Της Κατερίνας Μυλωνά

Λίγες μόνο ημέρες έχουν περάσει από το σεισμό που συγκλόνισε ολόκληρη την Ελλάδα και ιδιαίτερα το νησί μας και ακόμα υπάρχουν φόβοι και συζητήσεις για την πιθανότητα ο Εγκέλαδος να «χτυπήσει» ξανά και, μάλιστα σύντομα, την πόρτα μας.

Παράλληλα, ένα θέμα που βρίσκεται αυτές τις μέρες στην επικαιρότητα, αποτελεί το κατά πόσο οι πολιτικές Αρχές του τόπου μας είναι σε θέση να αντιδράσουν άμεσα και αποτελεσματικά, προσφέροντας στους πολίτες την απαραίτητη προστασία που απαιτείται σε στιγμή έκτακτης ανάγκης.

Γιʼ αυτό το λόγο, η «Π» μίλησε με τον ειδικό σύμβουλο του νομάρχη, στρατηγό, κ. Μανώλη Κομπολάκη, ο οποίος αναφέρθηκε στο σχέδιο πολιτικής προστασίας «Ξενοκράτης», όπου προβλέπονται χώροι διάσωσης και περίθαλψης για τους κατοίκους της πόλης σε περίπτωση σεισμού.

Ο κ. Κομπολάκης εξήγησε ποιες ενέργειες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης περιλαμβάνονται στο σχέδιο και μίλησε για όσα πρέπει να γνωρίζει εκείνη την κρίσιμη στιγμή ο πολίτης. Ακόμα, έκανε λόγο για την επικαιροποίηση του σχεδίου, το οποίο όπως μας είπε, βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό αναθεώρηση και θα είναι έτοιμο μέσα στον επόμενο μήνα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι χώροι οι οποίοι σήμερα προβλέπονται από το σχέδιο είναι οι εξής: πλατεία Ελευθερίας, Χανιώπορτα, ο χώρος στο Κομμένο Μπεντένι αριστερά και δεξιά της γέφυρας, πλατεία Αλέκου Παναγούλη, Μπεντεβή καμάρα, πλατεία Ι. Ν. Γεωργίου πόρου, Αγίου Νικολάου Ν. Αλικαρνασσού και γήπεδο Εργοτέλη.

Ακολουθεί η συνέντευξη με τον κ. Μανώλη Κομπολάκη:

«Π»: Τι εξοπλισμός περιλαμβάνεται στους χώρους διάσωσης και περίθαλψης που προβλέπει το σχέδιο «Ξενοκράτης»;

Μανώλης Κομπολάκης: «Οι χώροι συγκεντρώσεως δεν είναι τίποτα άλλο παρά χώροι στους οποίους μεταβαίνει ο κόσμος μετά από ένα σεισμικό φαινόμενο, αφού το φαινόμενο καταλαγιάσει. Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε, κατά τη διάρκεια που πραγματοποιείται το φαινόμενο, να κινούμαστε προς τους χώρους αυτούς.

Πρόκειται για χώρους ελεύθερους από σπίτια. Είναι, γενικότερα, πλατείες ή άλση που βρίσκονται σε μία απόσταση περίπου 300-350 μέτρα από το τελευταίο σπίτι που ικανοποιούνε. Εκεί, καταφεύγει ο κόσμος για να διασωθεί και να τον περιθάλψουμε. Περιθάλπεται κυρίως ο κόσμος ο οποίος έχει υποστεί σοκ, γιατί είναι επόμενο ότι σε ένα σεισμό υπάρχουν αυτά τα φαινόμενα σοκ, αυτός ο πανικός. Ακόμα, υπάρχουν άτομα τα οποία έχουν ανάγκη βοηθείας, όπως οι γέροντες και τα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Αυτά, λοιπόν, τα άτομα μεταβαίνουν ή τα μεταφέρουμε στο χώρο, εκεί όπου υπάρχει ειδικό συνεργείο στο οποίο προΐσταται και ελέγχεται από υπάλληλο της Διεύθυνσης Πρόνοιας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηρακλείου. Το συνεργείο έχει τον απαραίτητο εξοπλισμό που συνίσταται σε φαρμακευτικό και σκηνικό υλικό, σε υλικό που ενδεχομένως χρειάζεται ο κόσμος που θα βρεθεί εκεί.

Στους χώρους αυτούς δεν παραμένει ο κόσμος για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα αλλά για λίγο, μέχρι να καταλαγιάσει γενικά το φαινόμενο, να εκλεγχθούν οι κατοικίες, τουλάχιστον με ένα πρώτο μακροσκοπικό έλεγχο, να δούμε αν υπάρχουν επικίνδυνες ρωγματώσεις ή οτιδήποτε άλλο. Αφού βεβαιωθούμε για την ασφάλεια του χώρου καταφυγής, δηλαδή του σπιτιού μας, τότε επιστρέφουμε στο σπίτι και εγκαταλείπουμε το χώρο αυτό. Εάν όμως τα κτίρια έχουν υποστεί ζημιές τότε ο κόσμος από τους χώρους διαμονής και περιθάλψεως μεταβαίνει στους καταυλισμούς.

Εκεί πλέον υπάρχει οργανωμένη διοίκηση, σκηνές και κοντέινερς στα οποία ο κόσμος μένει και θα μένει για αρκετό διάστημα μέχρι να επισκευαστούνε τα σπίτια, τα οποία έχουν κριθεί ακατάλληλα για κατοίκηση. Αυτοί οι χώροι, τους οποίους έχουμε ήδη καθορίσει αυτή την περίοδο, λόγω της επικαιροποιήσεως του σχεδίου «Ξενοκράτης» και της τεράστιας αλλαγής που έχει υποστεί το αστικό περιβάλλον της πόλεως του Ηρακλείου, αναπροσαρμόζονται. Διατηρούνται, βέβαια οι χώροι αυτοί και στο νέο σχέδιο αλλά προστίθεται, περίπου, ο ίδιος αριθμός σε νέους χώρους, οι οποίοι ήδη υπάρχουν στο Ηράκλειο, όπως είναι η πλατεία Νικαίας και το Παγκρήτιο στάδιο. Τους νέους χώρους ήδη μελετάνε άνθρωποι και προσπαθούν να δουν αν πληρούν τα κριτήρια προκειμένου να καθοριστούν σαν τέτοιοι- διάσωσης και περίθαλψης.

Ο κόσμος πρέπει να γνωρίζει αυτούς τους χώρους αλλά να ξέρει ότι θα καθοριστούνε σύντομα και άλλοι, μέχρι τον επόμενο Μάιο και θα γίνει και μία δοκιμή των κινήσεων τις οποίες πρέπει να κάνει ο κόσμος προκειμένου να βρεθεί σε αυτούς. Θα πρέπει να οργανωθεί μία άσκηση αντισεισμικής προστασίας η οποία θα αναπαραστήσει ακριβώς τις δραστηριότητες και τις υποχρεώσεις που έχουμε να κάνουμε σαν υπηρεσία και σαν πολίτες στην περίπτωση που θα έχουμε ένα σεισμικό φαινόμενο. Θα είναι μία άσκηση η οποία θα προκαλέσει αρκετό ενδιαφέρον».

«Π»: Μιλήστε μας λίγο για τους καταυλισμούς που αναφέρατε.

Μανώλης Κομπολάκης: «Αφού ο κόσμος φύγει από τα σπίτια του και εφόσον έχουν καταγραφεί ζημιές τότε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση οργανώνει και δίνει εντολή σε επιτροπές αυτοψιών, που υπάρχουν από τώρα καθορισμένες, να μεταβούν στα σπίτια και να προβούν σε εκτίμηση με μακροσκοπικό έλεγχο. Ξεκαθαρίζουν αν το σπίτι είναι κατοικήσιμο, αν χρειάζεται επισκευή ή όχι με το περίφημο κόκκινο χρώμα, κίτρινο και πράσινο. Ανάλογα με το χρώμα τότε ο κόσμος εγκαταλείπει το σπίτι, το επισκευάζει ή δεν υπάρχει απολύτως κανένα πρόβλημα.

Οι καταυλισμοί θεωρούνται απόλυτα ασφαλείς, είναι πλατείες, χώροι τελείως ανοικτοί, οι οποίοι δέχονται μόνο σκηνικό υλικό ή κοντέινερς και βρίσκονται μακριά από δομημένη περιοχή, όπως η πλατεία Ελευθερίας. Εκεί υπάρχει φαρμακευτικό υλικό και γιατρός που καθορίζει την όλη διαδικασία της φροντίδας του κόσμου».

«Π»: Το σχέδιο «Ξενοκράτης» με τη σημερινή του μορφή, πότε δημιουργήθηκε;

Μανώλης Κομπολάκης: «Το σχέδιο «Ξενοκράτης» υπάρχει από παλιά, δεν είναι καινούργιο, απλώς κάθε τόσο αναθεωρείται και επικαιροποιείται γιατί τα δεδομένα ποτέ δεν είναι τα ίδια.

Αυτό που έχουμε και αυτή τη στιγμή αναθεωρείται είναι του 2002, γιατί από εκείνη τη χρονιά, οι ολυμπιακές κατασκευές οι οποίες έγιναν, οι διανοίξεις των δρόμων και άλλα έργα έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα γενικά στο κυκλοφοριακό σύστημα της πόλης. Το κυκλοφοριακό σύστημα μας ενδιαφέρει άμεσα γιατί αυτό εκμεταλλευόμαστε προκειμένου να επιλύσουμε οποιοδήποτε πρόβλημα παρουσιαστεί σε περίπτωση που θα έχουμε σεισμό. Δηλαδή, οι δρόμοι αυτοί θέλουμε να είναι ανοικτοί και να γνωρίζει ο κόσμος πώς μπορεί να κινηθεί, από πού θα φτάσει στο σημείο που θα καθορίσουμε, γιατί θα καθοριστούν σημεία εισόδου- εξόδου στις πόλεις προκειμένου να μπορούνε να λειτουργήσουν και να δραστηριοποιηθούν τα σωστικά συνεργεία. Όλες αυτές οι σωστικές δυνάμεις χρειάζονται συγκεκριμένα δρομολόγια για να μπορέσουν να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους».

«Π»: Στο παρελθόν έχει εφαρμοστεί ποτέ το σχέδιο «Ξενοκράτης»;

Μανώλης Κομπολάκης: «Το σχέδιο «Ξενοκράτης», ειδικά στους σεισμούς, δεν έχει εφαρμοστεί διότι δεν είχαμε τέτοιας έκτασης φαινόμενο. Την Κυριακή μας δόθηκε η δυνατότητα να δραστηριοποιηθούμε και να δούμε πραγματικά τι υποχρεώσεις και τι ανάγκες έχουμε. Βέβαια, δεν είχαμε θύματα ευτυχώς ούτε ζημιές, και αυτό μας είναι ευχάριστο, για να δούμε πώς θα αντιδρούσαμε και τι θα μπορούσαμε να κάνουμε. Είδαμε όμως, πράγματι, ότι χρειάζεται μία συνεργασία μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων του Δήμου και της Νομαρχίας γιατί το πρόβλημα είναι κοινό. Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση δρα και δραστηριοποιείται εφαρμόζοντας το σχέδιο «Ξενοκράτης» ακριβώς στο νομό Ηρακλείου. Ο Δήμος Ηρακλείου ακριβώς ενεργοποιεί και δραστηριοποιεί το μνημόνιο ενεργειών προκειμένου να πραγματώσει την αποστολή που του ανατίθεται για την προστασία των δημοτών και την επέμβαση που πρέπει να κάνει, τόσο προς τον κόσμο, όσο και προς διάφορες άλλες καταστάσεις που θα παρουσιαστούν».

«Π»: Παρατηρούμε, όμως, ότι οι χώροι βρίσκονται μονάχα στο δήμο Ηρακλείου και Ν. Αλικαρνασσού, γιατί;

Μανώλης Κομπολάκης: «Ξεχάσαμε να αναφέρουμε την πλατεία που βρίσκεται στο δημαρχείο του Γαζίου. Αυτό το γεωγραφικό συγκρότημα των δήμων Ν. Αλικαρνασσού, Ηρακλείου και Γαζίου αποτελεί ενιαίο χώρο δραστηριοποιήσεως της Νομαρχίας. Είναι ακριβώς οι τρεις δήμοι, οι οποίοι πράγματι χρειάζονται τη μεγαλύτερη παρέμβαση της Νομαρχίας. Η συνεργασία και των τριών Δήμων πρέπει να είναι συνεχής αλλά προπαντός πάρα πολύ δεμένη, σφικτή. Δεν μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά γιατί και τα μέσα των Δήμων σε περίπτωση ανάγκης αλλά και τα μέσα της Νομαρχίας, και της Περιφέρειας ενδεχομένως, υπάρχουν στα σχέδια και έχουν ενεργοποιηθεί από τα μνημόνια ενεργειών που έχουν και οι τρεις Δήμοι. Έχουν καθορίσει ανθρώπους που ξέρουν πώς να λειτουργήσουν και τι ακριβώς να κάνουν. Με την αναθεώρηση που κάνουμε τώρα, το σχέδιο θα εμπλουτιστεί με νέα στοιχεία, νέα δεδομένα γιατί έχει αλλάξει το αστικό περιβάλλον του νομού».

«Π»: Στο αναθεωρημένο σχέδιο θα περιλαμβάνονται και οι υπόλοιποι δήμοι;

Μανώλης Κομπολάκης: «Το σχέδιο «Ξενοκράτης» περιλαμβάνει και τους 26 δήμους, απλούστατα οι Δήμοι στα διοικητικά τους όρια έχουν και εφαρμόζουν μνημόνια ενεργειών που λένε τι έχει να κάνει ο κάθε υπάλληλος του Δήμου σε περίπτωση σεισμού, καθώς και τι θα πρέπει να κάνει το κοινό, πού θα πρέπει να βρεθεί. Έχουν καθορίσει με τα μνημόνια αντίστοιχους χώρους διάσωσης και περίθαλψης. Βέβαια, στα χωριά είναι η κατάσταση πολύ πιο άνετη γιατί είναι πιο ελεύθερο το περιβάλλον, δεν είναι δομημένο όπως είναι στο Ηράκλειο το κέντρο της πόλης με τα στενά δρομάκια. Στο χωριό είναι πιο άνετα αλλά και εκεί οι χώροι έχουν καθοριστεί και τα ίδια ακριβώς πράγματα πρέπει να κάνει ο κόσμος, να προφυλαχθεί και να βρεθεί σε ένα χώρο κατάλληλο, πιο ασφαλή, να δεχθεί περίθαλψη προκειμένου να ξεπεράσει το φαινόμενο. Το σχέδιο «Ξενοκράτης» δεν περιλαμβάνει μόνο σεισμούς αλλά και πλημμύρες, χιονοπτώσεις, πυρκαγιές, καλύπτει μια ευρεία γκάμα εκτάκτων αναγκών και περιπτώσεων ακριβώς για την προστασία του κοινού».

«Π»: Όσο αφορά στα παλαιότερα καταφύγια που υπήρχαν στην πόλη μας, αυτά τι απέγιναν σήμερα;

Μανώλης Κομπολάκης: «Αυτά τα καταφύγια δεν έχουν σχέση με τους σεισμούς, ποτέ δε θα φύγει ο κόσμος από το σπίτι του να πάει σε ένα καταφύγιο που είναι υπόγειο και δε γνωρίζουν ούτε τη στατικότατα του, ούτε τίποτα. Είναι για περιπτώσεις που καλύπτουν τελείως διαφορετικές ανάγκες, και προβλέπονται από τα συστήματα και τα σχέδια ΑΠΣΕ για την πολιτική σχεδίαση εκτάκτου ανάγκης. Δεν έχουν σχέση με την πολιτική προστασία εν καιρώ ειρήνης, αλλά σε περίπτωση που έχουμε κάποιο πόλεμο. Ούτε καν τα αναφέρουμε γιατί δεν μπορούμε να πάμε εκεί που θα καταρρεύσει ο χώρος εύκολα, οι χώροι που αποφεύγουμε είναι ακριβώς αυτοί οι κλειστοί χώροι για να αποφύγουμε τις καταρρεύσεις».