Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα θα δεχτεί επισκέπτες αύριο, ΚυριακήΤο Αστεροσκοπείο Σκίνακα θα δεχτεί επισκέπτες αύριο, Κυριακή

Της Κατερίνας Μυλωνά

Ήταν φθινόπωρο του 1986 όταν ο ομότιμος, σήμερα, καθηγητής, κ. Γιάννης Παπαμαστοράκης, πραγματοποίησε την πρώτη παρατήρηση με την ψηφιακή κάμερα στον Σκίνακα.

Το κοινό θα έχει αύριο, Κυριακή 9 Ιουλίου, τη μοναδική ευκαιρία να επισκεφτεί το Αστεροσκοπείο Σκίνακα που θα κρατήσει τις θύρες του ανοιχτές, επίσης, τις Κυριακές 6 Αυγούστου και 3 Σεπτεμβρίου.

Κατά τη διάρκεια των "Ημερών Ανοιχτών Θυρών", το Αστεροσκοπείο είναι επισκέψιμο από τις 6 το απόγευμα ως τις 11 τη νύχτα.

 Ο κ. Παπαμαστοράκης Ο κ. Παπαμαστοράκης

Το μεγάλο επίτευγμα

Πριν από 31 χρόνια ο κ. Παπαμαστοράκης είδε στη φωτογραφία που μόλις είχαν πάρει τον μεγάλο γαλαξία της Ανδρομέδας. Σημειώνεται πως η ψηφιακή κάμερα στον Σκίνακα υπήρξε η πρώτη ccd κάμερα που λειτούργησε στην Ελλάδα ενώ σήμερα δέκτες ccd βρίσκονται σε κάθε κινητό τηλέφωνο που διαθέτει δυνατότητα φωτογράφισης.

«Πολύ πρόσφατα η είδηση ότι το Ίδρυμα Νιάρχος αποφάσισε να χρηματοδοτήσει το πολωσίμετρο ΠΑΣΙΦΑΗ μέσω του οποίου ανοίγονται μοναδικές προοπτικές για να διαδραματίσει το Αστεροσκοπείο Σκίνακα παγκοσμίως πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξερεύνηση των πρώτων στιγμών της δημιουργίας του σύμπαντος μού έδωσε ξεχωριστή χαρά», αναφέρει στην «Π» ο κ. Παπαμαστοράκης.

Η άμεση προοπτική των επομένων ετών, στην οποία και το Αστεροσκοπείο Σκίνακα μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο, είναι η ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων που εκπέμφθηκαν τις πρώτες στιγμές μετά τη δημιουργία του σύμπαντος και τα ίχνη τους εξακολουθούν να ενυπάρχουν ακόμα και σήμερα. «Όμως τα ίχνη αυτά βρίσκονται κρυμμένα πίσω από ένα πέπλο σκόνης που καλύπτει τον γαλαξία μας. Το πείραμα ΠΑΣΙΦΑΗ στο οποίο ήδη αναφέρθηκα έχει ακριβώς τον σκοπό να σηκώσει αυτό το πέπλο σκόνης ώστε να αποκαλυφθούν τα βαρυτικά κύματα και να μάθουμε – είναι άλλωστε ο μοναδικός τρόπος - για τις συνθήκες που κυριαρχούσαν στο πολύ βρεφικό σύμπαν», αναφέρει. Δυο επίσης πολύ μεγάλα ερωτήματα που αναζητούν τις απαντήσεις τους είναι η φύση της σκοτεινής μάζας και της σκοτεινής ενέργειας που αποτελούν τα κυρίαρχα συστατικά του σύμπαντος και για τα οποία ελάχιστα έως καθόλου δεν γνωρίζουμε σήμερα.

«Όσον αφορά την αστροφυσική στην Ελλάδα η παρουσία της στη διεθνή επιστήμη θα ενισχυθεί σημαντικότατα και θα αποτελέσει δικαίωση της συμβολής του Αστεροσκοπείου Σκίνακα στην έρευνα και τη κοινωνία, εάν η ίδρυση στη Κρήτη του Ινστιτούτου Διαστημικής και Επίγειας Αστροφυσικής (ΙΔΕΑ), που το ΙΤΕ από δεκαετίας έχει επανειλημμένα ζητήσει από την Πολιτεία, γίνει επιτέλους πραγματικότητα», σημειώνει ο καθηγητής.

Σε ερώτηση τι να περιμένουμε από τις εξελίξεις στη συγκεκριμένη επιστήμη, απα-ντά πως «ανακαλύψεις στη κοσμολογία που πριν λίγες δεκαετίες θεωρούνταν άπιαστο όνειρο είναι πια πραγματικότητα.

Η τεκμηριωμένη, μέσα από τη θεωρία και τις παρατηρήσεις, εικόνα μας για την εξέλιξη του σύμπαντος, ξεκινώντας από τα πρώτα δευτερόλεπτα της δημιουργίας και περνώντας μέσα από τον σχηματισμό των γαλαξιών, των άστρων και των πλανητών αναδεικνύεται όλο και πιο καθαρή μέσα από ένα αρχικά θολό τοπίο. Η ανακάλυψη όλο και περισσότερων πλανητών σε άλλα ηλιακά συστήματα δημιουργεί ελπίδες για την ανεύρεση πλανητών όπου θα μπορούσε να αναπτυχθεί ζωή παρόμοια με αυτή της Γης. Η είσοδος υψηλής τεχνολογίας στην Αστροφυσική συνεχώς διευρύνει τους ορίζοντές μας και εξαντλώντας τα περιθώρια που μας θέτουν οι νόμοι της φύσεως, μας επιτρέπει να κάνουμε αναζητήσεις που παλαιότερα θεωρείτο ότι ανήκουν περισσότερο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας παρά στη περιοχή της ποσοτικής επιστημονικής μέτρησης».

Όνειρο ζωής

Ο ίδιος θυμάται πως «στα παιδικά μου χρόνια τη δεκαετία το 1950 ήταν εκτός πραγματικότητας να έχεις πρόσβαση σε ένα τηλεσκόπιο. Όμως για να αισθανθείς τη μαγεία του νυχτερινού ουρανού δεν χρειαζόταν τηλεσκόπιο.

Αγναντεύοντας τον πεντακάθαρο ουρανό στη νυχτωμένη Βιάννο χωρίς ούτε ένα σημαδάκι ηλεκτρικού φωτός έως τα άκρη του ορίζοντα από το μπαλκόνι του σπιτιού μας ήταν αρκετό για να μου δημιουργήσει την έντονη επιθυμία αναζήτησης των μυστικών του σύμπαντος.»

Αυτό το συναίσθημα ενισχύθηκε στη συνέχεια με την εκτόξευση του Σπούτνικ και των διαστημικών αποστολών που ακολούθησαν και pου εδραίωσαν την πεποίθηση πως υπήρχε ένα όνειρο ζωής που αργότερα είχε την τύχη να το κάνει πραγματικότητα με την ενασχόλησή του με την Αστροφυσική και τη δημιουργία του Αστεροσκοπείου Σκίνακα.