Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Η Κρήτη αποχαιρέτησε χθες την αντιπεριφερειάρχη Βιργινία Μανα- σάκη σε κλίμα βαθιάς οδύνης και αβάσταχτης πικρίας που αφήνει πίσω του ο θάνατος μιας τόσο νέας γυναίκας, μητέρας δύο παιδιών, με όραμα και αγάπη για τον τόπο της, που έφυγε από τη ζωή πρόωρα αφήνοντας πίσω της σπουδαίο έργο. Πάνδημη συμμετοχή, βουλευτές, ολόκληρο το Περιφερειακό Συμβούλιο, δήμαρχοι του νησιού, εκπρόσωποι φορέων έσπευσαν χθες στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου για να πουν το τελευταίο “αντίο” στην αντιπεριφερειάρχη που έσβησε στα 42 χρόνια, μετά από γενναία αλλά και άνιση μάχη με τον καρκίνο.

Όλοι μιλούσαν με τα πιο θερμά λόγια για το κορίτσι με τη φυσική ευγένεια, τη σοβαρότητα και τον αυστηρό επαγγελματισμό, που παρά τη σύντομη διαδρομή της ζωής της, άφησε το δικό της αποτύπωμα και άνοιξε νέους δρόμους στους κρίσιμους τομείς της Ενέργειας και του Περιβάλλοντος πετυχαίνοντας ένα σπουδαίο έργο.



Από τις κορυφαίες σκηνές του δράματος η πορεία της νεκρικής πομπής μπροστά από την Περιφέρεια Κρήτης

Η σορός της Βιργινίας Μανασάκη βρισκόταν από τις 2.00 το μεσημέρι στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου, όπου τελέστηκε η εξόδιος ακολουθία προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ειρηναίου.

Στ. Αρναουτάκης: “Δεν είχαμε προετοιμαστεί για το τελευταίο αντίο…”

Ράγισε ο περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης συγκλονισμένος από το δυσβάσταχτο βάρος της απώλειας της Βιργινίας Μανασάκη και, όπως ανακοίνωσε, σε ένδειξη τιμής, μνήμης και αναγνώρισης του έργου της θα παραμείνει μέχρι το τέλος της θητείας η αντιπεριφέρεια στο όνομά της όπως και το γραφείο της με τα πράγματά της. Ο περιφερειάρχης, ο οποίος στάθηκε ακούραστος στο πλευρό της σε όλη την περιπέτεια της υγείας της, ήταν εκείνος που την υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο όταν έφτασε η σορός της από το νοσοκομείο “Παπανικολάου” της Θεσσαλονίκης όπου νοσηλευόταν μαζί με τον πρώην δήμαρχο Ηρακλείου Γ. Κουράκη και στήριξε με κάθε τρόπο την οικογένειά της. Στη συνέχεια παρέμεινε μέχρι αργά τη νύχτα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο όπου μεταφέρθηκε για γίνει η προετοιμασία για την τέλεση της κηδείας της μαζί με τον αντιπεριφερειάρχη Ν. Καλογερή και τους περιφερειακούς συμβούλους κ.κ. Κ. Φασουλάκη και Βαμβακά. Χθες στη διάρκεια της τέλεσης της κηδείας ανακοίνωσε εκτός κειμένου ότι θα τηρήσει τη δέσμευση που είχε δώσει στη Βιργινία Μανασάκη δηλαδή να χρηματοδοτηθεί η Αιματολογική Κλινική του ΠΑΓΝΗ. Ο κ. Αρναουτάκης σε μια αποστροφή του λόγου του αναφέρθηκε σε εκείνους που είχαν αμφισβητήσει το έργο του περιφερειακού σχεδιασμού και είχαν ασκήσει κριτική στους χειρισμούς της. Ωστόσο, όπως είπε, εκείνη παρά το γεγονός ότι πικράθηκε, δεν κράτησε κακίες και υποστήριξε τις απόψεις της σαν παλικάρι…

Όπως είπε xαρακτηριστικά: «Κανείς από εμάς που σε γνωρίσαμε, που συνεργαστήκαμε μαζί σου, που σε αγαπήσαμε, δεν περίμενε ότι θα έρθει αυτή η ώρα. Η ώρα του αποχαιρετισμού, η ώρα που όλα γίνονται ασθενέστερα και από τη σκιά, που όλα γίνονται απατηλότερα και από τα όνειρα. Εάν η απώλεια είναι συνάρτηση της προσφοράς, τότε το κενό που αφήνει ο θάνατός σου, Βιργινία, είναι τεράστιο. Είναι αλήθεια πως το τελευταίο διάστημα αποφεύγαμε στην Περιφέρεια κάθε συζήτηση για κάτι τόσο δυσβάστακτο. Παίρναμε δύναμη από τη δύναμή σου, αντλούσαμε ενέργεια από τη δική σου ενέργεια.

Κάναμε υπομονή και ελπίζαμε, όπως άλλωστε έκαναν οι δικοί σου άνθρωποι τους τελευταίους μήνες. Μέσα στο σύντομο αλλά τόσο δημιουργικό σου ταξίδι σʼ αυτόν τον κόσμο εκπλήρωσες με επιτυχία την αποστολή σου. Κατάφερες να γίνεις μια σπουδαία επιστήμονας, μια εξαίρετη μηχανικός. Έγινες μια άριστη σύζυγος δίπλα στο Γιώργο. Προσέφερες απλόχερα αγάπη στους δυο σου γιους, τον Εμμανουήλ και το Νικόλα. Παρέμεινες πάντα δίπλα στους αγαπημένους σου γονείς τον Μανώλη και τη Χρυσούλα και βέβαια ήσουν μέχρι την τελευταία στιγμή δίπλα στα αδέρφια σου το Γιώργο και την Ισμήνη. Όλοι αυτοί από την Παρασκευή το μεσημέρι, όταν ο χρόνος σταμάτησε στη Θεσσαλονίκη, αδυνατούν να πιστέψουν πως η Βιργινία τους δεν τα κατάφερε.

Αγαπημένη συνεργάτιδα και φίλη, έχουν περάσει χρόνια από την πρώτη μέρα που ήρθες στην Αναπτυξιακή Ηρακλείου ως νέα μηχανικός. Γρήγορα απέδειξες σε όλους μας ότι η πορεία σου θα είναι σπουδαία. Λίγο αργότερα επισφραγίσαμε τις φιλικές και οικογενειακές μας σχέσεις στη βάφτιση του μικρού σου γιου. Το 2010 όταν εκλέχθηκες στις πρώτες θέσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης ένας νέος κύκλος δημιουργίας άνοιξε για ολόκληρη την Κρήτη. Μέσα από τα νέα σου καθήκοντα για την ενέργεια και τη βιομηχανία, ως αντιπεριφερειάρχης, η αγωνία σου για τα μεγάλα ζητήματα της Κρήτης ήταν διάχυτη. Είναι η άλλη όψη της δικής σου δωρεάς. Της δικής σου προσφοράς στα πράγματα, ακόμα και σήμερα που δεν πρόλαβες να δεις την πλήρη δικαίωση των επιλογών σου. Ελάχιστοι άνθρωποι, Βιργινία, πίστεψέ με, ξέρουν τόσο καλά, όσο εσύ τα ζητήματα της ενέργειας και του περιβάλλοντος. Γιʼ αυτό ο λόγος σου ήταν και θα είναι πλέον πάντα θεσμικός. Παρεμβατικός, αλλά όχι συγκυριακός. Επιστημονικός, αλλά όχι ουδέτερος. Πολιτικός, αλλά όχι πολιτικά σκόπιμος και υστερόβουλος. Διδακτικός, αλλά όχι επιδεικτικός. Αυτή η ανεπανάληπτη ισορροπία και σύνθεση είναι Βιργινία η αύρα που άφηνες στις πολιτικές σου παρεμβάσεις, στις εισηγήσεις σου στο Περιφερειακό Συμβούλιο, στις προσωπικές σου συνομιλίες. Είχες το σπάνιο πλεονέκτημα, Βιργινία, να έχεις ζήσει πολλές ζωές μέσα σε τόσο λίγα χρόνια. Να έχεις μπει οριστικά και αμετάκλητα στο μυαλό και την ψυχή πολλών ανθρώπων. Να έχεις σηκώσει πολύ ψηλά τον πήχη, σε πολλούς τομείς. Και τώρα, Βιργινία, τι γίνεται; Μπορούμε άραγε να αποχαιρετιστούμε; Αρκεί μήπως να συμπαρασταθούμε στη λαβωμένη οικογένειά σου και να σε αφήσουμε στη μέριμνα του ιστορικού χρόνου και στην ελπίδα της επόμενης συνάντησής μας; Εσύ είσαι ασφαλής πια. Η φυσική σου σιωπή θα αναδεικνύει διαρκώς το μέγεθος του έργου και της προσωπικότητάς σου, το εύρος των αισθημάτων σου και το ανεξάντλητο περίσσευμα της διάνοιας και της ψυχής σου. Εμείς όμως; Εμείς στην Περιφέρεια Κρήτης χάσαμε μεγάλο μέρος από την ενέργεια που μας έδινες. Σε ευχαριστούμε για αυτό και μας συγχωρείς, γιατί ακόμη και τώρα μας διαφεύγει όλο το μέγεθός σου. Και τώρα μόνη και γαλήνια, είμαι βέβαιος πως θα βρεις μια χαραμάδα φως στον συννεφιασμένο ουρανό της Κρήτης, για να περάσεις ψηλά, εκεί που θα βρεις τη θέση που σου ανήκει για να βλέπεις και να καμαρώνεις γι΄ αυτά που μας άφησες. Καλό σου ταξίδι!”.

Οδύνη και πικρία

Για τη σεμνότητα και το ήθος και τη μεγάλη προσφορά της αντιπεριφερειάρχη, μίλησε ο βουλευτής και γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ Βασίλης Κεγκέρογλου και ο δήμαρχος Ηρακλείου Βασίλης Λαμπρινός, ο οποίος υπογράμμισε τη σεμνότητα, τη σοβαρότητα και τη γνώση που χαρακτήριζαν τη Βιργινία Μανασάκη. Βαθιά συγκινημένος ο πρώην δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης μίλησε για την τύχη που είχε να συνεργαστεί μαζί της ως πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ, του οποίου η αείμνηστη Β. Μανασάκη υπήρξε κορυφαίο στέλεχος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Από τη συνεργασία αυτή, όπως είπε, τον εντυπωσίασε από την πρώτη στιγμή, η ευγένεια, η σοβαρότητα, ο επαγγελματισμός, η ευρύτητα της σκέψης και η διάθεση κατανόησης που τη χαρακτήριζαν. Ο κ. Κουράκης σχολίασε την κατανόηση της αντιπεριφερειάρχη ακόμα και απέναντι σε κείνους που στάθηκαν αρνητικά απέναντί της και που οι εξελίξεις τους υποχρέωσαν να αναγνωρίσουν τελικά την ορθότητα της κρίσης της. Όπως είπε χαρακτηριστικά “άφες αυτοίς...”, έλεγες πάντα με χαμόγελο και ξεπερνούσες τις λαθεμένες ή τις άδικες κριτικές τους. Είχες την ικανοποίηση να “γευτείς” στο χώρο σου αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία την καταξίωση και την αγάπη. Καρποί και τα δυο της σκληρής δουλειάς, της αταλάντευτης εμμονής στους στόχους σου και της επιστημονικής σου γνώσης. Αποφασιστική αλλά συνετή, ευγενής, αλλά δυναμική και πάντα αξιαγάπητη ήσουν και θα παραμείνεις στη μνήμη μας μια λαμπερή μορφή που γοήτευε και δημιουργούσε. Μια εντυπωσιακή παρουσία με τετράγωνο μυαλό, που, απʼ όπου πέρναγες, άφηνες πίσω σου μόνο συμπάθειες και έργο. Ίσως αυτό δεν μπόρεσε να σου συγχωρέσει η ζηλόφθονη μοίρα και σου έστειλε τη βαριά δοκιμασία. Τη δέχτηκες κι αυτή αγόγγυστα. Με το ίδιο θάρρος, το ίδιο κουράγιο, την ίδια αποφασιστικότητα που αντιμετώπιζες τις άλλες δυσκολίες. Εσύ, Βιργινία, έζησες κι έφυγες σαν αρχόντισα που απολάμβανε τον σεβασμό, τον θαυμασμό, την εκτίμηση και την αγάπη όσων σε γνώριζαν». Την αντιπεριφερειάρχη αποχαιρέτησε σε μια σύντομη ομιλία του ο πρόεδρος του ΤΕΕ ΤΑΚ Γιάννης Χαρωνίτης, ο οποίος αφού μίλησε για τη βαθιά αγάπη που είχε στο πρόσωπο της, δεν κατάφερε να διαβάσει το κείμενο που είχε ετοιμάσει για τον αποχαιρετισμό της.

Ο ιερέας του χωριού της Βιργινίας, της αφιέρωσε μια μαντινάδα: "Έφυγες κι έσβησε το φως απούχε το φεγγάρι και μαύρισε ο ουρανός στην εδική σου αγκάλη".

Την εκλιπούσα αποχαιρέτησε ο δήμαρχος Φαιστού Γώργος Αρμουτάκης, ενώ το ψήφισμα του Περιφερειακού Συμβουλίου διάβασε ιδιαίτερα συγκινημένος ο πρόεδρος Γιώργος Πιτσούλης.

Μετά το πέρας της νεκρώσιμου ακολουθίας, η σορός της Βιργινίας Μανασάκη συνοδευόμενη από εκατοντάδες πολίτες που είχαν συγκεντρωθεί να την αποχαιρετήσουν υπό τα πένθιμα εμβατήρια της Φιλαρμονικής του Δήμου Ηρακλείου, πέρασε μπροστά από την Περιφέρεια Κρήτης. Ο περιφερειάρχης Στ. Αρναουτάκης, ο σύζυγός της Γιώργος Ταβερναράκης μαζί με τα παιδιά της ανέβηκαν αγκαλιά όλοι μαζί στο γραφείο της, εν μέσω δεκάδων πολιτών που την αποχαιρετούσαν με χειροκροτήματα. Στη συνέχεια οδηγήθηκε στο νέο κοιμητήριο όπου έγινε η ταφή της.

Με αφορμή το θάνατο της αντιπεριφερειάρχη συλλυπητήρια μηνύματα και ανακοινώσεις εξέδωσαν χθες το γραφείο τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου, ο δήμαρχος Χερσονήσου Γιάννης Μαστοράκης, η παράταξη Φαιστός Ενεργοί Πολίτες με επικεφαλής τη Μαρία Πετρακογιώργη, η Ένωση Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Ανατολικής Κρήτης, η Δημοκρατική Κίνηση Μηχανικών του ΤΕΕ ΤΑΚ με επικεφαλής τον Μιχάλη Γολοβάνη, το Δίκτυο Παρέμβασης Γυναικών Κρήτης.