλούς.

«Π»: Ποια είναι η γνώμη σας για το θέμα του μοναχού Βησσαρίωνα;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Αυτό είναι ένα σπάνιο φαινόμενο που όλα δείχνουν μια αγιότητα. Δε μπορούμε να το ξεπεράσουμε έτσι. Είναι φαινόμενο που αν έχω διαβάσει καλά και οι ειδικοί λένε ότι είναι σπάνιο. Βλέπω επίσης τη θέση του Επισκόπου Νικολάου ότι δε θα βιαστούν να τον αγιοποιήσουν, δε θα γίνει εικόνα, αλλά κι αυτό που έγινε τώρα δε θεωρώ ότι είναι κακό. Τον Άγιο Νεκτάριο τρεις φορές τον άνοιξαν και δεν είχε λιώσει. Απʼ ό,τι λένε μετά την εύρεση του Βησσαρίωνα, ήταν ελεήμων, άνθρωπος της νηστείας. Όλα αυτά οδηγούν στην αγιότητα. Ωστόσο θα το δείξει ο χρόνος. Τη θέση του επισκόπου την επικροτώ γιατί δε βιάζεται να καταλήξει σε συμπεράσματα. Πάντως, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να δώσει μια συνέχεια αγιότητας.

«Π»: Παρατηρείται τα τελευταία χρόνια μεγάλη προσέλευση νέων ανθρώπων στην εκκλησία. Θεωρείτε ότι η θρησκευτική πίστη αποτελεί βασικό στήριγμα για τους νέους;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Όλοι οι άνθρωποι έχουν μέσα το καλό και το αγαθό. Δε βλέπω κακούς ανθρώπους, βλέπω ακαλλιέργητους ανθρώπους. Όλοι έχουν μέσα τους το σπόρο του καλού. Το θέμα είναι θα πρέπει σαν Εκκλησία να αγκαλιάσουμε τους νέους με τα ελαττώματα και τις αδυναμίες τους. Να μην τους κριτικάρουμε συνέχεια, να τους πλησιάσουμε με στοργή για να τους φέρουμε κοντά στην Εκκλησία. Είναι καλό σημάδι ότι εκκλησιάζονται οι νέοι, ωστόσο αυτό δε γίνεται σε μεγάλο ποσοστό και πρέπει να κάνουμε προσπάθεια να τους κρατήσουμε κοντά μας. Εμείς στηριζόμαστε στα νιάτα. Είναι η διαδοχή, η ελπίδα, η χαρά μας. Πρέπει να τους δώσουμε ιδανικά, πίστη, να τους δείξουμε αγάπη, για να τους κρατήσουμε κοντά στο Χριστό και την Εκκλησία.

«Π»: Έχουν αυξηθεί οι συνάνθρωποί μας που έχουν ανάγκη από βοήθεια;

π. Ιωάννης Μαρκάκης: Βεβαίως έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Ασχολούμαι 37 χρόνια με τον ανθρώπινο πόνο, όμως κάθε χρόνο αυξάνονται οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη από βοήθεια. Έχουμε την ανεργία, τις ανίατες αρρώστιες, τους άστεγους, τους πολύτεκνους, τους εγκαταλελειμμένους ανθρώπους και όλοι αυτοί έχουν ανάγκη από τη βοήθειά μας και πρέπει να τη δώσουμε. Βέβαια εγώ προσωπικά προσπαθώ να ανακαλύψω το σιωπηλό πόνο, τον άνθρωπο που δεν απλώνει το χέρι, τον αξιοπρεπή άνθρωπο. Γιατί γεγονός είναι ότι αυτοί που απλώνουν το χέρι δεν έχουν τόσο ανάγκη από βοήθεια και βλέπουμε ορισμένες φορές κάποιοι να φεύγουν από τη ζωή και να αφήνουν διαμερίσματα, οικόπεδα, οικονομίες, ενώ έζησαν ως επαίτες. Αν κάποιος είναι κατʼ επάγγελμα επαίτης δεν έχει ανάγκη από βοήθεια. Επισκέπτομαι οικογένειες που δεν απλώνουν το χέρι και ανάλογα με τη δυνατότητά μου και τις ανάγκες τους, θα δώσω την ανάλογη βοήθεια. Το παράπονό μου είναι ότι αυτοί που ζητούν βοήθεια είναι πολλοί και αυτοί που την προσφέρουν είναι ελάχιστοι, με αποτέλεσμα να δυσκολεύομαι να κάνω αυτό το έργο. Η προσφορά μου είναι συμβολική. Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις που θα δώσω λύση σε ένα πρόβλημα, γιατί τα οικονομικά είναι πολύ περιορισμένα. Λυπάμαι πολύ γιατί οι άνθρωποι δεν ανταποκρίνονται στον πόνο και τη δυστυχία. Έχω πολλούς επαίνους, αλλά το χέρι δεν μπαίνει στην τσέπη. Τα λέω χοντρά αλλά έτσι είναι. Λυπάμαι όχι γιατί δε δίνουν βοήθεια, αλλά γιατί υπάρχει σκληρότητα στο θέμα της φιλανθρωπίας, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχει σπατάλη στο κινητό τηλέφωνο, στο τσιγάρο, στη μόδα και στο φαί. Από εκεί και πέρα δε γίνεται να δικαιολογηθεί κάποιος ότι δε μπορεί να βοηθήσει, δε θέλει. Αν δίναμε θα μας περίσσευαν. Όταν δίνεις ένα, παίρνεις δέκα. Αυτό δεν το έχουν καταλάβει οι Χριστιανοί και έτσι έχουν τη δυσκολία να βάλουν το χέρι στην τσέπη. Βοηθήστε την προσπάθεια που κάνω, γιατί ο παπά Γιάννης έχει διαφάνεια και μπορώ να πω πως ό,τι προσφέρουν απʼ το υστέρημά τους αξιοποιείται κατά τον καλύτερο τρόπο, εφόσον το κάνουν με όρεξη και διάθεση και όχι σαν αγγαρεία. Αν έχουν εμπιστοσύνη ας το κάνουν, αν αμφιβάλλουν για το τι θα το κάνω, δε θέλω τη βοήθειά τους.

Όσοι επιθυμούν να ενισχύσουν το φιλανθρωπικό έργο του πατέρα Ιωάννη Μαρκάκη μπορούν να καταθέσουν χρήματα στο λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας, με αριθμό 203/512002-07