Εικοσιένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου. Το νήμα της ζωής του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ κόπηκε τα ξημερώματα της 23ης Ιουνίου 1996 και αφού ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ταλαιπωρηθεί το προηγούμενο διάστημα με την πολύμηνη ασθένειά του. Ο ίδιος δεν ήταν πλέον πρωθυπουργός, αλλά είχε διατηρήσει την προεδρία του κόμματος.

Ήταν 23 Ιουνίου του 1964 και ο τότε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου συναντήθηκε στον Λευκό Οίκο με τον αμερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον προσπαθώντας να αντισταθεί σθεναρά στις πιέσεις του τελευταίου για να δεχτεί υποχωρήσεις στο Κυπριακό.

Η ιστορία αρκετά χρόνια αργότερα στις 23 Ιουνίου του 1996 θα αποχαιρετήσει τον γιο του Ανδρέα Παπανδρέου ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργό της Ελλάδας από το 1981-1989, και από 1993-1996 και θα έχουν περάσει 21 χρόνια από τότε … σαν σήμερα!

Ο Ανδρέας Παπανδρέου πεθαίνει έπειτα από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη. Κηδεύεται στις 26 Ιουνίου 1996 στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών με τιμές αρχηγού κράτους. Ο θάνατός του προκάλεσε κύμα συγκίνησης σε όλη τη χώρα και πλήθος κόσμου παρευρέθηκε στην κηδεία του.

Το κλίμα των ημερών

Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θʼ άρχιζε σε λίγες ημέρες -26 Ιουνίου και το κλίμα ήταν έντονα φορτισμένο. Το παρασκήνιο δραματικό. Θα πάει ή δεν θα πάει στο συνέδριο ο Παπανδρέου; Αν θα πάει, τι θα πει; Ο Σημίτης θα ζητήσει να γίνει επίτιμος ο Ανδρέας και να γίνει εκλογή νέου προέδρου; Αν παραμείνει πρόεδρος ο Ανδρέας, πρέπει να υπάρχουν θέσεις αντιπροέδρων και τι αρμοδιότητες θα έχουν; Πώς θʼ αντιδράσουν οι «προεδρικοί»; Τι στάση θα κρατήσουν ο Άκης Τσοχατζόπουλος και ο Μάκης Αρσένης;

Κανένας δεν περίμενε ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου τους επεφύλασσε ένα νέο αιφνιδιασμό: πριν δώσει τις δικές του απαντήσεις στα θέματα που θα θέτονταν στο συνέδριο, ξεκινούσε το ταξίδι του στην αιωνιότητα.

Οι τελευταίες ώρες

Ο Ανδρέας Παπανδρέου μέχρι και τις τελευταίες του στιγμές συζητούσε μαζί με τους στενούς συνεργάτες κ. Τηλέμαχο Χυτήρη και Νίκο Αθανασάκη για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας και ιδιαίτερα για τις εξελίξεις που δρομολογούσε το συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου στις 12.30 αποφάσισε να εγκαταλείψει την ομήγυρη και να αποσυρθεί στο δωμάτιό του, για να αναπαυθεί. Μέχρι εκείνη την ώρα κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει τις εξελίξεις των επόμενων ωρών. Κανένας από τους συνδαιτυμόνες του Α. Παπανδρέου δεν μπορούσε να φανταστεί ότι δύο ώρες αργότερα ο μεγάλος λαϊκός ηγέτης ο οποίος ανέδειξε τις λαϊκές και "μέσες" δυνάμεις της χώρας μας δεν θα υπήρχε πλέον.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ανέβηκε στο δωμάτιό του, γύρω στις 12.30 και οι κ.κ. Αθανασάκης, Χυτήρης και Λιάνη - Παπανδρέου συνέχισαν να συζητούν.

Στη 1 η ώρα η προσωπική νοσοκόμα ανάπαυσης του κ. Παπανδρέου εμφανίσθηκε αναστατωμένη. Διέκοψε τη συζήτηση των τριών, λέγοντας ότι ο πρόεδρος δεν είναι καλά. Ανήσυχοι η κ. Παπανδρέου και ο κ. Χυτήρης ρώτησαν να μάθουν τι ακριβώς συμβαίνει και αν έπρεπε να ειδοποιήσουν τους θεράποντες ιατρούς του κ. Παπανδρέου. Η νοσοκόμος απάντησε ότι ο πρόεδρος παρουσιάζει ταχυπαλμία και έχει μια σχετική δυσκολία στην αναπνοή.

Ο γιατρός υπηρεσίας που βρισκόταν το σπίτι του Α. Παπανδρέου, άρχισε αμέσως να του παρέχει υποστήριξη. Ομως δεν ήταν αποτελεσματικός. Οσοι βρέθηκαν στο σπίτι ένιωσαν από τις πρώτες κιόλας στιγμές ότι το τέλος ήταν πάρα πολύ κοντά και πολύ δύσκολα αυτή τη φορά ο Ανδρέας Παπανδρέου θα μπορούσε να ξεπεράσει τη μεγάλη κρίση.

Λίγες στιγμές, αργότερα, με μεγάλη ταχύτητα, ένα μαύρο αυτοκίνητο έφτανε στην οδό Αγράμπελης. Ηταν ο κ. Δ. Κρεμαστινός. Και λίγο πιο πίσω, σ' ένα άλλο αυτοκίνητο ο κ. Αίαντας Αντωνιάδης.

Οι δύο γιατροί κατέβαλαν προσπάθειες να τον υποστηρίξουν. Λίγες στιγμές, αργότερα, ο Δημήτρης Κρεμαστινός έβγαινε έξω, φανερά απογοητευμένος, λέγοντας ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε πάρα πολύ λίγες ελπίδες να ξεπεράσει τη νέα κρίση.

Και πραγματικά στις 2.30 το πρωί ο Ανδρέας Παπανδρέου άφησε την τελευταία του πνοή. Θρήνος και οδυρμός στην οδό Αγράμπελης, καθώς οι άνθρωποι που βρέθηκαν αυτές τις τελευταίες στιγμές μαζί του ήταν στενοί του συνεργάτες, ήταν πάρα πολλά χρόνια μαζί με τον Ανδρέα Παπανδρέου και κυριολεκτικά τον λάτρευαν.

Λαϊκή αποδοχή

Ήταν γιος του επίσης πρώην πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου, ο οποίος ήταν γνωστός και ως «Γέρος της Δημοκρατίας». Μητέρα του ήταν η Σοφία Μινέικο, κόρη του Πολωνού Ζίγκμουντ Μινέικο. O γιος του Γεώργιος Α. Παπανδρέου ήταν από το 2004 έως το 2012 πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και πρωθυπουργός της Ελλάδας από το 2009 ως τις 11 Νοεμβρίου 2011.

Υπήρξε ηγέτης με ευρύτατη λαϊκή αποδοχή: Σε έρευνα της εφημερίδας Καθημερινή το 2007, η πρώτη κυβέρνησή του αναδείχθηκε η καλύτερη της Μεταπολίτευσης και ο ίδιος ο σημαντικότερος πρωθυπουργός της περιόδου. Ομοίως, σε δημοσκόπηση για την εφημερίδα Real News το 2010 και σε έρευνα της εταιρείας ALCO το 2013, ψηφίσθηκε ως ο καλύτερος πρωθυπουργός μετά το 1974. Από την άλλη δημιούργησε πολλούς φανατικούς εχθρούς στο εσωτερικό, και προκάλεσε συχνά την αγανάκτηση της δυτικής κοινής γνώμης και σωρεία επικριτικών κειμένων στα δυτικά ΜΜΕ.

Το 1981 ήταν η χρονιά που το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές με ποσοστό 48,1% και ο Ανδρέας Παπανδρέου έγινε για πρώτη φορά πρωθυπουργός της χώρας. Η κυβερνητική αυτή μετάβαση χαρακτηρίστηκε τόσο πριν όσο και μετά τις εκλογές ως «Αλλαγή», με την έννοια ότι μετά από μια μακρά περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τη δεξιά ήρθε στην εξουσία ένα κόμμα που βασιζόταν στις αρχές του σοσιαλισμού. Η προεκλογική εκστρατεία του Α. Παπανδρέου στηρίχτηκε σε συνθήματα όπως «Εδώ και τώρα αλλαγή» και «Η Ελλάδα στους Έλληνες», ενώ ο ίδιος καλλιέργησε το προφίλ του πολιτικού που βρισκόταν σε άμεση επαφή και επικοινωνία με τα λαϊκά στρώματα• συνήθως προσφωνούνταν, από φίλους και αντίπαλους, με το μικρό του όνομα, «Ανδρέας».