ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΣΕ ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ... ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Η Κυβέρνηση υιοθέτησε τελικά, την θέση της πλήρους (100%) αποσύνδεσης, την οποία υποστήριξαν οι πλείστες κορυφαίες αλλά και πολλές δευτεροβάθμιες Οργανώσεις, αντίθετο από τις απόψεις Πανεπιστημιακών, του ΓΕΩΤΕΕ και άλλων φορέων.
Παράλληλα αποφάσισε όπως εξαντλήσει το όριο των δυνατών παρακρατήσεων μέχρι του συνολικού ύψους 10 % , το οποίο όπως δηλώθηκε θα διατίθεται κατά 2% σε προγράμματα ελαιουργικών φορέων, κατά 3% για την δακοκτονία και κατά 4% σε προγράμματα βελτίωσης της ποιότητας και της εμπορίας.
Με την πλήρη αποσύνδεση που αποφασίστηκε, οι ελαιοπαραγωγοί από τον Δεκέμβριο του 2006 θα αρχίσουν να λαμβάνουν μια ιδιότυπη σύνταξη για τους ελαιώνες τους που θα είναι ίση (θεωρητικά) με το 90% του μέσου όρου των επιδοτήσεων που ελάμβαναν την 4/ετία 1999/2003. Η σύνταξη αυτή, όμως, θα μειώνεται κατά 3% το 2005, 4% το 2006 και 5% κάθε χρόνο από το 2007 έως το 2013 για τους παραγωγους που θα παίρνουν πάνω από 5000 ευρώ συνολικά από τμαζί με τις άλλες επιδοτήσεις που θα παίρνουν από άλλες περιπτώσεις. Έτσι για όσους παίρνουν σήμερα συνολικά επιδοτήσεις πάνω από 9.000 ευρώ περίπου τον χρόνο, θα υπάρξει μια μείωση της τάξεως του 37% μέχρι το 2013 λογω της λεγομένης «διαφοροποίησης» όπως ονομάζεται η κλιμακωτή αυτή μείωση, στην οποία θα προστεθεί και η μια μείωση 10% για τις παρακρατήσεις που θα γίνουν με την πλήρη αποσύνδεση. Επομένως για τους παραγωγούς αυτούς τελικά θα υπάρξει μια μείωση της τάξεως του 50% των επιδοτήσεων που έπαιρναν κατά μέσο όρο μέχρι σήμερα!
Ωστόσο μεταξύ παραγωγών αλλά και συνεταιρικών στελεχών επικρατεί αρκετή σύγχυση αφού πολλοί πιστεύουν πως το 4%, επονομαζόμενο και ως «ποιοτικό παρακράτημα» θα διατεθεί απευθείας σε παραγωγούς που βγάζουν καλή ποιότητα. Αυτό όμως δεν φαινεται να ευσταθεί για το ελαιόλαδο γιατί το άρθρο 69 του Καν.1782 το οποίο επικαλούνται, αναφέρεται σε άμεσες επιδοτήσεις στους παραγωγούς μονο στους τομείς των αροτραίων καλλιεργειών, βόειου κρέατος και αιγοπροβάτων. Για τον τομέα του ελαιολάδου δεν κάνει ειδική αναφορά και επομένως οι πρόσθετες ενισχύσεις σ' αυτόν θα διατεθούν στους συγκεκριμένους τύπους γεωργίας που αναφέρει (προστασία του περιβάλλοντος, βελτίωση της ποιότητας και εμπορίας) με τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν από ειδική Επιτροπή που θα συγκροτηθεί σύμφωνα με το αρθ. 144 παρ.2. του Κανονισμου.
Επομένως το τι ακριβώς θα γίνει το παρακράτημα είναι άγνωστο ακόμη και οπωσδήποτε φαίνεται αρκετά δύσκολο αν όχι αδύνατο να διατεθεί άμεσα στον παραγωγό.
Ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες της «Άξιον Εκδοτική» (περιοδικό Ελιά και Ελαιόλαδο) η προθεσμία κατάθεσης των προτάσεων των Κρατών σε ότι αφορά τα ποσοστά αποσύνδεσης, την κατανομή των παρακρατημάτων κλπ αντί για την 1η Αυγούστου πρόκειται να παραταθεί για δυο ακόμη μήνες. Και οι πληροφορίες αυτές μάλλον δείχνουν ακριβείς αφού συνδυάζονται με ανακοινώσεις Οργανώσεων της Ισπανίας οι οποίες είχαν ζητήσει παράταση της προθεσμίας μέχρι 15 Σεπτεμβρίου με σκοπό όμως όπως υποστήριζαν να υπάρξει ως τότε η δυνατότητα υπολογισμού και ανακοίνωσης των ατομικών δικαιωμάτων της ενιαίας ενίσχυσης κάθε παραγωγού.
Ετσι, δίδεται μια ευκαιρία για επανεξέταση του θέματος αλλα και ολοκλήρωσης των υπολογισμών των «δικαιωμάτων των παραγωγών» ώστε να αποκτήσουν μια πλήρη αντίληψη για την νεα κατασταση.
Τιμές: Ανοδικές τάσεις ... αλλά απραξία στην αγορά!
Η παραγωγή της χρονιάς που πέρασε στην Κρήτη φαίνεται ότι έχει πια διατεθεί στο μεγαλύτερο μέρος της και τα αποθέματα που υπάρχουν είναι περιορισμένα και εκτιμώνται σε λιγότερα από 5000 χ. τόνους.
Έτσι στην Κρήτη η αγορά δείχνει να περνά μια περίοδο « θερινών διακοπών» με περιορισμένες και μικρού μεγέθους αγοραπωλησίες, στις οποίες οι τιμές καθορίζονται περισσότερο από τους πωλούντες παρά τους αγοράζοντες, διατηρούμενες πάντως σε σχετικά υψηλά επίπεδα με ανοδικές τάσεις. Στην λιανική αγορά (μικρές ποσότητες) οι τιμές κυμαίνονται μεταξύ 930-960 δρχ και στην χονδρική (μεγάλες ποσότητες με βυτία) μεταξύ 970-980 δρχ. (Πιν. 1.)
Στην Ισπανία (Πιν.3) οι τιμές μετά μια περίοδο ελαφράς κάμψης, ανέβηκαν και πάλι αισθητά στις 971 δρχ. για το έξτρα, στις 958 για τα παρθένα και στις 944 δρχ. για τα Λαμπάντε σαν συνέπεια, προφανώς, των όχι ευνοϊκών προβλέψεων για την ερχόμενη σοδειά.
Στην Ιταλία την βδομάδα 4-10 Ιουνίου οι τιμές παρουσίασαν κάποια ελαφρά ανοδική τάση με τα Ιταλικά λάδια να κυμαίνονται στις 1065-1085 δρα το κιλό, τα Ισπανικά στις 951-985 δρχ, και τα Ελληνικά στις 937-954 δρχ. (Πιν.2)
Βασικός παράγων της υψηλής πορείας των τιμών είναι οπωσδήποτε η μειωμένη παραγωγή τόσο της περασμένης όσο και της ερχόμενης σοδειάς η οποία καίτοι δείχνει να είναι υψηλότερη από την περυσινή δεν φαίνεται να είναι πολύ υψηλή ώστε να χαρακτηριστεί «γενική βεντέτα» .
Υψηλές τιμές πέτυχαν φέτος οι Συνεταιρισμοί
Οι Συν/σμοί της Κρήτης που παράγουν ποιοτικά λάδια, με τις μαζικές πωλήσεις που έκαναν με διαγωνισμούς διάφορων μορφών, πέτυχαν τελικά αρκετά υψηλές τιμές, πολύ υψηλότερες από εκείνες που πέτυχαν οι παραγωγοί που διέθεσαν ατομικά τα λάδια τους.
Έτσι, ο Συν/σμος της Κριτσάς στο Μεραμβέλλο, που μάλιστα εφαρμόζει και το σύστημα της κοινής άλεσης, όπως μας πληροφόρησε ο Πρόεδρος του κ. Ζαχαριάδης διέθεσε το σύνολο της φετινής παραγωγής του, ύψους 313 τόνων και μέσης οξύτητας 0,26ο προς 1015 δρχ το κιλό. Ο Συν/σμος όπως δήλωσε ο Πρόεδρος, προετοιμάζεται να προχωρήσει στην τυποποίηση και έχει ήδη προχωρήσει στην προμήθεια και εγκατάσταση σχετικού εξοπλισμού ενώ προετοιμάζει παράλληλα τις ετικέτες και τα μέσα συσκευασίας.
Επίσης υψηλές τιμές πέτυχαν ο Συν/σμός της ¨Εμπαρου Ηρακλείου που διέθεσε 250 τόνους προς 1021 δρχ, καθώς και ο Συν/σμος Μάλλον Ιεράπετρας που διέθεσε σημαντική ποσότητα προς 912νδρχ το κιλό.
Ο Συνεταιρισμός Πλατάνου στην Κίσσαμο διέθεσε σταδιακά το ελαιόλαδο των παραγωγών του (430 τόνους με μέση οξύτητα 0,45ο) εξασφαλίζοντας τιμές από 920 δρχ αρχικά, 950 δρχ στην συνέχεια και 970 δρχ στην τελευταία πώληση.
Ο Συνεταιρισμό Κουτσουρά Σητείας εξασφάλισε μέση εκκαθάριση 980 δρχ για τους παραγωγούς του συμφωνά με δήλωση του Προέδρου του κ. Δασενάκη
Εξάλλου η ΕΑΣ Σητείας, γνωστή για την πρωτοπορία της στην εμπορία τυποποιημένου, εκμεταλλευόμενη τα διεθνή βραβεία ποιότητας που έχει επιτύχει το ελαιόλαδο της και εφαρμόζοντας μια συστηματική εμπορική πολιτική, έχει αυξήσει, σύμφωνα με δήλωση του Δ/ντή της κ. Χλουβεράκη στο ΒΗΜΑ, τις εξαγωγές της σε τυποποιημένο ελαιόλαδο από 150 τόνους ετησίως το 1995 σε 4.500 τόνους το 2004 καλύπτοντας έτσι το μισό περίπου των Ελληνικών εξαγωγών σε τυποποιημένο που ανέρχονται μόλις σε 9000 τόνους.
Αποδεικνύεται έτσι, ότι η από κοινού διάθεση είναι οπωσδήποτε πλεονεκτικότερη από την πολυδιασπασμένη και άτακτη πρόσφορά και γι αυτό η διάθεση με τον τρόπο αυτό καθώς και η τυποποίηση θα πρέπει να αποτελέσουν τους δυο βασικούς στρατηγικούς στόχους για την εμπορία του Κρητικού ελαιολάδου στο μέλλον.
Σημαντικά μειωμένη η περυσινή παγκόσμια παραγωγή
Η παγκόσμια παραγωγή φαίνεται ότι ήταν αρκετά μειωμένη την χρονιά που πέρασε (2004/5) σε σχέση με εκείνη της προηγούμενης περιόδου (2003/4), αφού σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην πρόσφατη Σύνοδο του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου (ΔΣΕ) που έγινε στην Μαδρίτη τα τέλη Ιουνίου, η Παγκόσμια παραγωγή το 2004/5 ήταν 2.832.000 τόνους ενώ την περίοδο 2003/4 ήταν 3.168.000 τόνους. Η μείωση αυτή κατά 336.000 τόνους προέκυψε βασικά από την μειωμένη παραγωγή που είχε η ΕΕ και κυρίως η Ισπανία και η Τυνησία και είναι αυτή που οδήγησε στην αύξηση των τιμών σε διεθνές επίπεδο.
Αντίθετα η παγκόσμια κατανάλωση, σύμφωνα πάντα με τα ιδία στοιχεία διατηρήθηκε περίπου σταθερή και κυμάνθηκε στους 2.876 χ.τ. το 2003/4 και στους 2810χ.τ. το 2004/5.
Ανησυχίες και πάλι από πανωγραψίματα!
Βέβαια οι παραγωγές που αναφέρθηκαν στο Δ.Σ.Ε. από πλευράς Ελλάδας (Πιν.4) ήταν 308.000 τόνοι για το 2003/4 και 430.000 τόνοι για το 2004/5. Ωστόσο όμως κατά πληροφορίες ανεπιβεβαίωτες η παραγωγή που έχει δηλωθεί για την περίοδο 2004/5 ανέχεται σε 520 χιλ τόνους. Αυτό όμως εάν αληθεύει, σε μια χρονιά με μειωμένη παραγωγή, δημιουργεί ανησυχίες και αποδεικνύει για άλλη μια φορά την αδυναμία των ελέγχων να «ελέγξουν» την κατάσταση, ανεξάρτητα από τις κατά καιρούς κομπορρημοσύνες των πολιτικών.
Ασαφείς οι προβλέψεις για την φετινή παραγωγή
Προβλέψεις για την παραγωγή της ερχόμενης σοδειάς καίτοι η κάρπωση έχει πλέον ολοκληρωθεί σε όλες της περιοχές, δεν έχουν ακόμη αναφερθεί επίσημα. Από τις πληροφορίες όμως που υπάρχουν η σοδειά που έρχεται σε παγκόσμιο επίπεδο δεν δείχνει να είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Στην Κρήτη και στην υπόλοιπη Ελλάδα η σοδειά δείχνει να είναι γενικά παρόμοια με την περυσινή κυμαινομένη αρκετά καλή έως ελάχιστη η και μηδενική κατά περιοχές.
Καλή σοδειά φαίνεται να έχουν φέτος μονό οι περιοχές που πέρυσι δεν είχαν, ενώ αντίθετα οι άλλες έχουν από μέτρια έως ελάχιστη.
Στην Κρήτη, μεγάλη παραγωγή δείχνει να έχει φέτος η ζώνη της Τσουνάτης στο Σέλινο που πέρυσι δεν είχε σχεδόν καθόλου, καθώς ορισμένες άλλες περιοχές όπως η Βόρεια ζώνη του Ηρακλείου, η Ιεράπετρα, μερικές περιοχές της Σητείας, η Κίσσαμος κ.α. Αντίθετα στις άλλες περιοχές εκτός από ορισμένα διάσπαρτα δέντρα φορτωμένα τα πλείστα δεν έχουν αξιόλογη σοδειά.
Έτσι, συνηγορούσες και της ανομβρίας, που αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη, η νέα σοδειά στην Κρήτη δεν δείχνει να είναι πολύ καλύτερη Από την περυσινή!
Στην Ισπανία, της οποίας η παραγωγή κρίνει το παγκόσμιο ισοζύγιο, τα πράγματα δεν φαίνεται να είναι καλύτερα! Οι μεγάλες παραγωγές των περασμένων ετών, αλλά και ο παγετός που έπληξε φέτος πολλές περιοχές της χώρας σε συνδυασμό με την ξηρασία που επικράτησε εκεί φέτος την άνοιξη και συνεχίζεται ακόμη και σήμερα δεν συνηγορούν για υψηλή παραγωγή! Οι ανεπίσημες εκτιμήσεις των 900-1000 χιλ τόνων που εκδίδονταν στην αρχή της περιόδου πέφτουν τελευταία στους 600 χ. τ. που σημαίνει μια σημαντική μείωση στο παγκόσμιο ισοζύγιο. Οι ζημιές από την ξηρασία και τα μέτρα για την ανασύσταση των ελαιώνων αποτελούν τους τελευταίους μήνες κεντρικό θέμα συζητήσεων μεταξύ Οργανώσεων και Κυβέρνησης η οποία έχει ψηφίσει σχετικό Βασιλικό Διάταγμα με μέτρα που δεν εκτιμώνται σαν ικανοποιητικά από τις Οργανώσεις.
Σύμφωνα με δηλώσεις του Συμβούλου Γεωργίας της Περιφέρειας Ανδαλουσίας και του Γραμματέα του Υπουργείου Γεωργίας περισσότερα από 350.000 στρ ελαιώνων έχουν πληγεί και πρέπει να περιληφθούν στο σχέδιο παραγωγικής ανασύστασης που έχει ετοιμάσει το Υπουργείο
Η αρχή … του τέλους για τις επιδοτήσεις !
Από όσα δηλώθηκαν πρόσφατα και από τον κ. Μπλερ, που αναλαμβάνει την Προεδρία της ΕΕ, αλλά και από τον κ. Μπούς στην Σύνοδο των G8, οι αγροτικές επιδοτήσεις φαινεται να βρίσκονται στην αρχή …τους τέλους τους!
Ο κ. Μπλέρ δήλωσε ότι θα βάλλει στην ατζέντα της Προεδρίας του δυο προτεραιότητες. Την αναθεώρηση της ΚΑΠ και τον εκσυγχρονισμό του κράτους πρόνοιας. Και δεν αποκρύπτει την βούληση του για περικοπή των αγροτικών επιδοτήσεων κατά 50% πράγμα για το οποίο ο Γάλλο- Γερμανικός άξονας ευτυχώς, αντιτίθεται.
Από την άλλη πλευρά ο κ. Μπούς στην Σύνοδο G8 που έγινε πρόσφατα στην Αγγλία απερίφραστα πρότεινε την άμεση και πλήρη κατάργηση των αγροτικών επιδοτήσεων. Έτσι, το μόνο που απομένει να δούμε δεν είναι το αν, αλλά το πότε και με ποιο ρυθμό θα περισκοπούν οι επιδοτήσεις.
Επομένως για να εξασφαλιστεί κάποιο εισόδημα από την ελαιοκομία στο μέλλον είναι φανερό πλέον ότι δεν μένει άλλος δρόμος από εκείνο της εμπορίας. Κι εκεί πρέπει να γίνουν πολλά και θαρραλέα βήματα χωρίς μικροψυχίες και αγκυλώσεις.
O Δρ. Νίκος Μιχελάκης είναι διευθύνων σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ και πρώην δ/ντης του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων
