Συνέντευξη στη Λίλιαν Δαφερμάκη

Για όλα τα φλέγοντα ζητήματα που ταλανίζουν την τοπική κοινωνία όπως την ανεργία, την απώλεια εκατοντάδων θέσεων εργασίας - μέσα από τη συντριβή της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας - και την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, μιλά σήμερα στην “Π” η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας, Ράνια Αντωνοπούλου, η οποία περιοδεύει στην Κρήτη για να παρουσιάσει τις πολιτικές απασχόλησης του Υπουργείου Εργασίας και τις προοπτικές ανάπτυξης της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, όπως διαμορφώνονται μετά την ψήφιση του Ν. 4430/2016. Ο νέος νόμος απευθύνεται σε εργαζόμενους πτωχευμένων ή προβληματικών επιχειρήσεων, οι οποίοι επιλέγουν να συστήσουν συνεργατικά σχήματα. Σε αυτούς θα παρέχεται δωρεάν υποστήριξη για τον τρόπο σύστασης των κοινωνικών επιχειρήσεων, την εκπόνηση των επιχειρηματικών σχεδίων αλλά και υποστήριξη στα στάδια υλοποίησής τους.

Παράλληλα, η κα Αντωνοπούλου σημειώνει ότι το Υπουργείο Εργασίας εξετάζει το ενδεχόμενο υλοποίησης προγράμματος που θα δίνει κίνητρα στις επιχειρήσεις, ώστε να επιλέξουν να μετατρέψουν τη μερική ή εκ περιτροπής εργασία σε πλήρη.

Η συνέντευξη με την κα Ράνια Αντωνοπούλου είναι ως εξής:

Ερώτηση: Τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) δείχνουν ότι τα υψηλότερα επίπεδα ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφονται στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα προσδιορίζουν ότι η ανεργία στη χώρα μας αγγίζει το 23% (19,2 % για τους άνδρες και 27,7% για τις γυναίκες) και αμέσως μετά ακολουθεί η Ισπανία με 18,4%. Τι σημαίνουν για σας αυτά τα δεδομένα και ποιος είναι ο σχεδιασμός του υπουργείου για τη διαχείριση του κρίσιμου αυτού ζητήματος;

Απάντηση: «Τα στοιχεία της Eurostat δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να επιβεβαιώνουν τις καταστροφικές συνέπειες της υφεσιακής πολιτικής που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα μετά το 2010 και είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 25 ποσοστιαίες μονάδες, το κλείσιμο των επιχειρήσεων και την εκτόξευση της ανεργίας από το 7% στο 27%. Η θλιβερή πρωτιά της Ελλάδας στην ανεργία δεν είναι είδηση. Από το 2013 είμαστε πρώτοι στην ανεργία. Όμως τα δύο τελευταία χρόνια η ανεργία αποκλιμακώνεται σταθερά και με ταχύτερους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Από το 25,9% τον Ιανουάριο του 2015 είμαστε στο 23%. Ο ιδιωτικός τομέας δημιούργησε 136.260 καθαρές νέες θέσεις εργασίας το 2016, όταν το 2014 (έτος success story) είχαν δημιουργηθεί 99.122 θέσεις. Επομένως το 2016, σε σχέση με το 2014 οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκαν κατά 31,5%. Αναφέρω τα στοιχεία, όχι για να υποστηρίξω ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έλυσε το πρόβλημα της ανεργίας, αλλά γιατί η αντιπολίτευση και μερίδα των ΜΜΕ ισχυρίζονται, ανακριβώς, ότι το πρόβλημα της ανεργίας επιδεινώνεται.

Το πρόβλημα της ανεργίας δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό. Υπάρχουν άλλες 7 χώρες με υψηλότερη ανεργία από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Οι πολιτικές λιτότητας ευθύνονται κατά κύριο λόγο για τα 20 εκατομμύρια ανέργους στην Ευρώπη. Έχω δηλώσει κατʼ επανάληψη ότι μόνο η αύξηση της κατανάλωσης μπορεί να τροφοδοτήσει την οικονομία, η οποία με τη σειρά της θα μπορέσει να δημιουργήσει πραγματικές θέσεις εργασίας. Στην Ελλάδα, σε αυτή την προσπάθεια το Υπουργείο Εργασίας συμβάλλει υποστηρίζοντας τους ανέργους στην επαναφορά τους στην αγορά εργασίας. Στον ιδιωτικό τομέα επιδοτούμε μέρος του κόστους, ώστε να προσλάβουν οι επιχειρήσεις προσωπικό και στον δημόσιο τομέα, μέσω της νέας γενιάς προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας, προσφέρουμε δουλειά, για 8 μήνες, κυρίως στους μακροχρόνια ανέργους. Έτσι από τη μια μεριά υποστηρίζουμε τον άνεργο να διεκδικήσει με περισσότερες αξιώσεις μία αξιοπρεπή θέση στην αγορά εργασίας, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, και από την άλλη προκαλούμε αύξηση της κατανάλωσης”.

Ερώτηση: Πώς αντιμετωπίζετε το κρίσιμο θέμα που αφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν πλέον σταθερές θέσεις εργασίας με αποτέλεσμα να απορρυθμίζεται συνολικά η αγορά εργασίας;

Απάντηση: «Την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας την κληρονομήσαμε. Η πλήρης απασχόληση μειώνεται στα χρόνια της κρίσης και η μεγάλη ανατροπή στο είδος των συμβάσεων εργασίας έγινε την περίοδο 2013-2014. Η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας καταβάλλει κάθε προσπάθεια όχι μόνο για να μπει φρένο στις ευέλικτες μορφές εργασίας, αλλά και να επαναφέρει την κανονικότητα στον κόσμο της εργασίας. Τα προγράμματά μας προσφέρουν πλήρη απασχόληση και ασφαλιστικά δικαιώματα, σε μια εποχή που οι ελαστικές σχέσεις εργασίας παρουσιάζονται ως λύση στο πρόβλημα της ανεργίας. Πέραν τούτου θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι στο Υπουργείο Εργασίας ήδη εξετάζουμε το ενδεχόμενο υλοποίησης προγράμματος που θα δίνει κίνητρα στις επιχειρήσεις ώστε να επιλέξουν να μετατρέψουν την μερική ή εκ περιτροπής εργασία σε πλήρη”.

Ερώτηση: Τα προγράμματα απασχόλησης ανέργων δίνουν μια τόνωση στην αγορά εργασίας, αλλά με ημερομηνία λήξεως, αφού ουσιαστικά ανακυκλώνουν το πρόβλημα και δεν δίνουν ουσιαστική λύση. Τι δυνατότητες και τι προοπτικές υπάρχουν στη βάση μιας μόνιμης και οριστικής λύσης του προβλήματος;

Απάντηση: “Η αντιμετώπιση της ανεργίας επιτυγχάνεται μόνο με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, πράγμα που σημαίνει ότι χωρίς παραγωγική ανασυγκρότηση τα ποσοστά της ανεργίας δεν μπορούν να μειωθούν ουσιαστικά. Όμως η ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας απαιτεί χρόνο. Όσο, λοιπόν, η κυβέρνηση εργάζεται για τη δημιουργία εκείνων των οικονομικών συνθηκών που θα ανοίγουν μόνιμες θέσεις εργασίας, δική μου ευθύνη είναι η άμεση υποστήριξη όσο το δυνατόν περισσότερων ανέργων και η προσωρινή επανένταξή τους στην αγορά εργασίας. Εξορθολογίζοντας, λοιπόν, τους πενιχρούς διατιθέμενους πόρους, υλοποιούμε προγράμ- ματα, όπως η νέα γενιά κοινωφελούς εργασίας, τα προγράμματα επιδότησης των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά και οι δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης, οι οποίες συνοδεύονται από εγγυημένη απασχόληση. Η ειδοποιός διαφορά των νέων προγραμμάτων, σε σχέση με τα προηγούμενα, είναι ότι για πρώτη φορά προβλέπεται περισσότερη εγγυημένη απασχόληση, 8μηνη εργασία στα κοινωφελή προγράμματα και στοχευμένη κατάρτιση σε δυναμικούς κλάδους της οικονομίας. Σε αυτό μας βοηθά και ο νεοσύστατος μηχανισμός διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας, ο οποίος καταγράφει τον δυναμισμό των κλάδων όχι μόνο στο παρόν αλλά και στο μέλλον, βοηθώντας μας στον σχεδιασμό των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης”.

Ερώτηση: Ποια είναι τα σχέδια του υπουργείου για τη στήριξη της κοινωνικής οικονομίας αλλά και των συνεταιριστικών σχημάτων που μπορούν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας;

Απάντηση: “Το πρώτο βήμα, όπως θα γνωρίζετε, έγινε στα τέλη του Οκτωβρίου, με την ψήφιση του νέου νόμου για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, τον ν. 4430/2016. Ο νόμος αυτός, όπως έχω ξαναπεί, θέτει την αξιοπρεπή εργασία στο επίκεντρο. Και αυτό το κάνει υποχρεώνοντας τον Φορέα Κοινωνικής Οικονομίας να έχει τουλάχιστον ένα εργαζόμενο μετά τον δεύτερο χρόνο λειτουργίας του. Επίσης, οριοθετεί την εθελοντική εργασία και παρέχει ασφαλιστικά και φορολογικά κίνητρα. Το πράττει, επίσης, με την εισαγωγή του συνεταιρισμού εργαζομένων στην ελληνική έννομη τάξη, ένα νομικό πρόσωπο που απευθύνεται κυρίως στους νέους και τις νέες που δε θέλουν ή δε μπορούν να ενταχθούν σε μια απορρυθμισμένη αγορά εργασίας, θέλουν όμως να μείνουν στη χώρα και να μπορέσουν να εργαστούν με αξιοπρέπεια. Απευθύνεται όμως και σε εργαζόμενους πτωχευμένων ή προβληματικών επιχειρήσεων, οι οποίοι επιλέγουν να συστήσουν συνεργατικά σχήματα. Παράλληλα, πέραν των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που ήδη ξεκινήσαμε, το βάρος μας για το πρώτο εξάμηνο πέφτει στη χρηματοδοτική στήριξη αλλά και στην παροχή τεχνογνωσίας προς το πεδίο. Συγκεκριμένα τον ερχόμενο Μάρτιο θα συσταθούν κέντρα υποστήριξης της Κοινωνικής Οικονομίας. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λαμβάνουν δωρεάν υποστήριξη για τον τρόπο σύστασης των κοινωνικών επιχειρήσεων, την εκπόνηση επιχειρηματικού σχεδίου αλλά και υποστήριξη στο στάδιο υλοποίησής του. Την ίδια περίοδο αναμένεται να ξεκινήσει η χρηματοδότηση με αρχικό κεφάλαιο λειτουργίας των Φορέων Κοινωνικών Συνεταιριστικών Σχημάτων στην βάση βιώσιμων επιχειρηματικών σχεδίων και παραγωγής κοινωνικού αντίκτυπου. Το επόμενο διάστημα θα αρχίσουν σταδιακά να βγαίνουν και επιπλέον χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως δανειακά προϊόντα, εγγυήσεις δανείων, εγγυητικές επιστολές”.

Ερώτηση: Θα θέλαμε ένα γενικότερο πολιτικό σχόλιο μετά και τις τελευταίες δημοσκοπήσεις για το πώς ο ΣΥΡΙΖΑ σχεδιάζει να ανατρέψει το δυσμενές πολιτικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί…

Απάντηση: “Κάθε πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής επιφέρει φθορά στις κυβερνήσεις. Η κυβέρνηση θα κάνει ό,τι είναι πολιτικά και κοινωνικά δυνατόν για να κλείσει η βʼ αξιολόγηση και να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη της χώρας στον Μηχανισμό Ποσοτικής Χαλάρωσης. Η ένταξη της χώρας στον Μηχανισμό θα δώσει ώθηση στην πραγματική οικονομία της χώρας για να αλλάξει επιτέλους σελίδα η καθημερινότητα της ελληνικής κοινωνίας. Από κει και πέρα, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι τα τελευταία χρόνια κατά κανόνα, οι δημοσκοπήσεις δεν αποτυπώνουν τις τάσεις και τις προτιμήσεις της ελληνικής κοινωνίας”.