Με την εισαγωγή των νέων βιολογικών φαρμάκων ανοίγονται νέοι ορίζοντες στην θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου. Μέχρι σήμερα η αντιμετώπιση των ασθενών στηριζόταν κυρίως στον τύπο του όγκου και το στάδιο της νόσου. Με βάση τα νέα δεδομένα όμως, η μοριακή και γονιδιακή ανάλυση των όγκων φαίνεται να οδηγεί σε ασφαλέστερα συμπεράσματα για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας με συνέπεια την επίτευξη καλύτερου θεραπευτικού αποτελέσματος.

Σήμερα ασθενείς με καρκίνο του μαστού μπορούν να ωφεληθούν σημαντικά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας από την ιστολογική και γονιαδιακή ανάλυση του όγκου. Έτσι ασθενείς με όγκους που υπερεκφράζουν ένα συγκεκριμένο γονίδιο ή πρωτεΐνη μπορούν να λάβουν σαν συμπληρωματική θεραπεία ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που μειώνει δραματικά την πιθανότητα εμφάνισης μεταστάσεων. Επιπλέον η γονιδιακή ανάλυση μπορεί να ωφελήσει και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα. Έχει αποδειχθεί ότι ασθενείς που εμφανίζουν μεταλλάξεις στο μόριο ενός υποδοχέα που βρίσκεται στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων μπορούν να θεραπευτούν με ένα νέο βιολογικό φάρμακο που χορηγείται από το στόμα με πολύ καλά αποτελέσματα.

Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση του καρκίνου, πολλοί ασθενείς ακόμα πεθαίνουν λόγω της ανάπτυξης απομεμακρυσμένων μεταστάσεων. Οι μεταστάσεις αυτές δημιουργούνται από κύτταρα του αρχικού όγκου που ξεφεύγουν, μπαίνοντας νωρίς στην κυκλοφορία του αίματος ή της λέμφου και μεταναστεύουν σε άλλα όργανα του σώματος π.χ. οστά, ήπαρ, πνεύμονες, αναπτύσσοντας εκεί νέους όγκους. Χάρη στην πρόοδο της Βιολογίας και της Ογκολογίας είναι δυνατόν σήμερα να ανιχνεύσουμε και να καταπολεμήσουμε με νέα φάρμακα τα μεμονωμένα εκείνα κύτταρα που ξεφεύγουν από τον αρχικό όγκο και μπορούν, σε πολλούς ασθενείς, να οδηγήσουν στην ανάπτυξη των μεταστάσεων.

Μεμονωμένα καρκινικά κύτταρα μπορούν σήμερα να ανιχνευτούν στο αίμα και το μυελό των οστών χρησιμοποιώντας υπερεεύσθητες τεχνικές μοριακής βιολογίας και καλλιέργειάς τους στο εργαστήριο. Έχει αποδειχθεί ότι η ανίχνευση των κυττάρων αυτών σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα για εμφάνιση μεταστάσεων και θανάτου από τη νόσο. Επιπλέον τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν πολλές φορές μεγάλη πιθανότητα ανθεκτικότητας και δεν καταστρέφονται πλήρως από την κλασική χημειοθεραπεία. Αυτός πιθανώς να είναι και ο λόγος που ορισμένοι ασθενείς υποτροπιάζουν παρά την θεραπεία που γίνεται. Σήμερα, επίσης, συχνά τα κύτταρα αυτά εμφανίζονται στο αίμα των ασθενών αρκετό χρονικό διάστημα μετά το πέρας της επικουρικής θεραπείας. Εκτός όμως από την πρώιμη ανίχνευση των κυττάρων αυτών, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια καταστροφής τους με τη βοήθεια των νέων βιολογικών φαρμάκων, ακόμα και στις περιπτώσεις που άλλες προηγούμενες θεραπείες έχουν αποτύχει.

Αν και οι παραπάνω εργαστηριακές τεχνικές είναι διαθέσιμες μόνο σε εξειδικευμένα εργαστήρια, μπορεί πλέον η σύγχρονη ογκολογία να προσφέρει εξατομίκευση της θεραπείας και σε συνδυασμό με τα νέα βιολογικά φάρμακα μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης στους ασθενείς με καρκίνο.