Ρεπορτάζ Λίνα Λαγουδιανάκη

Μεγάλο προβληματισμό έχει προκαλέσει στους φορείς του Ηρακλείου που δραστηριοποιούνται στον τομέα του εμπορίου η συνεχής επέλαση μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων, η οποία αποτελεί ένα ακόμη “χαστούκι” στην ήδη ταλαιπωρημένη από την... έλλειψη ρευστού αγορά της πόλης.

Το φαινόμενο τείνει να πάρει τεράστιες διαστάσεις, καθώς η παγκοσμιοποίηση και ο νέος αναπτυξιακός νόμος ευνοούν τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι οποίες μπορούν πλέον να επεκταθούν δημιουργώντας καταστήματα απʼ άκρη σʼ άκρη της Κρήτης. Η “Π” μίλησε με παράγοντες και συνδικαλιστές του τοπικού εμπορίου για το πώς διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα το τοπίο στην αγορά του Ηρακλείου και για το πώς μπορεί νʼ αντιμετωπιστεί η “λαίλαπα” των πολυεθνικών επιχειρήσεων και των πολυκαταστημάτων.

“Εκτός από τα μέτρα που πρέπει να πάρει η Πολιτεία, πρέπει και εμείς οι ίδιοι ως επιχειρηματίες να βρούμε τρόπους να διασώσουμε τις επιχειρήσεις μας”, δήλωσε στην “Π” ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ηλεκτροσυνεταιρικής ΑΕΒΕ κ. Νικήτας Δολαψάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι μόνο όσοι επιχειρηματίες είναι σωστά οργανωμένοι θα μπορέσουν να επιβιώσουν σʼ αυτές τις συνθήκες σκληρού ανταγωνισμού, οι οποίες προβλέπεται να γίνουν ακόμα δυσκολότερες. Ο ίδιος συμπλήρωσε: “Η συνεχής κάθοδος πολυεθνικών επιχειρήσεων στο Ηράκλειο θα αλλάξει σίγουρα το τοπίο στην αγορά της πόλης. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εκσυγχρονίσουμε τις επιχειρήσεις μας, ώστε ακόμα κι αν δεν μπορέσουμε να προσφέρουμε καλύτερες τιμές απʼ αυτές των πολυεθνικών, τουλάχιστον να καταφέρουμε να προσφέρουμε στους πελάτες μας υψηλής ποιότητας προϊόντα και υπηρεσίες”.

Ο κ. Δολαψάκης ανέφερε έπειτα ότι μια σωστή λύση θα ήταν η δημιουργία εταιρικών σχημάτων, ικανών να αντεπεξέλθουν στην επίθεση των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ενώ πρόσθεσε: “Το προσεχές διάστημα θα δημιουργηθούν στο Ηράκλειο καταστήματα Praktiker και ΙΚΕΑ και σίγουρα θα ακολουθήσουν και άλλα. Αρκετές φορές όμως οι πολυεθνικές έρχονται με χαμηλής ποιότητας προϊόντα και υπηρεσίες. Αν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας και εκμεταλλευτούμε το πλεονέκτημα της προσωπικής μας επαφής με τον πελάτη, δεν θα αντιμετωπίσουμε πρόβλημα”.

Ο γενικός διευθυντής της “ΑΡΙΑΔΝΗ” ΣΥΝ.ΠΕ κ. Νικόλαος Μηναδάκης υπογραμμίζει ότι η δραστηριοποίηση των πολυεθνικών επιχειρήσεων βρίσκεται στα πλαίσια του ελεύθερου ανταγωνισμού, πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι όλες οι χώρες της Ευρώπης έχουν εκπονήσει νόμους, θέτοντας περιορισμούς στα μονοπώλια και ολιγοπώλια, μέσα στα πλαίσια υγιούς ανταγωνισμού για την προστασία των τοπικών επιχειρήσεων”. Ο κ. Μηναδάκης αναρωτιέται έπειτα τι εμποδίζει την Πολιτεία να νομοθετήσει υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και ενάντια στον αθέμιτο ανταγωνισμό, βάζοντας φραγμό στην επέλαση των ξένων πολυκαταστημάτων τόσο στο Ηράκλειο, όσο και γενικότερα στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα.

“Εχει αποδειχθεί περίτρανα ότι όταν μια συγκεκριμένη αγορά μονοπωληθεί ή ολιγοπωληθεί, το μέσο επίπεδο τιμών αυξάνεται αντί να μειώνεται. Αυτό γίνεται εξαιτίας της κερδοσκοπίας που επιβάλλουν οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις με συμφωνίες “κυρίων” και ο μεγάλος χαμένος είναι τελικά ο καταναλωτής. Ακόμη και ένας πρωτοετής φοιτητής Οικονομικών γνωρίζει ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις προάγουν τον υγιή ανταγωνισμό και την απασχόληση, ενώ τα ολιγοπώλια τον νοθεύουν”, κατέληξε ο γενικός διευθυντής του Συνεταιρισμού Super Markets και Mini Markets “ΑΡΙΑΔΝΗ”.



Μικρά κομμάτια



Η “πίτα” του εμπορίου γίνεται όλο και μικρότερα κομμάτια, καθώς το τελευταίο διάστημα παρατηρείται στην Κρήτη ραγδαία αύξηση των εταιριών που εμπορεύονται είδη super market, όπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής των συνεργαζομένων καταστημάτων “ΦΑΙΣΤΟΣ” κ. Νίκος Συριγωνάκης. Ο ίδιος υπογραμμίζοντας ότι η εταιρία προβληματίζεται για το πού θα οδηγήσει αυτή η κατάσταση συνέχισε λέγοντας: “Δεν έχουμε σε τίποτα να ζηλέψουμε ούτε τις τιμές τους αλλά ούτε και την εξυπηρέτηση που προσφέρουν. Πιστεύουμε δε ότι οι καταναλωτές του νησιού μας θα γυρίσουν την πλάτη σʼ όλες αυτές τις ξένες πολυεθνικές που έχουν σκοπό να εισπράξουν τα χρήματά τους και να τα μεταφέρουν στο εξωτερικό, δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα στο βιοτικό μας επίπεδο”.

Ο κ. Συριγωνάκης τόνισε έπειτα ότι το γεγονός πως το Ηράκλειο είναι η τρίτη σε πληθυσμό πόλη της Ελλάδας και κατεξοχήν τουριστική περιοχή συντελεί στο να το βλέπουν οι πολυεθνικές ως “φιλέτο που είναι έτοιμο να το κατασπαράξουν”, όπως χαρακτηριστικά είπε. Ο ίδιος συμπλήρωσε στη συνέχεια: “Πριν είναι αργά, πρέπει όλοι οι αρμόδιοι φορείς να ξυπνήσουν. Πρέπει να μεριμνήσουν με διάφορους τρόπους, όπως για παράδειγμα ενημερωτικές εκστρατείες και εκστρατείες προώθησης των ντόπιων προϊόντων και να “απομονώσουν” τις πολυεθνικές επιχειρήσεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αν δε γίνει αυτό, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές. Βασικός μας στόχος, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε αυτό το φαινόμενο, είναι η διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα μας και της προσωπικής σχέσεης που έχουμε με τον καταναλωτή”.

Την υποστήριξη των εμπόρων από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση προκειμένου να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις συνεχείς “επιθέσεις” που δέχονται από τα ξένα πολυκαταστήματα που ήδη υπάρχουν και απʼ αυτά που θα δημιουργηθούν το προσεχές διάστημα στο Ηράκλειο ζήτησε η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου κ. Γιούλη Μπότη-Μαθιουδάκη. Η ίδια ανέφερε ότι πολλές από τις πολυεθνικές που έχουν καταστήματα στην αγορά της πόλης δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος και συμπλήρωσε: “Γνωρίζουμε ότι πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις σχεδιάζουν να αναπτύξουν καταστήματα στο Ηράκλειο, καθώς η παγκοσμιοποίηση τους το επιτρέπει. Πρέπει όμως όλα να γίνονται μέσα στα όρια που θέτει ο νόμος, κάτι που δεν ισχύει πάντα”.

Η ίδια τόνισε στη συνέχεια ότι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση οφείλει να υποστηρίξει τη ντόπια αγορά και συνέχισε αναφερόμενη στο θέμα των συνεταιρισμών: “Οι συνεταιρισμοί και οι συγχωνεύσεις είναι μια μεγάλη ιστορία. Μπορούν να γίνουν από ομοειδής επιχειρήσεις αλλά δεν μπορούν να γίνουν απʼ όλα τα καταστήματα. Θα χαθεί ο υγιής ανταγωνισμός αν δεν υπάρχει διαφοροποίηση στα προϊόντα και την ποιότητά τους. Τα μικρά μαγαζιά πρέπει να συνεχίσουν να υπάρχουν”.

Η κ. Μαθιουδάκη σχολίασε τέλος, ότι “πρέπει σύντομα να βρεθούν κάποιες δικλείδες ασφαλείας, να τηρηθούν οι νόμοι και οι υπηρεσίες να κάνουν σωστά τη δουλειά τους”.

“Τα πολυκαταστήματα θα επιδεινώσουν ακόμα περισσότερο τον υπάρχοντα ανταγωνισμό, σε μια περίοδο που η αγορά της Κρήτης περνά μεγάλη κρίση”. Αυτό επεσήμανε μιλώντας στην “Π” ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης κ. Δημήτρης Κασσαβέτης. Ο ίδιος αναφέρθηκε στη συνέχεια σε μια μελέτη που είχε εκπονήσει πριν ενάμιση περίπου χρόνο η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου: “Από αυτήν φαινόταν ότι η αγορά της Κρήτης ήταν κορεσμένη. Πρέπει να αντιμετωπιστεί αυτή η λαίλαπα των πολυκαταστημάτων και να ελεγχθεί κατά πόσο αυτά που βρίσκονται προς ανέγερση πληρούν τις διατάξεις του νόμου περί ύδρυσης υπεραγορών και πολυκαταστημάτων. Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση οφείλει να ελέγξει αν υπάρχουν παρατυπίες ή παρανομίες”.

Ο κ. Κασαβέτης δήλωσε επίσης, ότι αν μη τι άλλο, θα έπρεπε τα πολυκαταστήματα και οι υπεραγορές που δημιουργούνται στο Ηράκλειο από πολυεθνικές επιχειρήσεις να βρίσκονται σε μια μεγάλη απόσταση από το κέντρο της πόλης και υπογράμμισε ότι υπάρχει το ενδεχόμενο δημιουργίας συνεταιρισμών για την αντιμετώπιση της επέλασης μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων αλλά “οι τζίροι των επιχειρήσεων αυτών είναι τόσο μεγάλοι, που οι όποιοι συνεταιρισμοί ιδρυθούν δεν θα μπορέσουν μακροπρόθεσμα να τις ανταγωνιστούν”.

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης συμπληρώνοντας επίσης ότι οι πολυεθνικές επιχειρήσεις έρχονται στην Ελλάδα γιατί οι υπόλοιπες χώρες δεν τους δίνουν άδεια να αναπτύξουν περισσότερα καταστήματα. Είπε τέλος: “Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι ξέφραγο αμπέλι. Πρέπει με πολιτική βούληση να προστατευθούν οι ΜΜΕ”.



Η εφαρμογή των νόμων



Στην “Π” μίλησε για το φαινόμενο της επέλασης μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων στο Ηράκλειο και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Νομού Ηρακλείου (ΟΕΒΕΝΗ) κ. Στρατής Δαγκωνάκης, τονίζοντας ότι η μόνη λύση είναι να εφαρμοστούν οι νόμοι. Συγκεκριμένα ο κ. Δαγκωνάκης είπε: “Αν εφαρμοστούν οι νόμοι, το παιχνίδι θα γίνει επί ίσοις όροις. Μια λύση είναι να προχωρήσουμε σε κοινοπραξίες ή να συνεταιριστούμε. Κάποιες τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν ήδη ληφθεί από ορισμένους κλάδους (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, επιπλοξυλουργοί) και έχουν επιτύχει”.

Ο πρόεδρος της ΟΕΒΕΝΗ υποστήριξε έπειτα ότι είναι λογικό οι πολυεθνικές επιχειρήσεις να ενδιαφέρονται για το Ηράκλειο, καθώς πρόκειται για μια πολύ καλή αγορά”, όπως χαρακτηριστικά είπε. Ο ίδιος πρόσθεσε: “Θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε σοβαρά το ενδεχόμενο του “συνεταιρίζεσθαι” και να ξεφύγουμε από τη νοοτροπία του παρελθόντος. Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές, πρέπει να παίρνουμε εμείς οι ίδιοι πάνω μας τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών μας”.