Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Για τα κυκλώματα των διακινητών δεν υπάρχουν σύνορα! Και όσο διογκώνεται η μεταναστευτική κρίση, τόσο θα αυξάνεται η δράση οργανωμένων δικτύων που προωθούν μετανάστες και πρόσφυγες στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδος. Υπόθεση όχι και τόσο δύσκολη, αν ληφθεί υπόψη το υλικό που περιλαμβάνεται στην ογκώδη δικογραφία της Ομάδας Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος σε σχέση με το mondus operandi που ακολουθούσαν οι εμπλεκόμενοι στο διεθνές κύκλωμα, το οποίο είχε αναπτύξει «πυρήνες» σε όλο το μήκος των μεταναστευτικών διαδρόμων.

Σε περιπτώσεις που καταγράφονται και παρουσιάζει σήμερα η «Π» αποδεικνύεται ότι για τους διακινητές δεν υπήρχαν «φραγμοί» και «τείχη» αλλά «τρύπες» και «περάσματα».

Μόλις δύο ημέρες χρειάζονταν τα μέλη του κυκλώματος για να μεταφέρουν οδικώς μετανάστες από την Κωνσταντινούπολη στην Αθήνα και στη συνέχεια να τους οδηγήσουν στο Ηράκλειο. Αυτό περιγράφεται ως «ο σύντομος δρόμος». «Μα τον Θεό, είναι 9 στην Κωνσταντινούπολη, θέλουν να έρθουν από τα σύνορα με τον γρήγορο τρόπο, δηλαδή σε δύο ημέρες θα είναι στην Αθήνα. Ο διαμεσολαβητής μού είπε να μην σταματήσουμε Αθήνα, να ταξιδέψουμε κατευθείαν για Ηράκλειο», αυτά τα λόγια προκύπτουν από τη συνομιλία εμπλεκομένων, οι οποίοι προσπαθούν να «διώξουν» όσα περισσότερα άτομα μπορούν προς την Ευρώπη μέσω του αεροδρομίου Ηρακλείου.

Αρκετές όμως είναι και οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις χερσαίας προώθησης. Για παράδειγμα, αναφέρεται περίπτωση μεταφοράς ομάδας μεταναστών προς τη Σερβία, οι οποίοι προέρχονταν από την Τουρκία και χρειάστηκαν να περπατήσουν 13 (!) ώρες μέχρι να φθάσουν στο κατάλυμα που είχε εξασφαλίσει το δίκτυο έως ότου καταβαλλόταν το συμφωνηθέν ποσό για τη συνέχιση της διακίνησης προς Σερβία.

Καταγράφονται όμως και οι φθηνότερες επιλογές που παρείχε το δίκτυο για όσους μετανάστες είχαν οικονομική δυσκολία. Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση δύο ατόμων, τα οποία θα μετέβαιναν από τη Συρία στη Σμύρνη και με 400-500 δολάρια θα περνούσαν με βάρκα στη Σάμο ή τη Μυτιλήνη.

Όταν το «λόγω τιμής» είναι ισχυρότερο από εκατό συμβόλαια

Η οργάνωση ήταν αναμφισβήτητα ένα στοιχείο που διέκρινε τον τρόπο δράσης του συγκεκριμένου δικτύου. Όμως η αποτελεσματικότητά του στηριζόταν εν πολλοίς στον ισχυρό κώδικα τιμής που συνέδεε τα μέλη του. Το «λόγω τιμής» ήταν από μόνο του ισχυρότερο από εκατό συμβόλαια σε ό,τι αφορά τη διακίνηση κεφαλαίων από πόλη σε πόλη και από χώρα σε χώρα προς …διευκόλυνση των μεταναστών που ταξίδευαν από την Τουρκία προς την Ευρώπη, αεροπορικώς, οδικώς ή δια θαλάσσης αλλά και κάθε άλλου ενδιαφερόμενου, ο οποίος ζητούσε μεταφορά χρημάτων για τους δικούς του λόγους.

Για να γίνει πιο κατανοητό, φανταστείτε ότι υπό την ομπρέλα του διεθνούς δικτύου λειτουργούσαν διάσπαρτες μικρές «παρατράπεζες», στις οποίες οι εντολές για τις μεταφορές χρημάτων ήταν προφορικές λόγω ακριβώς της εμπιστοσύνης που είχε αναπτυχθεί μεταξύ των συνεργαζόμενων «πυρήνων». Ο κάθε «σύνδεσμος» οφείλει να κρατά μόνο ένα αρχείο των μεταφερόμενων ποσών και τους ειδικούς κωδικούς «σίφρα», ενώ η παρακρατηθείσα προμήθεια κυμαίνεται από 5-10%. Η εκκαθάριση γίνεται σε δεύτερη φάση και αφού υπάρξει συμφωνία μεταξύ των συνδέσμων του δικτύου. Οι όποιες οικονομικές διαφορές προκύπτουν μεταξύ των «διαχειριστών» των ταμείων, ρυθμίζονται είτε με «συμψηφισμούς» (αντίστροφη ροή χρημάτων) ή με τους «κούριερ», οι οποίοι κατʼ εντολή των διαχειριστών μεταφέρουν σε δεύτερο χρόνο μετρητά για να «κλείσουν» οι λογαριασμοί.

Και αυτό είναι κάτι που προκάλεσε φοβερή εντύπωση σε αστυνομικούς και δικηγόρους.

Με βάση τη δικογραφία προκύπτει ότι το δίκτυο λειτουργούσε «αποθεματικά ταμεία» σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά και Ρέθυμνο, ενώ σε ό,τι αφορά το εξωτερικό, συναλλαγές εντοπίζονται στο Αμμάν της Ιορδανίας, στην Αντιόχεια, τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας, στη Σουηδία, στο Άμστερνταμ, στο Ασράν, στο Ιντλίπ, στη Σαρμάντα και στην Δαμασκό της Συρίας, στη Βυρηττό του Λιβάνου, στο Μιλάνο, στο Μέχεν, στο Βερολίνο, στο Αμβούργο, στο Μόναχο της Γερμανίας καθώς και στη Σερβία.

Τρελά ποσά

Ας πάρουμε όμως μία μικρή γεύση των χρηματικών ποσών που διακινήθηκαν συγκεκριμένες ημέρες μέσα στον Σεπτέμβριο, όπως καταγράφονται στη δικογραφία, για να αντιληφθούμε πόσο σημαντική είναι για την παγκόσμια παραοικονομία η λειτουργία του εν λόγω εξωτραπεζικού συστήματος που είχε αναπτυχθεί στα πρότυπα της Hawala:

-Στις 16 Σεπτεμβρίου καταγράφεται περίπτωση μέλους της οργάνωσης, το οποίο ζητά από τον 30χρονο Σύρο D.Kutayba, διαχειριστή του «πυρήνα» της Κρήτης, να μεταφέρει για λογαριασμό του το ποσό των 4.500 ευρώ στο Ανόβερο της Γερμανίας. Εκείνος του απαντά ότι μπορεί να τον εξυπηρετήσει μέσω του «γραφείου» στο Άμστερνταμ.

-Στις 17 Σεπτεμβρίου, ο D. Kutayba, ο οποίος έχει αναβαθμισμένο ρόλο στην οργάνωση, δέχεται από ενδιαφερόμενο κατάθεση 25.000 ευρώ στο Ηράκλειο. Η παραλαβή των χρημάτων έγινε στην Τουρκία από άλλο διαχειριστή του δικτύου.

-Στις 18 Σεπτεμβρίου καταγράφεται μεταφορά 6.000 ευρώ από την Τουρκία στη Θεσσαλονίκη.

Ο 30χρονος επικοινωνεί με τον ξάδελφό του, διαχειριστή στην Τουρκία, και του δίνει προφορικά την εντολή μεταφοράς των χρημάτων.

-Στις 18 Σεπτεμβρίου μέλος της οργάνωσης επικοινωνεί με τον 30χρονο και ζητά για λογαριασμό μετανάστη μεταφορά χρημάτων. Το ποσό, ύψους 5.000 ευρώ, μεταφέρθηκε από το Ασράν της Συρίας στην Ελλάδα.

-Την ίδια ημέρα καταγράφεται συνομιλία του 30χρονου διαχειριστή της Κρήτης με τον διαχειριστή - «πυρήνα» της Αθήνας για τη διευθέτηση της οικονομικής διαφοράς που είχε ανακύψει μεταξύ τους. Η διαφορά προσδιορίζεται στις 75.000 ευρώ.

Ο Σύρος από την Κρήτη φροντίζει να αποστείλει στον «ομόλογο» του αρχικώς το ποσό των 10.000 ευρώ και λίγες ημέρες αργότερα αποστέλλει άλλες 50.000 ευρώ.

-Στις 19 Σεπτεμβρίου μέλος του δικτύου ζητά τη μεταφορά χρημάτων σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις: 70.000 ευρώ από τη Σουηδία στην Ελλάδα, 30.000 ευρώ από το Αμμάν στην Ελλάδα και ακόμα ενός ποσού, το οποίο δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί, από την Τουρκία στην Ελλάδα.

-την ίδια ημέρα ο 30χρονος φέρεται να αποστέλλει το ποσό των 5.000 ευρώ σε άτομο στο Λίβανο μέσω της μεθόδου Hawala και πάει λέγοντας.