Της Άννας κωνσταντουλάκη

Οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ, δηλαδή οι κάτοικοι της υπαίθρου που ασχολούνται με αγροτικές εργασίες, ανήκουν στην ομάδα με τον υψηλότερο κίνδυνο να διαγνωστούν με νεοπλασματική νόσο σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία της μελέτης που χαρτογράφησε για πρώτη φορά λεπτομερώς την επιδημιολογία του καρκίνου στην Κρήτη για την περίοδο 1992-2013, που παρουσιάστηκε πριν λίγες ημέρες στο Παγκρήτιο Ιατρικό Συνέδριο.

Η μελέτη του Κέντρου Καταγραφής Καρκίνου με βάση την έρευνα που είχε ανατεθεί από την Περιφέρεια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, η οποία μάλιστα βραβεύθηκε στο συνέδριο, το επόμενο διάστημα θα αξιοποιηθεί με παρέμβαση των ερευνητών στις περιοχές που παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα και τα μικρότερα ποσοστά καρκίνου, ώστε να διερευνηθούν οι παράγοντες που σχετίζονται με τη νόσο, αλλά να οργανωθεί κι ένα σχέδιο ενημέρωσης ή πρόληψης.

Για τα νέα στοιχεία που προκύπτουν μίλησε στην “Π” η Δήμητρα Σηφάκη-Πιστόλλα, επιδημιολόγος-ερευνήτρια, υποψήφια διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης η οποία είχε τον γενικό συντονισμό για τη διαχείριση της βάσης δεδομένων και την ανάλυση των στοιχείων.

Η ερευνήτρια είπε στην “Π”:

“Στην περίπτωση της Κρήτης διαφαίνεται ότι σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο τόπος διαμονής (αστικές/αγροτικές περιοχές), το προσωπικό και οικογενειακό ιατρικό ιστορικό καρκίνου, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ. Μάλιστα, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ανέδειξαν ότι οι παράγοντες αυτοί εμφάνισαν διαφορετική ένταση ανά νομό, υπογραμμίζοντας τις τοπικές ιδιαιτερότητες της Κρήτης. Αξίζει όμως να διευρυνθούν και άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να επιδρούν επιβαρυντικά, όπως επαγγελματικές συνθήκες (οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ παρουσίασαν υψηλότερο κίνδυνο), περιβαλλοντικές εκθέσεις και συμπεριφορικοί παράγοντες (πχ. διατροφή, άσκηση κ.α), σε επίπεδο νομού, δήμου ή γειτονιάς”.

Υπενθυμίζεται ότι στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 68.125 περιπτώσεις νοσηρότητας και 29.583 δεδομένα θανάτου από καρκίνο.

“Δεν θερίζει ο καρκίνος στην Κρήτη” λέει η ερευνήτρια

Σύμφωνα με την κ. Σηφάκη, τα στοιχεία δείχνουν μεν αύξηση των κρουσμάτων στην Κρήτη και στα δυο φύλα όλα αυτά τα χρόνια (1992-2013) δυο φύλα, ωστόσο τα επίπεδα του καρκίνου στο νησί είναι πολύ λιγότερα από άλλες περιοχές της Ευρώπης.

“Είναι λάθος να γράφεται ότι θερίζει ο καρκίνος στην Κρήτη” λέει.

Σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία της μελέτης, το 1992 είχαμε 258,4 νέα κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους ενώ το 2013 έφθασαν τα 358,2.

Το 1992 καταγράφηκαν 140 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, ενώ το 2013 ο αριθμός τους αυξήθηκε στους 161,2 ανά 100.000 κατοίκους.

“Συνεχίζει η Κρήτη, να έχει από τους χαμηλότερους δείκτες νοσηρότητας και θνησιμότητας συγκριτικά με άλλες περιοχές της Ευρώπης κι αυτό σχετίζεται με την κρητική διατροφή που ακολουθού οι άνθρωποι τα προηγούμενα χρόνια, δυστυχώς όμως όχι σήμερα”, είπε.

Οι δήμοι με τα περισσότερα νέα κρούσματα

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι δήμοι με τις περισσότερες νέες περιπτώσεις είναι ο δήμος Ηρακλείου, Χερσονήσου, Ρεθύμνου και Χανίων για τους άνδρες, ενώ στις γυναίκες προστίθενται οι δήμοι Βιάννου και Ανωγείων.

Όπως επισημαίνεται στην έρευνα οι νεοπλασίες φαίνεται να είχαν υψηλότερη θνησιμότητα στις αστικές περιοχές των νομών Ηρακλείου και Ρεθύνου, ενώ οι αγροτικές περιοχές ήταν πιο επιβαρυμένες στους νομούς Λασιθίου και Χανίων. Επίσης, οι άνδρες εμφάνισαν υψηλότερη συχνότητα από τις γυναίκες σε όλους του νομούς, καθώς και οι ηλικίες άνω των 55 ετών. Αναφορικά με το ασφαλιστικό ταμείο, οι ασφαλισμένοι του ΟΓΑ παρουσίασαν υψηλότερο κίνδυνο σε όλη την Κρήτη συγκριτικά με τους ασφαλισμένους άλλων ταμείων.

Ομοίως υψηλότερη θνησιμότητα παρατηρήθηκε στους συνταξιούχους, στους χήρους-διαζευγμένους-άγαμους, σε όσους είχαν δεύτερη διάγνωση καρκίνου ή άλλη συνυπάρχουσα πάθηση.

Τέλος, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ φάνηκε να αυξάνουν τον κίνδυνο για θάνατο από καρκίνο.

Οι συχνότερες κακοήθεις νεοπλασίες στην Κρήτη είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του μαστού, του προστάτη, του ήπατος, των ενδομητικών χοληφόρων, της ουροδόχου κύστης, των ωοθηκών και οι λευχαιμίες.

Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη προγραμματίσει μια σειρά μελετών πεδίου για την εις βάθος διερεύνηση επιλεγμένων τύπων καρκίνου. Οι μελέτες αυτές θα διενεργηθούν σε περιοχές οι οποίες, σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, χαρακτηρίσθηκαν με χαμηλό και πολύ υψηλό φορτίο. Επιπρόσθετα, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης θα συνταχθεί ένα πλάνο παρεμβάσεων και δράσεων ενημέρωσης-επαγρύπνησης του γενικού πληθυσμού. Απώτερος στόχος των παρεμβάσεων αυτών αποτελεί η αύξηση των ποσοστών πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης της νόσου, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο.