
Η “ΠΑΤΡΙΣ” είχε αποκαλύψει την ιστορία των 3 πάμπλουτων αδερφών Χατζάκη, που εκτός από τις δωρεές στη γενέτειρά τους, το ΠΑΓΝΗ και αλλού, είχαν δημιουργήσει κι ένα ίδρυμα στην Ελβετία –προφανώς με πολλά χρήματα, που προοριζόταν για τους νέους των Ασιτών. Τι λέει η διαθήκη: Μεταξύ άλλων στο έγγραφο αναφέρονται οι επιθυμίες του διαθέτη και τι μπορεί να προσφέρει το ίδρυμα: -Την απονομή κάθε έτος χρηματικού ποσού σε άπορους και μη μαθητές Λυκείου, επιτυχόντες στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
-Την εισφορά σημαντικού χρηματικού ποσού για δημοσια δανειστική βιβλιοθήκη στις Κ. Ασίτες εμπλουτισμένη με βιβλία λογοτεχνών συγγραφέων και ποιητών από την Κρήτη.
Επίσης ζητούσε να δίδεται χρηματική ενίσχυση:
-Σε απόρους σπουδαστές των ΑΕΙ και ΤΕΙ.
-Σε απόρους ασθενείς για αποθεραπεία, εγχειρήσεις, αμοιβές ιατρών κλπ.
-Να παρέχονται γεύματα σε απόρους εις μνήμη Ειρήνης, Ζαχαρία και Φωτεινής Χατζάκη.
Σε περίπτωση αντικειμενικής δυσκολίας παροχής γευμάτων να δίδονται απευθείας χρήματα στις οικογένειες.
-Να δίδονται δώρα γάμου σε άπορα νιόπαντρα ζευγάρια με ιδιαίτερη προτίμηση σε ηλεκτρικές συσκευές.
Και οποιαδήποτε άλλη ανάγκη προκύψει που δεν περιγράφεται στους σκοπούς του ιδρύματος να καλύπτεται με βάση την κρίση των διαχειριστών. Αυτό που ήταν γνωστό παλιότερα ήταν ότι η Φωτεινή Χατζάκη είχε κληροδοτήσει στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου το ποσό των 1.600.000 ευρώ για να γίνει νέα κλινική και 400 στρέμματα στην περιοχή Ιεράπετρας για να τα εκποιήσει η κοινότητα Κάτω Ασιτών (στην οποία είχε ήδη φτιάξει το πνευματικό κέντρο). Η “Π” αποκάλυψε ότι η περιουσία των Χατζάκηδων ήταν πολύ μεγαλύτερη από όσο αρχικά είχε υπολογιστεί και είχε βγει στο φως με τη διαθήκη της Φ. Χατζάκη, μιας από τα τρία αδέρφια που πέθανε τελευταία, το 2003. Ειδικά στην περίπτωση του αρχηγού της οικογένειας Ζαχαρία Χατζάκη, που πέθανε λίγους μήνες πριν από την αδερφή του και ποτέ δεν βρέθηκε διαθήκη δική του, αποδεικνύεται ότι ο ίδιος είχε δημιουργήσει ένα ίδρυμα με πολλά χρήματα με σκοπό να χρηματοδοτούνται οικογένειες των Κάτω Ασιτών
Αλλά για να φτάσουν εκεί είχαν δουλέψει σκληρά. Τα αδέρφια Ειρήνη, Ζαχαρίας και Φωτεινή Χατζάκη είχαν κληρονομήσει ένα εργοστάσιο συσκευασίας ρίγανης και άλλων αρωματικών φυτών από έναν μακρινό τους ξάδερφο (ονόματι Παράσχος) που επίσης δεν είχε διαδόχους. Η Φωτεινή και ο Ζαχαρίας κυρίως (η Ειρήνη ήταν απόφοιτος Γαλλικής Φιλολογίας και δεν ασχολήθηκε με την επιχείρηση) το επεξέτειναν φτιάχνοντας εργοστάσια στον Πειραιά, την Τουρκία ακόμη και τη Βουλγαρία! Έκαναν διεθνές εμπόριο με τη ρίγανη και τα άλλα αρωματικά φυτά κερδίζοντας μεγάλα ποσά, κτίζοντας τη δική τους αμύθητη περιουσία. Πληροφορίες μάλιστα αναφέρουν ότι ο Ζαχ.Χατζάκης είχε κάνει και μεγάλες επενδύσεις στο Χρηματιστήριο τις οποίες ρευστοποίησε πριν το... κραχ! Κέρδισε κι από εκεί πολύ, όπως ο ίδιος είχε εξομολογηθεί... Δεν είχαν όμως κάνει δικές τους οικογένειες και όταν άρχισαν να περνούν τα χρόνια, ο ίδιος αποφάσισε να μην συνεχίσει, πούλησε τα εργοστάσια και ρευστοποίησε την περιουσία...
Τότε άρχισαν και τις δωρεές. Η πρώτη μεγάλη δωρεά της Φ.Χατζάκη ήταν το πνευματικό κέντρο στις Κ. Ασίτες, που στοίχισε τότε 65 εκατομμύρια δραχμές. Τότε μπήκε η ιδέα στον Ζαχ. Χατζάκη να φτιάξει κι εκείνος κάτι για το χωριό και συζήτησε με κάποιους το ενδεχόμενο να κάνει μια μεγάλη δωρεά. Η ιδέα για το ίδρυμα μπήκε από κάποιον κουμπάρο του, αλλά ο ίδιος δεν είπε τότε τι έκανε. Μόνο όταν πέθανε η αδερφή του Ειρήνη, το εξομολογήθηκε στο πρόσωπο αυτό χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες. Και δεν πρόλαβε διότι λίγο μετά ασθένησε σοβαρά, μπήκε στο νοσοκομείο, στην εντατική, και δεν ξαναβγήκε ποτέ...

