Του Κώστα Μπογδανίδη

Η Κρήτη και το μεγάλο καλώδιο (που αποτελεί και τη μόνο σοβαρή λύση για την ηλεκτρική διασύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα) φαίνεται πως αποτελεί το φιλέτο που τραβάει τους μεγάλους ʽπαίκτες” που θέλουν να μπουν στον ΑΔΜΗΕ!

Η μεγάλη διασύνδεση επανέρχεται στο προσκήνιο ιδιαίτερα μετά τις διαβουλεύσεις που προέκυψαν στο πλαίσιο του διαγωνισμού για την πώληση του 24% του διαχειριστή και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έδειξαν για τη διασύνδεση της Κρήτης οι υποψήφιοι που συμμετέχουν στο διαγωνισμό.

Φάνηκε ξεκάθαρα από τις ερωτήσεις που υπέβαλε η ομάδα της ιταλικής TERNA στη διοίκηση του ΑΔΜΗΕ κατά την πρώτη από τις τρεις παρουσιάσεις της ηγεσίας της εταιρείας στους διεκδικητές του 24%, ενώ το ιδιο συνέβη και με τους Γάλλους της RTE και μετά έρχονται οι Κινέζοι της China Grid.

Οι Ιταλοί εστίασαν στο σχέδιο της Κρήτης. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες,  έμφαση έδωσαν στα όσα αναφέρει το νέο 10ετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, και ειδικότερα στον χαρακτηρισμό της διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική ως “Εργου Μείζονος Σημασίας”, κάτι που υποδηλώνει διαδικασίες “fast track” ως προς τις απαλλοτριώσεις και τις αδειοδοτήσεις.

Το μεγάλο πρόβλημα

Ωστόσο είναι σαφές ότι οι σχεδιασμοί πάσχουνμ καθώς οδηγούν σε μία προσωρινή λύση που επί της ουσίας αφήνει χωρίς απάντηση το ενεργειακό πρόβλημα της Κρήτης, ενώ οδηγεί σε σπατάλη πόρων και χάσιμο χρόνου, παραπέμποντας στις καλένδες, μετά το 2023 την ολοκλήρωση της μεγάλης διασύνδεσης.

Ο ΑΔΜΗΕ επικαλείται μάλιστα δυσχέρεια ή και αδυναμία εξεύρεσης ανθρώπινων και κεφαλαιακών πόρων για την κατασκευή μεγάλων έργων, όταν την ίδια στιγμή υπάρχουν σημαντικά διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, έντονο ιδιωτικό επενδυτικό ενδιαφέρον ενώ και οι νέοι επενδυτές που συμμετέχουν στο διαγωνισμό φαίνεται να έχουν ως άμεση προτεραιότητα την υλοποίηση έργων όπως η μεγάλη διασύνδεση.

Την ίδια στιγμή ο ίδιος σχεδιασμός του διαχειριστή περιλαμβάνει εξαιρετικά αισιόδοξες προβλέψεις για αδειοδότηση μέσα σε μόλις 3 χρόνια της μικρής διασύνδεσης από την Πελοπόννησο, μιας μεταβατικής και προσωρινής λύσης. Στην πράξη, ήδη οι χρονικοί υπολογισμοί του ΑΔΜΗΕ έχουν βγει εκτός χρονοδιαγράμματος, ενώ, όπως έχει δείξει και η εμπειρία ανάλογων έργων, τόσο οι επίγειες διαδικασίες όσο και η ενίσχυση των δικτύων της Κρήτης θα απαιτήσουν πολύ περισσότερο χρόνο σε σχέση με τα όσα αναφέρονται στη μελέτη του ΑΔΜΗΕ. Και βέβαια οι πολυετείς καθυστερήσεις, οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, οι αντιδράσεις και οι μικροπολιτικές συναλλαγές φουσκώνουν τα κόστη των έργων που στη συνέχεια καλούνται να πληρώσουν οι καταναλωτές.

Σημειώνεται ότι στην περίοδο που διανύουμε τα περίπου 200 εκατ. της μικρής διασύνδεσης, όπως τονίζουν πηγές της αγοράς, ισοδυναμούν με τη συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ σε ένα ΣΔΙΤ με ιδιώτες και τη χρηματοδότηση του πακέτου Γιουνκέρ, για τη μεγάλη διασύνδεση, που επίσης μπορεί να υλοποιηθεί σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα με τους πραγματικούς χρόνους που θα απαιτηθούν για το μικρό καλώδιο.

Το κίνητρο

Είναι προφανές ότι η διασύνδεση της Κρήτης αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά κίνητρα για το ενδιαφέρον των τριών επενδυτών.  Διότι σαν “Εργο Μείζονος Σημασίας”, που αφενός θα ελαφρύνει τους οικογενειακούς προυπολογισμούς μειώνοντας τις ΥΚΩ, αφετέρου θα βελτιώσει την τροφοδοσία της Κρήτης, παρέχοντας δυνατότητα για αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ (με 300 νέα MW), η διασύνδεση της Κρήτης συνεπάγεται ένα επιπλέον μπόνους 1% με 2,5% για το ετήσιο έσοδο του ΑΔΜΗΕ.

Αν το προσθέσει κανείς στην εξασφαλισμένη αποδόση του 7,5% με 8%, που ούτως ή άλλως θα προσφέρει ο ΑΔΜΗΕ για τα τρία επόμενα χρόνια, προκύπτει ένα σωρευτικό ποσοστό της τάξης του 8,5% με 10,5%.

Το πώς θα επιμεριστεί αυτό το έσοδο στους αυριανούς μετόχους του ΑΔΜΗΕ δεν είναι σαφές, άλλωστε η διαδικασία απόσχισης, όπως και ο διαγωνισμός για το 24%, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ όσο για το “μεγάλο καλώδιο”, έχει ακόμη πολύ δρόμο μέχρι να μπει σε τροχιά υλοποίησης. Αλλά παρότι το έργο βρίσκεται ακόμη στα χαρτιά και προτεραιότητα θα έχει η “μικρή” διασύνδεση- αυτή που θα ενώσει την Κρήτη με την Πελοπόννησο- είναι προφανές πως η “μεγάλη” διασύνδεση Κρήτη - Αττική, θα αποτελέσει βαρόμετρο για το τίμημα που θα καταβάλουν οι υποψήφιοι για την αγορά του 24% του ΑΔΜΗΕ.

Αλλωστε στο θέμα καταγράφεται ήδη μια σχετική κινητικότητα. Εντός Σεπτεμβρίου, θα πρέπει ο ΑΔΜΗΕ ναυποβάλει στη ΡΑΕ αναλυτικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών για την προώθηση υλοποίησης του έργου, ώστε να υπάρξει σύντμηση του χρόνου ολοκλήρωσής του, εντός του 2021. Αυτά τουλάχιστον αναφέρει το πρόσφατα δημοσιοποιημένο 10ετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, 2017-2016.

Ενα άλλο σοβαρό θέμα, που δεν είναι σαφές κατά πόσο απασχόλησε τη συνάντηση με την ΤΕΡΝΑ, αφορά την έγκριση των πιστωτών (τραπεζών) στο σχέδιο απόσχισης και πώλησης της εταιρείας. Το θέμα συνδέεται με τον βαθμό ανταπόκρισης της ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ στα δάνεια που τους έχουν δοθεί στο παρελθόν και τι σημαίνει για την εξυπηρέτησή τους η απόσχιση της θυγατρικής από τη μητρική της. Αν και ακόμη δεν φαίνεται να έχει υπάρξει συμφωνία με τις τράπεζες, πηγές του ΑΔΜΗΕ εκτιμούν ότι θα βρεθεί τελικά μια φόρμουλα συνεννόησης και ότι θα προσμετρήσει θετικά το γεγονός ότι η εταιρεία θα πορευτεί από εδώ και πέρα έχοντας μέτοχο έναν σοβαρό στρατηγικό επενδυτή.

Οπως και με τους Ιταλούς, έτσι και με τους άλλους δύο διεκδικητές του 24%, η διοίκηση θα τους κάνει το λεγόμενο “mmanagment presentation”, που λαμβάνει χώρα σε ξενοδοχείο των βορείων προαστίων και γίνεται σε συνθήκες άκρας μυστικότητας, προκειμένου ακριβώς να αποφευχθούν “εκπλήξεις” από συνδικαλιστές της ΓΕΝΟΠ, τη Λαική Ενότητα κά. 

Αμέσως μετά το “management presentation” προγραμματίζεται να γίνει επίσκεψη των υποψηφίων επενδυτών στις υποδομές του ΑΔΜΗΕ, όπως στο κέντρο Ελέγχου Ενέργειας του Αγ. Στεφάνου, στο ΚΥΤ Κρυονερίου κ.ά. Παράλληλα έχουν ξεκινήσει από την Τρίτη και οι συναντήσεις καθεμιάς από τις τρεις εταιρείες με την PwC που είναι και ο οικονομικός σύμβουλος της ΔΕΗ στο διαγωνισμό.

Ταυτόχρονα με τα παραπάνω, πληθαίνουν και οι ερωτήσεις που υποβάλλουν οι τρεις διεκδικητές μέσω της εικονικής αίθουσας τεκμηρίωσης (virtual data room) του ΑΔΜΗΕ, που θα παραμείνει στη διάθεσή τους μέχρι και την ημερομηνία υποβολής προσφορών, (σαν πιθανότερη προβάλλει η 15η Οκτωβρίου) και μέσω της οποίας θα διενεργήσουν τον δικό τους νομικό, οικονομικό και τεχνικό έλεγχο.

Στη ΔΕΗ ελπίζουν ότι ακριβώς επειδή είναι τρεις οι διεκδικητές, δημιουργούνται έτσι καλύτερες συνθήκες ανταγωνισμού απʼ ό,τι αν ήταν μόνο ένας (όπως όλοι αρχικά ανέμεναν) και άρα προσδοκούν ότι θα είναι υψηλό το τελικό τίμημα για το 24% της θυγατρικής της στα δίκτυα.