Της Κορίνας Καφετζοπούλου

Πριν μερικές ημέρες, σ’ ένα περίπτερο στα Καμίνια ακούσαμε τον ιδιοκτήτη του να λέει: “Σήμερα έχω γενέθλια και κλείνω και οκτώ χρόνια καθαρός”. Η κουβέντα κίνησε την περιέργεια για να μάθουμε λίγα πράγματα παραπάνω.

Ο ίδιος αν και στην αρχή ήταν λίγο διστακτικός δεν αρνήθηκε να μας μιλήσει. Δεν σκεφτόμαστε ότι ο περιπτεράς της γειτονιάς είναι πρώην χρήστης, ενώ συνεχίζει να ζει στα Καμίνια όπου τα ναρκωτικά κυκλοφορούν έξω από το Δημοτικό Σχολείο των Καμινίων και οι σύριγγες είναι χύμα στους δρόμους και τις βλέπουν τα μικρά παιδιά. “Είμαι καθαρός πια δεν με αγγίζει τίποτα”, μας είπε, “και αφού το έκανα εγώ μπορούν και άλλοι”, μας είπε και μας άφησε άφωνους.

Ο Γιώργος τώρα είναι 40 ετών και στα 32 του βγήκε στην επανένταξη από το κλειστό θεραπευτικό πρόγραμμα “18 άνω”. Εκανε χρήση 15 χρόνια. Χάπια, χασίς και ηρωίνη. Τώρα πια δεν έχει να φοβηθεί τίποτα και κανέναν. Μιλά για το παρελθόν του όχι για να παινευτεί αλλά για να βοηθήσει. Τα δύσκολα τα πέρασε. Δεν τον νοιάζει που όσοι δεν το γνωρίζουν μετά τη συνέντευξη ίσως τον κοιτάξουν περίεργα. Ξεπέρασε και τον ρατσισμό και το κόμπλεξ των ανθρώπων που δύσκολα δίνουν ευκαιρίες και εμπιστεύονται πρώην χρήστες. Δούλεψε σκληρά άλλωστε για να το πετύχει.

“Ο,τι έκανα δεν το έκανα εντελώς μόνος μου. Με βοήθησαν οι άνθρωποι του “18 άνω”. Και από αυτήν τη θέση σήμερα θέλω να ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου, τη θεραπευτική ομάδα και την κ. Κατερίνα Μάτσα, διευθύντρια τότε του “18 άνω” και όσους με στήριξαν και με στηρίζουν ο καθένας με τον τρόπο του”.

Ο Γιώργος μιλά στην “Π”, με την ελπίδα πως και άλλοι χρήστες θα ακολουθήσουν το παράδειγμά του. Οπως είπε ο ίδιος, αφού αυτός είναι 8 χρόνια “καθαρός” μπορούν και άλλοι.

Ερ: Πριν πας στο “18 άνω” ήσουν 15 χρόνια στις ουσίες. Μόνος σου πήρες την απόφαση να πας για αποτοξίνωση;

Απ: Όχι, με πήγαν… Κάποια συγγενικά πρόσωπα ήξεραν για το πρόγραμμα , εγώ δεν το είχα ακούσει ποτέ. Εκείνη την εποχή που δεν ήξερα τι πραγματικά μου συνέβαινε ή μάλλον σε τι κατάσταση βρισκόμουν … πήγα για να γλιτώσω από την μουρμούρα τους.

Ερ: Ήσουν 7 χρόνια στην ηρωίνη, δεν σκέφτηκες ποτέ ότι θα πεθάνεις και ότι χρειάζεσαι βοήθεια;

Απ: Όχι, πίστευα ότι δεν θα συμβεί σε εμένα.

Ερ: Έτυχε να χάσεις φίλους από χρήση;

Απ: Πολλούς, αλλά δεν ταρακουνήθηκα. Μην ξεχνάς όμως ότι εκείνη την εποχή δεν ήταν τα πράγματα όπως σήμερα. Ήταν η αρχή και δεν πέθαιναν ο ένας μετά τον άλλον… Εγώ τους πιο πολλούς τους έχασα όταν ήμουν ήδη στο πρόγραμμα αποτοξίνωσης.

Ερ: Γιώργο όταν μπήκες στο πρόγραμμα το οποίο είναι κλειστό και χωρίς υποκατάστατα τι ένιωθες; Μίλησέ μας λίγο για την εμπειρία σου.

Απ: Πριν μπεις στο κλειστό πρόγραμμα το οποίο διαρκεί 7 μήνες, πρέπει να περάσεις από το πρώτο στάδιο αυτό της συμβουλευτικής. Όσο παρακολουθούσα αυτό το πρόγραμμα έκανα υποτροπές ενώ μερικές φορές είχα «πιει», και αναγκαστικά είχα δώσει και ψεύτικα ούρα. Δεν θα σου κρύψω ότι ακόμα και όταν ήμουν μέσα στο κλειστό πρόγραμμα σκεφτόμουν ότι όταν βγω δεν θα ακολουθήσω και το πρόγραμμα της επανένταξης και θα φύγω.

Ερ: Πώς πέρναγαν οι ημέρες σου μέσα στο “18 άνω”. Πως ήταν οι πρώτες μέρες που ήσουν καθαρός, πόναγε το σώμα σου;

Απ: Εγώ την ηρωίνη δεν την έπαιρνα με ένεση. ‘H την κάπνιζα ή την έπαιρνα από την μύτη . Όταν χτυπάς ενέσεις είναι εξαρτημένο και εξαντλημένο και το σώμα . Στερητικά σύνδρομα είχαμε όλοι. Πόνους, διάρροιες, κρυάδες, αϋπνίες. Μπορεί να έκανα να κοιμηθώ και τρεις ημέρες. Αυτά όμως κρατάνε λίγο, μερικές ημέρες και μπορείς να τα αντέξεις. Τότε το Κέντρο είχε ξεχωριστούς χώρους για τα παιδιά που χτύπαγαν ενέσεις για να περάσουν το πρώτο στάδιο της σωματικής απεξάρτησης και αυτοί τα ίδια πέρναγαν λίγο πιο βαριά.

Η σωματική απεξάρτηση, είναι ο φόβος του κάθε χρήστη και το παραμύθι του μαζί. Και εγώ τα ίδια έλεγα ότι δεν θα αντέξω. Αυτό όμως είναι ασήμαντο μπροστά σε όλη την διαδικασία. Αντέχεται…

Ερ: Πόσες ημέρες είχες στερητικά συμπτώματα ;

Απ: Ούτε δέκα ημέρες. Η ουσία δεν είναι όμως η σωματική απεξάρτηση αλλά η ψυχική, να το βγάλεις τελείως από το μυαλό σου, και να βάλεις άλλα πράγματα μέσα. Εκεί μέσα γινόταν μια πολύ σημαντική δουλειά, από ανθρώπους υπεύθυνους, που αυτό που έκαναν το αγάπαγαν. Και εμένα αυτό που έκανε πραγματικά πολύ μεγάλη εντύπωση. Προσπάθησαν και μας έδωσαν όλα τα εφόδια για να βγούμε ξανά στην κοινωνία. Από εκεί και πέρα όμως είναι θέμα του καθενός πώς θα τα χρησιμοποιήσει.

Ερ: Τώρα που έχουν περάσει τα χρόνια και όλα σου φαίνονται ίσως πιο μακρινά, θεωρείς ότι ταλαιπωρήθηκες για να απεξαρτηθείς, για να το βγάλεις από το μυαλό σου;

Απ: Όχι, καθόλου. Συνεχώς ασχολιόμασταν με διάφορες δραστηριότητες ενώ παράλληλα μην ξεχνάτε ότι δενόμασταν συναισθηματικά και τα άτομα που ήμασταν στην ομάδα και όλο το παρελθόν έσβηνε φυσιολογικά μόνο του . Θυμάμαι μια φορά αυτό που είχα πει στη θεραπεύτρια μου: «Εντάξει, δεν μου λείπει η πρέζα, δεν μου λείπει όμως ούτε η μάνα μου». Τι να σου πω τώρα… Θυμάμαι συνεδρίες, που είχα πει ότι, «είχα αρχίσει να σκέφτομαι».

Καταλαβαίνεις, μου είχε κάνει εντύπωση, ότι είχα αρχίσει να σκέφτομαι. Στο μυαλό μου δεν υπήρχε μέχρι τότε, τίποτα άλλο, εκτός από το πώς θα βρω, να πιω τη δόση μου…

Η απομάκρυνση από την πρέζα γίνεται σιγά. Θυμάσαι που σου είπα στην αρχή ότι έλεγα πως δεν θα πάω στην επανένταξη; Σιγά- σιγά βλέπεις ότι αυτό δεν γίνεται, δεν είναι φυσιολογικό, πρέπει να ακολουθήσεις το πρόγραμμα ενώ έχεις κάνει και πολλές θυσίες για να φτάσεις μέχρι εκείνο το σημείο. Ολα θα τα πετάξεις έτσι ξαφνικά;

Δυστυχώς δεν το βλέπουν όλοι το ίδιο. Πολλά παιδιά ακολουθούσαν τον ίδιο δρόμο με εμένα. Και όταν έβγαιναν έξω από την κλειστή φάση του προγράμματος «έπιναν» πάλι και πέθαιναν…

Ερ: Εσύ πού το αποδίδεις αυτό;

Απ: Οφείλεται μάλλον στον άνθρωπο. Θυμάμαι ένα παιδί συγκεκριμένα από τα Χανιά, που ήταν πιο πολύ καιρό μέσα από εμένα, που δεν συμμετείχε πουθενά σε καμία δραστηριότητα. Με τη στάση του δήλωνε μια παραίτηση. Όταν μας μίλαγε μας έλεγε: « Μην κοιτάτε εμένα , εσείς ακολουθήστε το πρόγραμμα», τελικά μόλις βγήκε έξω πέθανε από υπερβολική δόση.

Ερ: Αυτό είναι που σου κάνει η πρέζα; Σε κάνει να παραιτηθείς από τη ζωή;

Απ: Ναι.

Ερ: Μετά τους 7 μήνες μπήκες στο πρόγραμμα επανένταξης;

Απ: Εκεί είναι το μεγάλο σοκ στην επανένταξη που είναι και το πιο δύσκολο κομμάτι όλης της προσπάθειας . Όταν είσαι μέσα συνυπάρχεις με διαφορετικούς ανθρώπους που έχεις περάσει το ίδιο λούκι και έχεις δεθεί και συναισθηματικά. Αυτό το δέσιμο ήταν πρωτόγνωρο για μένα. Αυτοί οι δεσμοί είναι πολύ ισχυροί όταν βρίσκεσαι σε έναν προστατευμένο χώρο. Όταν βγαίνεις έξω, βλέπεις ότι δεν υπάρχει τίποτα από όλα αυτά ενώ ταυτόχρονα έχεις να αντιμετωπίσεις και τις προκλήσεις. Μην ξεχνάς ότι ακόμα ήμασταν επιρρεπείς στις ουσίες

Ερ: Όταν βγήκες έξω, τι έκανες;

Απ: Η επανένταξη διαρκεί 10 μήνες και ήμουνα υποχρεωμένος να δίνω ούρα δύο φορές την εβδομάδα. Ήμουνα τυχερός, με βοήθησε ένας ξάδελφός μου και βρήκα δουλειά σε μια εταιρεία. Όλα όμως τα κατακτάς. Τα παλιά μου αφεντικά, ήξεραν για μένα, ότι ήμουν σε πρόγραμμα δεν τους έκρυψα τίποτα. Έμεινα εκεί τέσσερα χρόνια και έφυγα μόνος μου όταν αποφάσισα να γυρίσω στην Κρήτη.

Ερ:Πόσα άτομα ήταν στην ομάδα σου;

Απ: Ήμασταν δέκα άτομα, άλλοι έμειναν καθαροί, άλλοι είναι ακόμα στις ουσίες. Αν και δεν έχω κρατήσει με όλους επαφές και δεν κάνω όσα θα έπρεπε να κάνω όλους τους σκέφτομαι. Σιγά- σιγά ο καθένας τράβηξε το δρόμο του και χαθήκαμε.

Ερ:Στη διάρκεια της επανένταξης έμεινες καθαρός ή υποτροπίασες ;

Απ: Πήγα και αγόρασα τρεις φορές ηρωίνη. Και τις τρεις δεν μπόρεσα να πιω γιατί πάντα κάτι γινόταν. Τη μια φορά μάλιστα μου έδωσαν χώμα, την άλλη φορά σκέφτηκα τι πάω να κάνω και είδα και τους άλλους στην κατάσταση που ήταν και φρίκαρα εντελώς και έφυγα.

Ερ:Γιώργο ξέκοψες αμέσως τις “κακές” παρέες ή οι παλιοί σου φίλοι προσπάθησαν να σε προσεγγίσουν πάλι γιατί ήθελες ξανά μετά τα τόσα που είχες περάσει;

Απ: Εκείνη την εποχή και μετά το πρόγραμμα είχα μια προβληματική σχέση με μια κοπέλα που ήταν και αυτή στη φάση της επανένταξης. Είχαμε κόψει την πρέζα και είχαμε αρχίσει το αλκοόλ. Πέρναγα διάφορες φάσεις. Έχασα και τον πατέρα μου εκείνη την εποχή ο όποιος πρόλαβε να με δει καλά … Τελικά δεν υποτροπίασα ενώ έκοψα και το αλκοόλ και έφυγα και από την προβληματική σχέση. Τότε όταν μου τύχαιναν στραβές ήθελα κάτι να πιω. Τώρα βέβαια δεν συμβαίνει αυτό. Αντιμετωπίζω και εγώ φυσιολογικά τις δυσκολίες της ζωής. Όταν είσαι στις ουσίες όμως το φυσιολογικό είναι να κάνεις χρήση σε μια στραβή.

Η «καθαρή» ζωή είναι δύσκολη, έχει ρατσισμό, απόρριψη και καχυποψία και άλλα πολλά. Όμως αξίζει να προσπαθείς, πραγματικά αξίζει …

Ερ: Πώς ένιωθες σε όλες αυτές τις δοκιμασίες; Καθαρός;

Απ: Όταν βγήκα από το πρόγραμμα ήμουν 32 χρονών. Θα το πιστέψεις; Νόμιζα ότι ήμουν 18. Ένιωθα για πρώτη φορά «καθαρός» και χαρές και λύπες και ήταν σαν να ένιωθα για πρώτη φορά. Όλα τα αισθήματα ήταν πρωτόγνωρα για μένα. Λειτούργησαν πολύ αυτά που έμαθα στις συνεδρίες από τους θεραπευτές μου. Παρά το γεγονός ότι μερικές φορές μετά την επανένταξη η εύκολη λύση θα ήταν να πιω έκανα αυτό που έμαθα, να σκέφτομαι.

Ερ: Όταν ήρθες την Κρήτη τί έγινε; Όλοι οι φίλοι σου ήταν χρήστες; Τί έγινε, σε πλησίασαν ξανά;

Απ: Ναι, κάποιοι ήθελαν να με δοκιμάσουν, να με δελεάσουν. Δεν με άγγιζε τίποτα έλεγα από μέσα μου: «Τι πάει τώρα να μου πει αυτός εμένα που πέρασα τόσα αφού του έχω πει ότι άλλαξα». Για κάποιους ίσως ήμουνα και είμαι παράδειγμα.

Ερ: Ζεις και εργάζεσαι στην παλιά σου γειτονιά στα Καμίνια. Σε ήξεραν πριν σε βλέπουν και τώρα πώς σε αντιμετωπίζουν;

Απ: Τα Καμίνια είναι γειτονιά με πολλούς χρήστες. Με μερικούς ξεκινήσαμε μαζί. Σε αυτούς βλέπω τον εαυτό μου, πώς ήμουνα και σίγουρα μπορώ να κάνω ξεκάθαρα τη σύγκριση. Πώς είμαι τώρα, πώς ήμουν τότε, και πώς θα ήμουν…Στεναχωριέμαι, τους μιλάω και εμένα μου τα έλεγαν τότε, αλλά δεν άκουγα όμως. Δεν ξέρω πώς μπορώ να βοηθήσω. Στα μάτια τους, θέλω να πιστεύω, ότι είμαι ένα καλό πλέον παράδειγμα για το ότι μπορούν να σταματήσουν και αυτοί.

Ερ: Γι' αυτό αποφάσισες να μιλήσεις μετά τόσα χρόνια;

Απ: Ναι , επειδή ξέρω ότι μπορούν όλοι. Δεν είναι ακατόρθωτο να απεξαρτηθείς. Αφού το έκανα εγώ μπορεί ο καθένας. Δεν είμαι κανένας “σούπερμαν”.

Ερ:Σου έχουν ζητήσει τη βοήθεια σου;. Π.χ να δώσεις ούρα;

Απ: Ναι, ένα παιδί που τότε κάναμε μαζί χρήση και τώρα αυτός πηγαινοέρχεται στα Χανιά.

Ερ: Έδωσες;

Απ: Όχι. Με προβλημάτισε πολύ και με δυσκολία είπα όχι αλλά δεν του έδωσα. Δεν ήθελα να μπω σε τέτοια διαδικασία. Παρά το γεγονός ότι το είχα κάνει και εγώ είπα μετά την αλήθεια. Αλλιώς αυτά τα ψέματα σε ακολουθούνε πάντα.

Ερ: Όταν μαθαίνεις ότι πεθαίνουν νέα παιδιά από τα ναρκωτικά πώς νιώθεις;

Απ: Θλίψη και πόνο. Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τί περνάνε αυτά τα παιδιά. Τί είναι τα τρέχεις και να ψάχνεις τη δόση σου από το πρωί μέχρι και το βράδυ και να μην υπάρχει τίποτα στον κόσμο εκτός απ’ αυτό.

Ερ: Γιώργο γιατί ξεκίνησες τα ναρκωτικά;

Απ: Εγώ ήμουν μοναχοπαίδι και για τους γονείς μου ξεχωριστός . Βρήκα έναν λάθος τρόπο να είμαι για όλους πάλι ξεχωριστός.

Όταν ξεκίνησα το χασίς ήμουν στο Λύκειο. Θεωρούσα ότι ήταν μεγάλη μαγκιά αυτό που έκανα τότε αφού ήμουν το επίκεντρο και είχα και αυτούς που με ακολουθούσαν. Βέβαια δεν πήραν όλο το δικό μου δρόμο. Μου έλειπαν κάποια πράγματα όχι υλικά, μου έλειπε η επικοινωνία. Αν γίνω γονιός θα προσπαθήσω να μιλάω με το παιδί μου να επικοινωνώ να είμαι φίλος και όχι εχθρός.

Όταν εγώ ήμουν παιδί οι γονείς δεν ήξεραν πολλά πράγματα για τα ναρκωτικά . Τώρα είναι αλλιώς. Οι γονείς πρέπει να ξέρουν τι είναι τα ναρκωτικά και να μιλάνε και στα παιδιά τους γι’ αυτά. Πρέπει να έχουν τα μάτια τους και τα αυτιά τους ανοιχτά, να ακούνε τα παιδιά τους να τα νιώθουν. Οι χρήστες δεν είναι κακά παιδιά, είναι ευαίσθητα και με καλά στοιχεία αντιδρούν με λάθος τρόπο και γίνονται θύματα μιας κατάστασης που γίνεται αρρώστια.

Ερ: Μετά από τόσα που έχεις περάσει, ποια είναι για σένα η μαγκιά της ζωής;

Απ: Μαγκιά είναι να ζεις ,να μάχεσαι, να παλεύεις, και να αγωνίζεσαι σε πείσμα όλων αυτών που θέλουν η νεολαία να ζει σε νάρκη και σε λήθαργο.

Για έναν τοξικομανή, επανάσταση είναι να κάνει απεξάρτηση. Πρώτα για τον εαυτό του και μετά για όλους τους άλλους. Είμαι ο Γιώργος, ήμουν 15 χρόνια στις ουσίες και είμαι 8 χρόνια καθαρός. Ο αγώνας συνεχίζεται…