Της Αννας Κωνσταντουλάκη
Από το Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών του ΙΤΕ στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνας και από τη ζωή στο Ηράκλειο μαζί με γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, αδέλφια, φίλους και κολλητούς μια νέα ζωή σε μια πολιτεία της Αμερικής.
Ο Γιάννης Καμαριανάκης και η Ελενα Αποστολίδη μιλούν στην “Π” για την απόφασή τους πριν 9 χρόνια να φύγουν μαζί με τα δύο παιδιά τους από την Κρήτη και να αναζητήσουν καλύτερες συνθήκες εργασίας στο εξωτερικό.
Ο Γιάννης έχει τώρα θέση επίκουρου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνας και η Ελενα που είναι φιλόλογος, εδώ και 2 χρόνια λειτουργεί το δικό της ελληνικό σχολείο με 18 μαθητές! Δέθηκαν πολύ ως οικογένεια, ταξίδεψαν, γνώρισαν ανθρώπους απʼ όλο τον κόσμο αλλά το μυαλό και η καρδιά τους βρίσκονται στην Ελλάδα και την Κρήτη. “Εδώ την ατμόσφαιρα πρέπει να τη δημιουργήσεις για να νιώσεις την πατρίδα σου. Τα Χριστούγεννα φτιάχνουμε μελομακάρονα, βασιλόπιτα και κουραμπιέδες, το Πάσχα ζυμώνουμε τσουρεκάκια και καλιτσούνια και φτιάχνουμε μαγειρίτσα” σημειώνει το ζευγάρι των Ηρακλειωτών που έμαθε να αποχαιρετά κάθε καλοκαίρι την οικογένεια και καλούς φίλους και να τους εύχεται “καλή αντάμωση”.
“Θα επιστρέφαμε αύριο το πρωί στην Ελλάδα αρκεί να μας δινόταν η δυνατότητα” λένε στην “Π” και μας περιγράφουν τη ζωή τους στην Αμερική.
«Η περιπέτειά μας ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2008. Ο Γιάννης εργαζόταν στο Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών του ΙΤΕ και στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης, με σύμβαση όμως και στις δύο περιπτώσεις, έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές του (Μαθηματικό Κρήτης, μάστερ στη Στατιστική από την ΑΣΣΟΕ, διδακτορικό στα Οικονομικά Μαθηματικά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης). Επιθυμία μας ήταν να μείνουμε και να ζήσουμε στην Κρήτη, όμως εκείνος έπρεπε να συνεχίσει τη μεταδιδακτορική του έρευνα και ξέραμε ότι αυτό συνεπάγεται εξωτερικό. Εγώ εργαζόμουν ως φιλόλογος, τα παιδιά μας είχαν γεννηθεί (η Εριέττα, σήμερα 10 χρονών, ήταν τότε λιγο μετά τα 2 και ο Φίλιππος, σήμερα 8 ήταν 3 μηνών!) και η ζωή κυλούσε ήρεμα μέχρι τη στιγμή που ήρθε η πρώτη απάντηση από αμερικάνικο Πανεπιστήμιο και μάλιστα από το Cornell!”.
Με δύο μωρά
Οι αποφάσεις πάρθηκαν γρήγορα, τώρα που το ξανασκέφτομαι μου φαίνεται τρελό... Φτάσαμε στην Αμερική 25 Σεπτεμβρίου του 2008 με δύο μωρά και εγκατασταθήκαμε στην πόλη Ithaca 4 ώρες βόρεια από τη Νέα Υόρκη. Μέση χαμηλή θερμοκρασία το χειμώνα -10 βαθμοί Κελσίου... Πολύ δύσκολες συνθήκες για όλους μας. Μείναμε εκεί για 2 χρόνια. Γνωρίσαμε δεκάδες άλλους ανθρώπους σαν εμάς, εξαιρετικούς επιστήμονες που οι περισσότεροι ακόμα και σήμερα βρίσκονται σκορπισμένοι στα πέρατα του κόσμου, όλοι τους με το όνειρο να επιστρέψουν σε μιά Ελλάδα που θα τους δώσει την ευκαιρία να δουλέψουν, να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους”.
Μετά από 2 χρόνια και αφού στην Ελλάδα είχε αρχίσει η κρίση, μετακινήθηκαν. Ο Γιάννης άρχισε να δουλεύει στην ΙΒΜ σε μια πόλη 50 λεπτά με το αυτοκίνητο μακριά από το Μανχάταν.
Τα παιδιά άρχισαν να φοιτούν σε αμερικανικό σχολείο, στο σπίτι μιλούσαν και μιλούν μόνο ελληνικά. Το καλοκαίρι του 2014 μετακόμισαν στην Αριζόνα, όπου αυτή τη φορά ο Γ. Καμαριανάκης πήρε τη θέση επίκουρου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο.
“Ακούγεται περίεργο αλλά είναι έτσι ακριβώς. Στα 3 χρόνια παραμονής σε ένα τόπο ίσα που προλαβαίνεις να εγκλιματιστείς, να γνωρίσεις ανθρώπους και ίσως να κάνεις κάποιες φιλίες. Εκεί λοιπόν ακριβώς μετακομίζεις... Δύσκολο αλλά γνώριμο για μας. Μάθαμε να ζούμε σαν νομάδες. Μάθαμε να αποχαιρετούμε καλούς φίλους και να ευχόμαστε οτι θα ξανανταμώσουμε! Και φυσικά τους καλούμε όλους στην Κρήτη” λένε ενώ ο Γιάννης αναφέρει: “Είχα τη δυνατότητα να γνωρίσω πολλά διαφορετικά επαγγελματικά περιβάλλοντα, να κάνω συνεργασίες με αναγνωρισμένους επιστήμονες και να συμμετέχω σε ερευνητικά προγράμματα στον τομέα μου που ειναι εκείνος των στατιστικών μοντέλων για περιβαλλοντικές εφαρμογές και κυκλοφοριακά συστήματα. Η Αμερική είναι μια τεράστια αγορά και δίνει τη δυνατότητα σε νέους επιστήμονες στον τομέα της Εφαρμοσμένης Στατιστικής (data science) να βρουν επαγγελματικές ευκαιρίες εξωπραγματικές για τα ελληνικά δεδομένα. Οι οικονομικές απολαβές επιτρέπουν σε έναν πανεπιστημιακό καθηγητή να στηρίζει αξιοπρεπώς την οικογένειά του αποκλειστικά με τον μισθό του. Αυτό νομίζω ότι διαφωτίζει όποιον αναρωτιέται για τα οικονομικά. Από την άλλη οι απαιτήσεις είναι ανάλογες και ο φόρτος εργασίας μεγάλος. Ανεξάρτητα από τις δυσκολίες θα παρότρυνα νέους και θαρραλέους επιστήμονες να κυνηγήσουν μιά τέτοια εμπειρία”.
Για το ελληνικό σχολείο που δημιούργησε στην Αριζόνα η Ελενα Αποστολίδη σημειώνει:
“Τα πρώτα χρόνια, όπως ήταν φυσικό, έπρεπε να μείνω εγώ στο σπίτι με τα παιδιά. Ξεκίνησα να διδάσκω ελληνικά στα παιδιά μου και έτσι είχα την ψευδαίσθηση ότι εξακολουθώ να ασκώ το επάγγελμα. Στη Νέα Υόρκη άρχισα να εργάζομαι σε ελληνικά σχολεία της παροικίας τα οποία λειτουργούν υπό την αιγίδα του Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Τα μαθήματα γίνονται τα απογεύματα μέσα στην εβδομάδα και τα πρωινά του Σαββάτου. Παράλληλα ξεκίνησα και μια συνεργασία με το γραφείο Παιδείας της Αρχιεπισκοπής ως επιμελήτρια σε μια σειρά βιβλίων για την διδασκαλία των ελληνικών στα Ελληνόπουλα της διασποράς. Μάλιστα το 2014 συμμετείχα στη συγγραφική ομάδα βιβλίου για τα προνήπια. Όταν μετακομίσαμε στην Αριζόνα έπρεπε να ξεκινήσω από την αρχή. Εδώ δυστυχώς τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά...Τα ελληνικά σχολεία είναι σε παρακμή και το ενδιαφέρον ελάχιστο. Εδώ και 2 χρόνια λειτουργώ ένα δικό μου ελληνικό σχολείο με 18 μαθητές! Μέσα από γνωριμίες συμπτωματικές δημιουργήθηκε μια μικρή ελληνική κοινότητα 8-10 οικογένειες, στα παιδιά της οποίας διδάσκω τη γλώσσα μας. Είναι πολύ συγκινητικό να βλέπεις παιδιά που δεν έχουν ταξιδέψει ποτέ στην Ελλάδα να λένε τα κάλαντα τα Χριστούγεννα και να απαγγέλλουν ποιήματα την 25η Μαρτίου. Η αναγνώριση και η συμπαράσταση από τους γονείς είναι απεριόριστη! Με τους ανθρώπους αυτούς είμαστε πια φίλοι, περνάμε τις γιορτές πάντα μαζί, είναι για μας οικογένεια”.
Η έλλειψη της οικογένειας
Τι τους έχει λείψει και τι νοσταλγούν όλα αυτά τα χρόνια;
Η Ελενα αναφέρει: “Το πιο δύσκολο απʼ όλα όλα αυτά τα χρόνια είναι η έλλειψη της στενής μας οικογένειας. Γονείς, αδέλφια, παπούδες, γιαγιάδες, ξαδέλφια, κουμπάροι, κολλητοί. Εμείς δεν συμμετέχουμε σε κοινωνικά γεγονότα, χάνουμε στιγμές, χαρές και λύπες. Δεν μπορούμε να συμπαρασταθούμε με κανέναν άλλο τρόπο, μόνο με το τηλέφωνο. Δεν ξέρω αν μπορείτε να το καταλάβετε αυτό. Πονάει όμως. Όλα αυτά τα χρόνια υπήρξαν στιγμές που έπρεπε να ήμασταν εκεί αλλά ήταν αδύνατον. Τα πρώτα χρόνια κάναμε τα γενέθλια των παιδιών στο Skype! Δεν είχαμε ποιόν να καλέσουμε κυριολεκτικά! Προσπαθούσαμε και προσπαθούμε να κρατάμε ελληνικό κλίμα στο σπίτι. Κουραμπιέδες, μελομακάρονα, βασιλόπιτα, Τσικνοπέμπτες, Πάσχα, τσουρέκια, καλιτσούνια, θαλασσινά την Μ. Παρασκευή, αγνόπιτες,σαρικόπιτες, μαγειρίτσες, τα πάντα. Και όλα αναγκαστικά χειροποίητα και σπιτικά. Εδώ την ατμόσφαιρα πρέπει να την φτιάξεις, δεν υπάρχει από μόνη της. Με τα υλικά υπάρχει ένα θέμα αλλά το παλεύουμε... Για να καταλάβετε, έμαθα να πήζω τυρί για να κάνω μυζιθρόπιτες και καλιτσούνια! Αφήστε που ζυμώνω σε εβδομαδιαία βάση το ψωμί μας. Είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα ειδικά στο θέμα της διατροφής... Η Αμερική ζει έναν διατροφικό εφιάλτη, στα δικά μας τα μάτια τουλάχιστον... Αντιστεκόμαστε σθεναρά σε αυτό με το ανάλογο τίμημα”.
Τι κέρδισαν απʼ όλη αυτή την περιπέτεια;
Γίναμε δυνατοί και ανεξάρτητοι. Μάθαμε να τα βγάζουμε πέρα μόνοι. Δεθήκαμε πολύ ως οικογένεια. Ταξιδέψαμε, είδαμε τόπους, γνωρίσαμε ανθρώπους από όλο τον κόσμο, δοκιμάσαμε φαγητά αλλιώτικα, ζυμωθηκαμε με άλλες κουλτούρες, πήραμε, δώσαμε. Γίναμε ακόμη περισσότερο ανεκτικοί στη διαφορετικότητα, μάθαμε να αγαπάμε και να εκτιμάμε την πατρίδα μας. Όλα αυτά είναι για μας προίκα για τα παιδιά μας.
Επιθυμία όλων μας είναι να γυρίσουμε πίσω, να ζήσουμε στον τόπο μας.
Θα επιστρέφαμε αύριο το πρωί αρκεί να μας δινόταν η δυνατότητα. Ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα δημιουργηθούν ευκαιρίες. Εμείς πάντως είμαστε έτοιμοι” λένε και στέλνουν το δικό τους μήνυμα στους ανθρώπους τους στην Κρήτη.
“Θέλουμε να στείλουμε την αγάπη και την ευγνωμοσύνη μας σε όλους αυτούς που μας στήριξαν και μας στηρίζουν όλα αυτά τα χρόνια. Στις οικογένειες μας, τους φίλους, τους παλιούς συνεργάτες μας. Σε όλους αυτούς που μας περιμένουν κάθε καλοκαίρι να πιούμε καφεδάκια και ρακές. Που παρεξηγούνται που βρεθήκαμε μόνο 2 φορές... Παιδιά στα τέλη Μαΐου θα είμαστε εκεί”.
