Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Απίστευτο και όμως ελληνικό! Μια γραφειοκρατική διεκπεραίωση που έχει ανακύψει ως ζητούμενο από το πλαίσιο του νέου νόμου για τις δημοπρατήσεις των δημοσίων έργων έχει καταφέρει να τινάξει στον αέρα δεκάδες δημοπρασίες σε όλη τη χώρα και να δημιουργήσει μείζον θέμα στην κατακύρωση της εργολαβίας του Βενιζελείου Νοσοκομείου, που προς το παρόν έχει παγώσει. Το πρόβλημα εστιάζεται στη διαδικασία κατάθεσης των δικαιολογητικών για τη συμμετοχή μιας εταιρείας στον διαγωνισμό για τη διεκδίκηση ενός έργου. Εδώ το σύνηθες είναι ότι κατατίθενται από το νομικό σύμβουλο όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που πιστοποιούν τη δυνατότητα να καταθέσει οικονομική προσφορά. Ανάμεσα σε αυτά είναι και η συμπλήρωση εγγράφου σε σχέση με το λευκό ποινικό μητρώο όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Ωστόσο με μια θολή παρέμβαση της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Πληρωμών παρεμβαίνει υπογραμμίζοντας ότι «ενδέχεται» σε ορισμένες περιπτώσεις να απαιτείται η υπογραφή και άλλων προσώπων και συγκεκριμένα των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Με άλλα λόγια, ζητά ως προϋπόθεση το κάθε μέλος της εταιρείας να υπογράφει ξεχωριστά, τονίζοντας ότι ο νομικός σύμβουλος δεν μπορεί να γνωρίζει εάν υπάρχει πρόβλημα με το ποινικό μητρώο του κάθε στελέχους, επειδή εμπίπτει στην κατηγορία των προσωπικών δεδομένων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το θέμα αυτό ανέκυψε εκ των υστέρων και αφορά δεκάδες δημοπρατήσεις έργων που έχουν βγει στον αέρα, στις προκηρύξεις των οποίων δεν υπήρχε ο όρος να υπογράφουν τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των εταιρειών για το καθαρό ποινικό τους μητρώο.

Όσο απίστευτο και αν φαίνεται, αυτή η γραφειοκρατική διεκπεραίωση απειλεί να τινάξει στον αέρα δεκάδες εργολαβίες, αφού οι προσωρινοί ανάδοχοι των έργων δεν γνώριζαν από τις προκηρύξεις των έργων ότι έπρεπε να υπογράψουν όλα τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων ότι έχουν καθαρό ποινικό μητρώο. Αυτό ακριβώς έχει συμβεί και στη δημοπράτηση του μεγάλου έργου της επέκτασης του Βενιζελείου, το κόστος του οποίου προσεγγίζει τα 15 εκ. ευρώ που καλύπτονται από το πρόγραμμα ΈΣΠΑ. Οπως είναι γνωστό, στη δημοπράτηση αυτή τη μεγαλύτερη έκπτωση ύψους 61% έδωσε η εταιρεία «ΤΟΜΗ», συμφερόντων Μπόμπολα, και αμέσως μετά έρχεται η τοπική εταιρεία «ΡΟΜΒΟΣ». Αυτό το οποίο προκύπτει είναι ότι καμία από τις δύο πρώτες σε οικονομικότερη προσφορά εταιρείες δεν γνωρίζει από τους συμβατικούς όρους της προκήρυξης ότι οφείλουν να υπογράψουν τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων σε σχέση με το καθαρό ποινικό τους μητρώο, με αποτέλεσμα το σχετικό έγγραφο να συμπληρωθεί ως είθισται από το νομικό τους σύμβουλο. Το στοιχείο αυτό αποτέλεσε αφορμή, ώστε μια από τις εταιρείες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό να προσφύγει στην οικονομική επιτροπή που ακόμα δεν έχει ανοίξει τις προσφορές και να επικαλεστεί την κατευθυντήρια οδηγία της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων που κάνει και τις αυθεντικές ερμηνείες των όρων των διακηρύξεών της, υπογραμμίζοντας ότι ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να απαιτείται η υπογραφή και άλλων προσώπων - μελών του Δ.Σ. Όπως είναι φυσικό, τα μέλη της οικονομικής επιτροπής του διαγωνισμού μελετούν με μεγάλη προσοχή το όλο θέμα και προς το παρόν δεν έχουν μπει στη διαδικασία να ανοίξουν τις οικονομικές προσφορές και να κατακυρώσουν την εργολαβία στην εταιρεία που προσέφερε τη μεγαλύτερη έκπτωση. Το ενδεχόμενο να ανοίξει ένας μακρύς κύκλος προσφυγών που θα τορπιλίσει την πορεία υλοποίησης ενός τόσο κρίσιμου έργου για την αναβάθμιση της λειτουργίας του νοσοκομείου έχει προβληματίσει εντονότατα τα μέλη της επιτροπής. Από την πλευρά του ο αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου κ. Ευριπίδης Κουκιαδάκης ο οποίος έχει δρομολογήσει τη δημοπράτηση του μεγάλου αυτού έργου, εμφανίζεται ψύχραιμος και αισιόδοξος. Ο ίδιος τονίζει ότι κοινός στόχος είναι η πορεία υλοποίησης του κρίσιμου αυτού έργου αυτού να μην τορπιλιστεί μέσα από δικαστικές παλινδρομήσεις που το μόνο που θα αποφέρουν είναι να καθυστερήσουν ένα σπουδαίο έργο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το έργο αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο για την ομαλή λειτουργία του νοσοκομείου αλλά και για την τοπική κοινωνία, αφού η υλοποίηση του θα αποτελέσει ισχυρή τονωτική ένεση στον κατασκευαστικό κλάδο καθώς θα δημιουργήσει σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας. Σε κάθε περίπτωση ο αντιπεριφερειάρχης εκτιμά ότι θα βρεθεί λύση στο ζήτημα, αφού κοινός στόχος είναι να απορροφηθούν τα δεσμευμένα κονδύλια...

Παρέμβαση από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τεχνικών Εταιρειών.

Το μείζον θέμα που έχει ανακύψει έχει προκαλέσει την παρέμβαση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ), ο πρόεδρος του οποίου Ζαχαρίας Αθουσάκης με δηλώσεις του στην «Π» δεν κρύβει την αγανάκτηση του για το πώς είναι δυνατόν σε μία περίοδο που ο κατασκευαστικός κλάδος συνθλίβεται στις μυλόπετρες της οικονομικής κρίσης, η γραφειοκρατία να καταπίνει την ουσία των πραγμάτων. Ο ίδιος σημειώνει ότι υπάρχουν καταιγιστικές αντιδράσεις από ολόκληρη τη χώρα, γεγονός που έχει αναδείξει ο ΣΑΤΕ με παρέμβαση του στον αρμόδιο υπουργό κ. Σπίρτζη. Ο κ. Αθουσάκης τονίζει ότι “η στάση Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων γεννά μία κατάσταση, στην οποία ευδοκιμούν φαινόμενα υποκειμενισμού και αδιαφάνειας.

Οι μη σαφείς και ξεκάθαρες οδηγίες της ΕΑΑΔΗΣΥ σχετικά με τον τρόπο συμπλήρωσης του ΤΕΥΔ και την ερμηνεία των συναφών όρων των διακηρύξεων οδηγούν σε μη ισότιμες διαδικασίες, αφού οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ερμηνεύουν ανά περίπτωση το ποιοι είναι υπόχρεοι υπογραφής του ΤΕΥΔ. Με άλλα λόγια, αντί οι επιτροπές διαγωνισμού να δίδουν την προσοχή τους στα ουσιαστικά ζητήματα της διαπίστωσης της ύπαρξης ή μη των ελεγχομένων νομικών καταστάσεων (π.χ. ποινικές καταδίκες), στην καλύτερη περίπτωση αναλώνονται στην ερμηνεία των μη ξεκάθαρων οδηγιών της ΕΑΑΔΗΣΥ, ενώ συνήθως διερευνούν το πώς θα πρέπει να ερμηνεύσουν τις οδηγίες της ΕΑΑΔΗΣΥ.

Με τον τρόπο αυτό δεν εξυπηρετούνται οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού και δεν μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί σε μια ευνομούμενη χώρα ζητήματα καθημερικής επιχειρηματικής λειτουργίας ανάγονται σε δομικά νομικά θέματα.

Δεδομένων πάντως όλων των προεκτεθεισών αμφιβολιών και δυνητικών αμφισβητήσεων της νομιμότητας των διαγωνιστικών διαδικασιών έργων, θεωρούμε ότι άμεσα θα πρέπει η ΕΑΑΔΗΣΥ, ως αποκλειστική υπαίτιος για την πρόκληση των προβλημάτων να ξεκαθαρίσει με απλή γλώσσα, χωρίς παραθυράκια και υπεκφυγές, το αυτονοήτο”.