Ο ελληνοτουρκικός έρωτας… οδήγησε τον Γιώργο και τη Ναγκιχάν μέχρι το κορυφαίο Ιατρικό Ινστιτούτο «Καρολίνσκα»
Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
Εκείνος Κρητικός με καταγωγή από το Γεράκι Πεδιάδας, εκείνη με καταγωγή από το Τσανακκαλέ ή Δαρδανέλια της Τουρκίας. Πριν από χρόνια «άνοιξαν τα φτερά τους» και έφυγαν αμφότεροι για το εξωτερικό με κίνητρο την ακαδημαϊκή καριέρα και την έρευνα. Το 2005 γνωρίστηκαν στη Μητρόπολη της Ευρώπης, στο Λονδίνο. Η συνάντησή τους υπήρξε καρμική, αφού πολύ γρήγορα κατάλαβαν ότι μοιράζονται το ίδιο πάθος για τη ζωή αλλά και την επιστήμη.
Σήμερα ο Γιώργος Μπελιμπασάκης και η Ναγκιχάν Μποσταντζή είναι τακτικοί καθηγητές στο παγκοσμίου φήμης Ιατρικό Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας. Δεν είναι τυχαίο ότι η επιτροπή Νόμπελ του Ινστιτούτου αποφασίζει ποιος θα λάβει το βραβείο Νόμπελ στη Φυσιολογία και Ιατρική. Είναι όμως και γονείς ενός χαρισματικού κοριτσιού, της Λάρα-Σοφίας, που αν και μόλις 3 ετών, μιλάει τέσσερις γλώσσες!
Είχαμε τη χαρά να τους συναντήσουμε οικογενειακώς στο Ηράκλειο, όπου βρέθηκαν για ολιγοήμερες διακοπές. Ήταν τόσο θετική η αύρα τους που σχεδόν ξεχάσαμε τον καύσωνα. Χαμογελαστοί, δεκτικοί και κυρίως ακομπλεξάριστοι συζητήσαμε για... ελληνο-τουρκικό έρωτα και σταμναγκάθι, για περιοδοντολογία αλλά και πόσο σημαντικό είναι η έρευνα να αποσκοπεί στην βελτίωση της ανθρώπινης υγείας και να μην γίνεται μόνο για την έρευνα.
Στην κορυφή το Ινστιτούτο Καρολίνσκα
Ο Γιώργος Μπελιμπασάκης είναι καθηγητής στοματικής λοιμοξιολογίας και διευθυντής του τμήματος στοματικών ασθενειών (περιλαμβάνει τα εργαστήρια περιοδοντολογίας, οδοντικής χειρουργικής, ενδοδοντίας και προληπτικής οδοντιατρικής), ενώ η Ναγκιχάν είναι καθηγήτρια με γνωστικό αντικείμενο τη φλεγμονή με εξειδίκευση στην περιοδοντική νόσο, καθώς επίσης είναι υπεύθυνη του προγράμματος Μaster στην οδοντιατρική του Ινστιτούτου Καρολίνσκα.
Στην Στοκχόλμη μετακινήθηκαν από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης για μία νέα πρόκληση στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα. Το 2015 η Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου ανακηρύχθηκε στην πρώτη θέση παγκοσμίως, ενώ σύμφωνα με την παγκόσμια ιατρική κατάταξη βρίσκεται διαχρονικά στις κορυφαίες του κόσμου.
Από την άλλη, η ποιότητα ζωής στην Σουηδία είναι μία σημαντική παράμετρος που συνυπολογίζεται στα πολύ θετικά αυτής της χώρας. «Σίγουρα, αν κάποιος είναι ξένος, θα πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο. Όμως δεν έχουμε αισθανθεί κάποια προκατάληψη. Αν κάνεις καλά τη δουλειά σου, αυτό αναγνωρίζεται και δίνονται ίσες ευκαιρίες. Θα έλεγα ότι είναι μία κοινωνία που σε καλωσορίζει και παρέχει ελευθερία, αλλά με ευθύνες και υποχρεώσεις».
Όσα έχουν επιτύχει μέχρι σήμερα, ξεπερούν τις προσδοκίες που είχαν όταν ακόμα νέοι έφευγαν από τις χώρες τους για το εξωτερικό. «Σαφέστατα και δεν μπορούσα να προβλέψω την πορεία μου. Ήθελα να κάνω ακαδημαϊκή καριέρα, να βρω τις κατάλληλες συνθήκες ώστε αυτό που προσφέρω να αξιοποιηθεί σωστά. Και η Ναγκιχάν έφυγε από την Τουρκία για το Λονδίνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Μέσα σε ένα χρόνο βρήκε μία καλή ευκαιρία για διδακτορικό και αποφάσισε να μείνει. Και για τους δύο η κινητήριος δύναμη ήταν ο συνδυασμός της ακαδημαϊκής καριέρας και της έρευνας».
Η Ναγκιχάν δεν κρύβει το πάθος της για την περιοδοντολογία γιατί, όπως λέει, συνδυάζει πολλά πεδία βιολογικής έρευνας και πολλές συσχετίσεις με συστηματικές νόσους. Για εκείνη η περιοδοντολογία είναι ένα «παράθυρο» πολλών επιστημονικών αναζητήσεων.
«Συναγωνιστικοί, όχι ανταγωνιστικοί»
Τους ρωτάμε αν μεταξύ τους είναι ανταγωνιστικοί. Χαμογελούν. «Συναγωνιστικοί ναι, ανταγωνιστικοί όχι. Ο ένας είναι ο καθρέφτης του άλλου για να εξελιχθούμε. Έχουμε επιστημονικές διαφωνίες, όμως προσπαθούμε να τις αξιοποιήσουμε δημιουργικά. Προσπαθούμε να έχουμε συμπληρωματικότητα μεταξύ μας και με τις ομάδες μας. Δεν πρέπει να υπάρχει ανταγωνισμός μέσα στο ίδιο Ινστιτούτο. Ανταγωνισμός υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο. Στόχος μας είναι η βελτίωση της ανθρώπινης υγείας. Αυτός πρέπει να είναι ο κοινός ακαδημαϊκός στόχος και όχι η έρευνα για την έρευνα».
Σκέφτεστε το ενδεχόμενο να εγκατασταθείτε στην Ελλάδα; ρωτάμε.
«Δεν μπορώ να αποκλείσω τίποτα» μας απαντάει χαμογελώντας και επικαλείται ένα ξένο ρητό που στα ελληνικά παραπέμπει στο «όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια, ο Θεός γελάει».
Όπως λέει, μότο του είναι «κάθε εμπόδιο για καλό» και πιστεύει ότι δεν υπάρχουν αδιέξοδα. «Πρέπει να κάνεις σχέδια, πρέπει όμως και να είσαι ευέλικτος και να έχεις την εναλλακτική των διαφορετικών οπτικών.
«Δεν είμαι όμως άνθρωπος που ρίχνω μαύρη πέτρα πίσω μου απʼ όπου κι αν έχω περάσει». Όπως επισημαίνει, έχει επαφές με Έλληνες επιστήμονες, συμμετέχει σε επιτροπές ενώ το 2012 ήταν προσκεκλημένος του Οδοντιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου όπου μίλησε μαζί με συνεργάτες του από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης τότε και έναν ακόμα Έλληνα συνάδελφο του για την περιεμφυτευματίτιδα. «Η οδοντιατρική κοινότητα του Ηρακλείου είναι καλά ενημερωμένη για τα ανερχόμενα προβλήματα της στοματικής υγείας και καλά εκπαιδευμένη. Έχει επίγνωση των προβλημάτων».
Παράλληλα το ζευγάρι διατηρεί στενή επιστημονική συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σμύρνης, ενώ πολλοί είναι οι επισκέπτες φοιτητές που στο πλαίσιο της διατριβής τους έχουν πάει στη Στοκχόλμη.
«Είμαστε οι δύο απέναντι όψεις του Αιγαίου»
Η Ναγκιχάν λατρεύει την Κρήτη την οποία έχει επισκεφθεί αρκετές φορές από το 2006. Αυτή τη φορά μάλιστα είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου που την ενθουσίασε. Έχει… αδυναμία στην ρακή, εξυμνεί το σταμναγκάθι που δεν υπάρχει πουθενά αλλού στην Ευρώπη, δεν μπορεί να αντισταθεί σε μία… μαραθόπιτα, τρελαίνεται για τον κρητικό ντάκο και αγαπάει ιδιαίτερα το φαγητό της γιαγιάς Όλγας.
«Έχουμε περισσότερα κοινά παρά διαφορές ως λαοί. Υπάρχει η φιλοξενία και αυτή η ιδιαίτερη επικοινωνία που βοήθησαν ο ένας να ενταχθεί στην οικογένεια του άλλου πολύ γρήγορα. Έπειτα και οι δύο λαοί αγαπούν πολύ τον θεσμό της οικογένειας».
Όσο θερμή ήταν η υποδοχή της Ναγκιχάν από την οικογένεια του Γιώργου άλλο τόσο ζεστή ήταν και η αγκαλιά της δικής της οικογένειας προς εκείνον. «Έχω πάει πολλές φορές στην Τουρκία. Αισθάνομαι πραγματικά ευπρόσδεκτος. Αγαπούν ιδιαίτερα την Ελλάδα και τους Έλληνες» και όπως λέει με νόημα: «Στο κάτω-κάτω είμαστε οι δύο απέναντι όψεις του Αιγαίου».
