Το μεταναστευτικό ζήτημα ήταν το θέμα της χθεσινής συνεδρίας των ηγετών της ΕΕ στην άτυπη Σύνοδο της Μάλτας, η οποία ολοκληρώθηκε χθες το απόγευμα.

Στο κείμενο των συμπερασμάτων, υπογραμμίζεται ότι ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και η ανακοπή των παράνομων μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη αποτελούν βασικό στοιχείο για μια βιώσιμη πολιτική μετανάστευση.

Σημειώνεται ότι στην Αν. Μεσόγειο, παρά τις πιέσεις που παραμένουν, οι αφίξεις τους τελευταίους τέσσερις μήνες του 2016 ήταν μειωμένες σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2015 κατά 98%, ενώ οι ηγέτες της ΕΕ θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας και τις χώρες του δρόμου των Δυτ. Βαλκανίων.

Οι ηγέτες της ΕΕ επικεντρώθηκαν στον «δρόμο» της Κεντρικής Μεσογείου, αναφέροντας ότι στη διάρκεια του 2016 οι αφίξεις ξεπέρασαν τις 180.000.

Οι ηγέτες της ΕΕ αναφέρουν πως θα συνεργαστούν πρωτίστως με τη Λιβύη απ' όπου φεύγουν κυρίως οι μετανάστες, αλλά και με τις γειτονικές της χώρες συμπεριλαμβανομένων και των υπο-Σαχάριων.

Το κείμενο συμπερασμάτων

Οι τομείς στους οποίους θα δοθεί προτεραιότητα σύμφωνα με το κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου της Μάλτας είναι οι εξής:

• Εκπαίδευση, εξοπλισμό και υποστήριξη της Λιβυκής Ακτοφυλακής και άλλων συναφών υπηρεσιών. Συμπληρωματικά προγράμματα εκπαίδευσης από την ΕΕ πρέπει να αναπτυχθούν γρήγορα, με έναρξη εκείνα που ήδη έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της επιχείρησης SOPHIA.

• Η χρηματοδότηση και ο προγραμματισμός αυτών των δραστηριοτήτων θα πρέπει να γίνει βιώσιμος και προβλέψιμος και διαμέσου του Μεσογειακού Δικτύου Seahorse.

• Αυξημένες προσπάθειες προκειμένου να διαλυθεί η επιχείρηση λαθρεμπορίου ανθρώπινων ζωών, με ευθύνη της Λιβύης και σχετικών διεθνών εταίρων, συμπεριλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, την Europol και την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή.

• Βελτίωση της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης των τοπικών κοινοτήτων στην Λιβύη ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές και στα σύνορα της Λιβύης με τους "δρόμους" μετανάστευσης.

• Εξασφάλιση επαρκούς ικανότητας υποδοχής και ικανοποιητικών συνθηκών για τους μετανάστες στη Λιβύη από κοινού με την UNHCR και τον ΙΟΜ.

• Υποστήριξη του ΙΟΜ στην ενίσχυση των δραστηριοτήτων υποστηριζόμενης οικειοθελούς επιστροφής.

• Ενίσχυση των εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που απευθύνονται σε μετανάστες στη Λιβύη και τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών.

• Συμβολή στη μείωση της πίεσης στα χερσαία σύνορα της Λιβύης, σε συνεργασία τόσο με τις λιβυκές αρχές αλλά και όλους τους γείτονες της Λιβύης, μεταξύ άλλων με την υποστήριξη έργων ενίσχυσης της ικανότητας διαχείρισης των συνόρων τους.

• Παρακολούθηση των εναλλακτικών διαδρομών και της πιθανής εκτροπής των δραστηριοτήτων των διακινητών, μέσω από κοινού προσπαθειών γειτονικών χωρών στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης, με την υποστήριξη των κρατών μελών και όλων των σχετικών οργανισμών της ΕΕ και με τη διάθεση όλων των αναγκαίων μέσων επιτήρησης.

• Συνεχή υποστήριξη των προσπαθειών και πρωτοβουλιών μεμονωμένων κρατών-μελών που ασχολούνται άμεσα με τη Λιβύη. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ εκφράζει την ικανοποίησή της και είναι έτοιμη να υποστηρίξει την Ιταλία στην εφαρμογή του μνημονίου συμφωνίας που υπεγράφη στις 2 Φεβρουαρίου 2017 από τις ιταλικές αρχές και τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου της Λιβύης Al Serraj.

• Εμβάθυνση του διαλόγου και της συνεργασίας σε θέματα μετανάστευσης με όλες τις χώρες που συνορεύουν με τη Λιβύη, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης επιχειρησιακής συνεργασίας με τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Συνόρων και του Λιμενικού για την πρόληψη αναχωρήσεων και τη διαχείριση των επιστροφών. Οι ηγέτες της ΕΕ αναφέρουν ότι ορισμένες από τις προαναφερόμενες δράσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω του Ταμείου της ΕΕ για την Αφρική με 1,8 δισ. από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και 152 εκατομμύρια από τις συνεισφορές των κρατών. Προκειμένου να καλυφθούν οι πλέον επείγουσες ανάγκες της παρούσης αλλά και για όλο το 2017, η Σύνοδος της Μάλτας καλωσορίζει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συμβάλει, ως πρώτο βήμα, με επιπλέον 200 εκατομμύρια ευρώ στο Ταμείο της ΕΕ για την Αφρική και να δώσει προτεραιότητα στα προγράμματα που αφορούν τη μετανάστευση και σχετίζονται με τη Λιβύη.

Γιούνκερ για ελληνικά νησιά

«Η Κομισιόν έχει υιοθετήσει τις συστάσεις πριν από 10 έτη σε σχέση με τη Μεσογειακή Οδό» υπενθύμισε ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στην κοινή συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής. «Θέλουμε να το κάνουμε, πρέπει να το κάνουμε, διότι 150.000 πρόσφυγες περνούν τη Μεσόγειο. Και πρέπει να μειώσουμε τον αριθμό των προσφύγων που περνούν από την Τουρκία προς την Ελλάδα, προς τα ελληνικά νησιά, καταφέραμε να μειώσουμε αυτόν τον αριθμό κατά 80%» είπε ο πρόεδρος της Κομισιόν και σημείωσε ότι οι προτάσεις της Επιτροπής υιοθετήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ είπε επίσης ότι η Λιβύη έχει κάνει εξαιρετικό έργο όσον αφορά τη διαχείριση προσφυγικών/ μεταναστευτικών ροών από τη χώρα.

Τσίπρας: “Γκρίζες ζώνες δεν υπάρχουν”

Σαφές μήνυμα στην Τουρκία ότι γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο δεν υπάρχουν και ότι η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, έστειλε από τη Μάλτα, στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. «Θέλω να είμαι σαφής, γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο δεν υπάρχουν. Αυτό που υπάρχει είναι η σταθερή αποφασιστικότητα της Ελλάδας να υπερασπιστεί το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά της δικαιώματα καθώς και επίσης και η αποφασιστικότητα της να αντιμετωπίσει με ψυχραιμία όλα τα προβλήματα που προκύπτουν, ποντάροντας πάντα στο διάλογο, στη συνεργασία και όχι σε κινήσεις εντυπωσιασμού» ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός και επισήμανε”: Και ας μην ξεχνάμε τα ελληνικά σύνορα είναι τα ευρωπαϊκά σύνορα. Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια αυξημένη προκλητικότητα και στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο από την πλευρά της Τουρκίας”, επισήμανε ο κ. Τσίπρας και υπογράμμισε:”Αυτός ο δρόμος δεν οδηγεί πουθενά. Η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού δικαίου που παραβιάζεται από την άλλη πλευρά.

Συνάντηση με Μέρκελ

Κυπριακό, προσφυγικό και αξιολόγηση ήταν στην ατζέντα της συζήτησης του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με την Ανγκελα Μέρκελ, στο περιθώριο της άτυπης Συνόδου Κορυφής στη Μάλτα.

Η καγκελάριος ενημέρωσε τον πρωθυπουργό για τις συνομιλίες της με την τουρκική ηγεσία και ειδικότερα σε ό,τι άφορα την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, το προσφυγικό και το Κυπριακό, που συζητήθηκαν στο πλαίσιο των ευρύτερων ευρωτουρκικών σχέσεων.