Αυτό που συνέβη στο σύντομο χρονικό διάστημα μεταξύ 1912 και 1923, στα εδάφη μας τα οποία στο μεταξύ είχαν περιοριστεί στο ένα πέμπτο, ήταν η προσπάθεια κατοχής. Το έθνος μας λέει ότι η 15η Ιουλίου είναι ο δεύτερος πόλεμος απελευθέρωσης του τουρκικού έθνους. Το 1920 μας απείλησαν με τη Συνθήκη των Σεβρών και τελικά μας έπεισαν για την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης. Κάποιοι προσπάθησαν να μας επιβάλουν τη Λωζάνη. Τα νησιά που αν κάνουμε να φωνάξουμε, η φωνή μας θα ακουστεί απέναντι, τα δώσαμε με τη Λωζάνη. Τι θα γίνει με την υφαλοκρηπίδα, τι θα γίνει στον αέρα και στο έδαφος, δίνουμε μάχη ακόμη για όλα αυτά. Οι αίτιοι αυτής της κατάστασης είναι αυτοί που κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων της συνθήκης αυτής. Δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων και έτσι το πρόβλημα το αντιμετωπίζουμε τώρα εμείς. Εάν πετύχαινε η απόπειρα πραξικοπήματος, μάλλον θα έρχονταν μπροστά μας με μια συμφωνία χειρότερη από αυτή των Σεβρών, υποστήριξε ο Ταγίπ Ερντογάν.
Δήλωσε, επίσης, αποφασισμένος να εξουδετερώσει τον «διάδρομο της τρομοκρατίας» στα σύνορά της με τη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει επιβληθεί μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα.
Ο κ. Γιαλουρίδης, καθηγητής στο Πάντειο και διευθυντής στο Κέντρο Ανατολικών Σπουδών, επισημαίνει στο CNN Greece ότι πρόκειται για την πρώτη δήλωση που κάνει ο Τούρκος πρόεδρος σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος.
«Είναι ενδιαφέρουσα η δήλωσή του, γιατί δείχνει ότι ο Ερντογάν όχι μόνο συνεχίζει την πολιτική των προκατόχων του, αλλά αμφισβητεί το διεθνές καθεστώς του Αιγαίου και με εκκωφαντικό τρόπο τη νομιμότητα των νήσων του Αιγαίου» λέει ο κ. Γιαλουρίδης και προσθέτει:.
«Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία δεν θέτει απλά θέμα νησιών αλλά Αιγαίου και αμφισβητεί το διεθνές καθεστώς και τη νομιμότητα. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και προετοιμασμένοι».
Τι ρύθμιζε η συνθήκη
Η Συνθήκη της Λωζάνης υπογράφτηκε στις 24 Ιουλίου 1923 και έθετε τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας και ήρθε μετά τη Συμφωνία των Σεβρών.
Ας σημειωθεί ότι με τη Συνθήκη των Σεβρών που υπογράφηκε το 1920 διαμελιζόταν τα τελευταία εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τρία χρόνια μετά, η κυβέρνηση του Μουσταφά Κεμάλ υπέγραφε με τις δυτικές δυνάμεις τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία καθόριζε τα σύνορα της σημερινής Τουρκίας και το καθεστώς γειτονίας και συνόρων μεταξύ της Τουρκίας και των πρώην κτήσεων της Αυτοκρατορίας. Στα εδάφη της Τουρκίας του 1923 δεν συμπεριλαμβανόταν η Αντιόχεια και η Ίμβρος με τη Τένεδος εξασφάλιζαν καθεστώς αυτονομίας. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία είχε μερίδιο από τα πετρέλαια της Μουσούλης.
Επίσης, με βάση την Συνθήκη της Λωζάνης, η Τουρκία παραιτούνταν από κάθε είδους δικαίωμα ή διεκδίκηση από το νησί της Κύπρου.
Απάντηση
«Η Συνθήκη της Λωζάννης και όλο το Διεθνές Δίκαιο είναι όντως μία πραγματικότητα στον πολιτισμένο κόσμο την οποία κανείς, ούτε η Αγκυρα, μπορεί να αγνοήσει και όλοι οφείλουν να σέβονται. Όσο οδυνηρό και αν τους φαίνεται αυτό» τονίζουν διπλωματικές πηγές σε απάντηση προς τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ αναφέρει: «Οι δηλώσεις Ερντογάν είναι επικίνδυνες και προκλητικές, εντάσσονται στη συστηματική προσπάθεια της τουρκικής ηγεσίας να αμφισβητεί τα νησιά του Αιγαίου και γενικότερα τα σύνορα και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, να εγείρει θέμα γκρίζων ζωνών.
Η περίοδος που γίνονται αυτές οι δηλώσεις μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς εντείνονται οι διαπραγματεύσεις για το ʽκλείσιμοʼ του Κυπριακού, στη βάση των δύο συνιστώντων κρατών, ενώ είναι σε εξέλιξη τα παζάρια Τουρκίας - ΕΕ για το προσφυγικό ζήτημα.
Με τις συγκεκριμένες δηλώσεις η Τουρκία αντικειμενικά ασκεί πίεση για τη διευθέτηση αυτών των θεμάτων, σε ακόμη πιο αρνητική για τους λαούς κατεύθυνση» επισημαίνει το ΚΚΕ στην ανακοίνωσή του, καταλήγοντας:
«Για μια ακόμη φορά εκτίθενται η κυβέρνηση και οι άλλες πολιτικές δυνάμεις, που χρόνια τώρα καθησυχάζουν τον ελληνικό λαό, ότι η συμμαχία Ελλάδας - Τουρκίας - ΝΑΤΟ είναι παράγοντας ʽειρήνης και ασφάλειας στην περιοχήʼ, τη στιγμή που το ΝΑΤΟ όχι μόνο δεν κατευνάζει τις επιθετικές βλέψεις της Τουρκίας, αλλά αντίθετα τις υποθάλπει και τις ενισχύει».
Μπακογιάννη: Το ΥΠΕΞ να αντιδράσει άμεσα
O Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν με τις δηλώσεις του περί της Συνθήκης της Λωζάννης επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη δύσκολο κλίμα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας – δήλωσε η συντονίστρια Εξωτερικών και Άμυνας της ΝΔ, Ντόρα Μπακογιάννη.
«Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών οφείλει να αντιδράσει άμεσα, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε αμφισβήτηση υπαρχουσών συνθηκών που αποτελούν τη βάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων ενέχει μόνο προβλήματα για το αύριο. Ο νεο-οθωμανισμός ανήκει στον προηγούμενο αιώνα και οι σχέσεις των χωρών χτίζονται με το βλέμμα στο μέλλον» τόνισε η κα Μπακογιάννη.
