Tο νέο Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου υπό την αιγίδα του ΙΤΕ ξεκίνησε εδώ και κάποιον καιρό την λειτουργία του. Ποιες είναι οι δράσεις του;

“To Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου ξεκίνησε να λειτουργεί από το Ιούλιο του 2016 υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας και πιο συγκεκριμένα του Ινστιτούτου Πληροφορικής. Είναι επίσημος εκπρόσωπος στην Ελλάδα των Πανευρωπαϊκών Οργανισμών INSAFE/INHOPE που χαράσσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα ασφαλές και ποιοτικό διαδίκτυο.

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου παρέχει παρέχει ενημέρωση, βοήθεια και υποστήριξη στους μικρούς και μεγάλους χρήστες του διαδικτύου με την ανάπτυξη τριών διακριτών δράσεων.

-Μέσω της ιστοσελίδας www.saferinternet4kids.gr μπορεί κανείς να ενημερωθεί και να αντλήσει υλικό σχετικό με την ασφαλή χρήση του ίντερνετ και τη χρήση των κοινωνικών δικτύων με το οποίο μπορεί με τη σειρά του να ενημερώσει διαδραστικά παιδιά και νέους κάθε ηλικίας. Το ενημερωτικό αυτό portal απευθύνεται τόσο σε γονείς και εκπαιδευτικούς όσο και σε εφήβους και παιδιά και περιλαμβάνει κατάλληλο πολυμεσικό υλικό.

Τα μέλη του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου με ενημερώσεις σε σχολεία όλων των βαθμίδων προσπαθούν να αφυπνίσουν γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς ενώ πολύ συχνά πραγματοποιούμε και ενημερωτικές εκδηλώσεις σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Μια τέτοια εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί και στο Ηράκλειο στις 14 Μαρτίου στις 18:00 στην αίθουσα «Καστελλάκη» του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ηρακλείου, η οποία είναι ανοιχτή για το κοινό.

-Μέσω της συμβουλευτικής γραμμής βοήθειας Ηelp-line (διαθέσιμη τηλεφωνικά στο 210-6007686 και μέσω του ιστοχώρου www.help-line.gr) εξειδικευμένοι ψυχολόγοι παρέχουν υποστήριξη και συμβουλές για εξειδικευμένα θέματα που σχετίζονται με τη υπερβολική ενασχόληση στο διαδίκτυο, τον διαδικτυακό εκφοβισμό, την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και άλλους προβληματισμούς σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου, του κινητού τηλεφώνου και των διαδικτυακών παιχνιδιών.

-Και μέσω της ανοιχτής γραμμής καταγγελιών για το παράνομο περιεχόμενο του ίντερνετ (http://www .safeline.gr/), δέχεται καταγγελίες για παιδική κακοποίηση και παράνομη χρήση του διαδικτύου και συνεργάζεται τόσο με την Ελληνική Αστυνομία όσο και με την INTERPOL μέσω του ευρωπαϊκού οργανισμού INHOPE. H SafeLine είναι δηλαδή ένα κομμάτι ενός μεγάλους παζλ, μιας και η καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου του ίντερνετ είναι υπόθεση παγκόσμιας κλίμακας και δεν περιορίζεται από εθνικά σύνορα”.

- Η γραμμή βοήθειας Help-Line για την αντιμετώπιση κινδύνων που σχετίζονται με τη χρήση του διαδικτύου αλλά και του κινητού τηλεφώνου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών έχει απήχηση κυρίως σε εφήβους ή ενηλίκους; Τι δείχνει η έως τώρα εμπειρία γενικότερα;

“Στη γραμμή βοήθειας απευθύνονται και ενήλικοι αλλά και έφηβοι. Υπάρχει μια σαφής υπεροχή των ενηλίκων που απευθύνονται σε μας, για να ζητήσουν όμως βοήθεια για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας έφηβος του κοντινού περιβάλλοντός τους. Στο εξωτερικό τα στοιχεία δείχνουν ότι περισσότερο οι έφηβοι επιλέγουν να απευθυνθούν σε γραμμές βοήθειας… Υπάρχει εξήγηση σε αυτή τη διαφορά μας με τις άλλες χώρες. Στην Ελλάδα λειτουργεί ευτυχώς ακόμα το υποστηρικτικό περιβάλλον της οικογένειας και όταν ο γονιός αντιληφθεί ότι το παιδί του αντιμετωπίζει πρόβλημα θα το στηρίξει αναζητώντας και αυτός με τη σειρά του στήριξη για να βρει λύση. Εξάλλου, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο κυριότερος λόγος που απευθύνονται στη γραμμή βοήθειας είναι για την αντιμετώπιση καταστάσεων εξάρτησης από το διαδίκτυο. Όπως συμβαίνει σε όλες τις εξαρτήσεις, το πρόβλημα το αντιλαμβάνεται πρώτα το περιβάλλον του χρήστη, άρα το περιβάλλον είναι εκείνο που θα αναζητήσει πρώτο συμβουλές και υποστήριξη”.

- Το 2016 οι καταγγελίες που έλαβε η ανοικτή γραμμή καταγγελιών SafeLine ανήλθαν περίπου στις 4.000, κινούμενες στα ίδια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά. Οι καταγγελίες για παιδική σεξουαλική κακοποίηση, εμφανίζοντας μια οριακή αύξηση από το προηγούμενο έτος, έφτασαν το 20% του συνόλου. Γιατί κατά τη γνώμη σας, ενώ υπάρχει τόση ενημέρωση, το φαινόμενο δεν φθίνει;

“Όπως στον πραγματικό κόσμο, έτσι και στο διαδίκτυο υπάρχουν οι «καλοί» και οι «κακοί». Και στον πραγματικό κόσμο υπάρχει αστυνόμευση αλλά η εγκληματικότητα καλά κρατεί… Πόσο μάλλον στο διαδίκτυο όπου ο καθένας μπορεί να εμφανιστεί με όποιο προσωπείο θέλει και να προσεγγίσει κάποιον που μπορεί να βρίσκεται στην άλλη άκρη της γης.

Η SafeLine λειτουργεί στο ΙΤΕ από τον Απρίλιο του 2003, κλείνει δηλαδή σύντομα δεκατέσσερα χρόνια λειτουργίας. Εδώ και αρκετά χρόνια λαμβάνει σταθερά περίπου 4.000 καταγγελίες ετησίως. Από τις καταγγελίες που εξακριβώνεται ότι είναι παράνομες, περίπου το 20% αναφέρεται σε διακίνηση εικόνων παιδικής σεξουαλική κακοποίησης. Η πάταξη αυτού του φαινομένου αποτελεί και τον πρωταρχικό στόχο της SafeLine, η οποία συνεργάζεται με τις 47 ανοικτές γραμμές διαδικτύου που λειτουργούν σε 42 χώρες στον κόσμο, και κάτω από τον συντονισμό του Ευρωπαϊκού οργανισμούς INHOPE, προωθώντας τις καταγγελίες άμεσα στη βάση δεδομένων της INTERPOL στις κεντρικές της εγκαταστάσεις στη Λυών της Γαλλίας.

Παρόλο που υπάρχει έντονη κινητικότητα ανά τον κόσμο για την πάταξη του φαινομένου αυτού, ο αριθμός των περιστατικών παραμένει σταθερός. Δυστυχώς, ένας από τους λόγους είναι ότι παρόλο που πολλά κυκλώματα εξιχνιάζονται με αυτή τη συστηματική παγκόσμια προσπάθεια, νέα κάνουν την εμφάνισή τους μιας και αυτό το φαινόμενο συνδέεται με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Όταν συναντάμε παράνομο περιεχόμενο στα διαδίκτυο πρέπει να το καταγγέλλουμε. Με αυτόν τον τρόπο δεν προστατεύουμε μόνο τον εαυτό μας και τα παιδιά μας, προστατεύουμε και τα παιδιά όλου του κόσμου. Και η καταγγελία μπορεί να γίνει ανώνυμα μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής φόρμας που μπορεί να βρει κανείς στο site της SafeLine (http://www.safeline.gr/report).

Οι κίνδυνοι που κρύβει το Snapchat

- Η αποστολή φωτογραφιών μέσω Snapchat είναι η καινούρια μόδα, κυρίως ανάμεσα στους εφήβους. Τι κίνδυνοι υπάρχουν τους οποίους τα παιδιά δεν γνωρίζουν χρησιμοποιώντας το;

“To Snapchat είναι μια εφαρμογή ανταλλαγής φωτογραφιών και βίντεο τα οποία όμως είναι ορατά το πολύ για 10 δευτερόλεπτα. Η εφήμερη μορφή επικοινωνίας που παρέχει είναι άλλωστε και η αιτία που η συγκεκριμένη εφαρμογή είναι πολύ δημοφιλής μεταξύ των νέων ανθρώπων. Η εφήμερη φύση των snaps απελευθερώνει τους χρήστες και στέλνουν φωτογραφίες και βίντεο τα οποία αν ήξεραν ότι θα παραμέναν στον ιστό και δε θα διαγράφονταν μετά από 10 δευτερόλεπτα, το πιθανότερο είναι να μην τα έστελναν. Η ασφάλεια των δεδομένων των χρηστών του Snapchat είναι ένα θέμα που έχει εγείρει πολλές συζητήσεις, γιατί ο οποιοσδήποτε μπορεί να αποθηκεύσει οποιαδήποτε φωτογραφία με ένα απλό print screen. Επίσης υπάρχουν εφαρμογές τις οποίες μπορεί να κατεβάσει κάποιος δωρεάν και αποθηκεύουν αυτόματα όλα τα snaps χωρίς να ενημερώνεται ο αποστολέας.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι νέοι άνθρωποι, που ως επί τo πλείστον χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη εφαρμογή, εξαιτίας ακριβώς της εφήμερης φύσης των δημοσιεύσεων, απελευθερώνονται και ανταλλάσσουν προκλητικές φωτογραφίες μεταξύ τους χωρίς να αντιλαμβάνονται τα κενά ασφαλείας που προκύπτουν κατά τη χρήση του Snapchat, εφησυχασμένοι από το γεγονός ότι μετά από 10 δευτερόλεπτα η φωτογραφία θα διαγραφεί. Έχουν καταγραφεί όμως πολλά περιστατικά που η φωτογραφία έπεσε σε λάθος χέρια και οι συνέπειες ήταν καταστροφικές”.

- Πολλοί γονείς δεν γνωρίζουν αρκετά πράγματα για το ίντερνετ. Τι τους συμβουλεύετε να κάνουν ώστε να γνωρίζουν σε ποια ιντερνετικά μονοπάτια κινείται το παιδί τους αλλά και πώς να αντιδράσουν αν συμβεί κάτι αρνητικό;

“Καταρχήν πρέπει να είμαστε θετικοί στη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά μας, γιατί αποκτούν δεξιότητες πολύ χρήσιμες για τη μετέπειτα επαγγελματική και προσωπική τους πορεία. Το διαδίκτυο προσφέρει δυνατότητες και ευκαιρίες που δεν πρέπει να τους τις στερούμε. Να ενδιαφερόμαστε για τις δραστηριότητές τους στο διαδίκτυο, επιβλέποντας διακριτικά τα μεγαλύτερα παιδιά και πολύ στενά τα μικρότερα.

Να τα ενημερώνουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, από την αρχή που θα αρχίσουν να ασχολούνται με τον ψηφιακό κόσμο, για τους κινδύνους που υπάρχουν. Αν δεν τους ξέρουμε να φροντίσουμε να ενημερωθούμε.

Να συζητάμε μαζί τους για το τι τους αρέσει να κάνουν στο διαδίκτυο και να φροντίσουμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις εκείνες που αν κάτι άσχημο συμβεί διαδικτυακά, το παιδί να μη διαστάσει να έρθει σε εμάς και να μας το εμπιστευτεί.

Να προσπαθήσουμε να αναπτύξουμε την κριτική του σκέψη μέσα από τη συζήτηση, να δίνουμε εμείς πρώτοι το καλό παράδειγμα για τη σωστή χρήση του διαδικτύου και να ξεκαθαρίσουμε εξ αρχής ότι οι κανόνες καλής συμπεριφοράς που ισχύουν στην πραγματική ζωή, ισχύουν και στο διαδίκτυο. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να θέσουμε κανόνες και όρια στον χρόνο και στον τρόπο χρήσης του διαδικτύου από κοινού με το παιδί, τους οποίους θα αναπροσαρμόζουμε ανάλογα με την ηλικία του.

Δεν χρειάζεται να έχει κανείς πτυχίο πληροφορικής για να κρατήσει το παιδί του ασφαλές στο διαδίκτυο. Όπως το μαθαίνουμε να μεγαλώνει και να συμπεριφέρεται στον πραγματικό κόσμο, έτσι το μαθαίνουμε να γίνει ένας σωστός αυριανός ψηφιακός πολίτης”.